Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 32

PROFILAKSA TROMBOEMBOLIJSKIH KOMPLIKACIJA U ORTOPEDSKOJ HIRURGIJI-NAŠA ISKUSTVA PowerPoint PPT Presentation


  • 278 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

PROFILAKSA TROMBOEMBOLIJSKIH KOMPLIKACIJA U ORTOPEDSKOJ HIRURGIJI-NAŠA ISKUSTVA. Milan Švraka,Rajko Dodik,Milijan Kalušević  Opšta bolnica Gradiška.

Download Presentation

PROFILAKSA TROMBOEMBOLIJSKIH KOMPLIKACIJA U ORTOPEDSKOJ HIRURGIJI-NAŠA ISKUSTVA

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

PROFILAKSA TROMBOEMBOLIJSKIH KOMPLIKACIJA U ORTOPEDSKOJ HIRURGIJI-NAŠA ISKUSTVA

Milan Švraka,Rajko Dodik,Milijan Kalušević

Opšta bolnica Gradiška


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Traume koštano zglobnog sistema komplikovane tromboembolijama direktno ugrožavaju život pacijenta.Vrijeme ispoljavanja ovakvih komplikacija je najčešće 8.-21.dan od povrede odnosno operacije


Dodatni predisponiraju i faktori

dodatni predisponirajući faktori

  • dob veća od 40 god

  • debljina

  • imobilizacija(mirovanje) u krevetu duže od 4 dana

  • duboka venska tromboza ili plućna embolija u anamnezi

  • korištenje visokih doza estrogena

  • trombofilija(nedostatak ATIII,proteina C,proteina S,lupus antikoagulans,rezistencija na aktivirani protein C)

  • vrsta i lokalizacija povrede(najozbiljnije su povrede zdjelice,kuka,noge)

  • prisustvo šoka,dehidratacija...


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Medikamentna profilaksa tromboembolijskih komplikacija sastoji se u borbi protiv adhezije i agregacije trombocita i protiv mehanizama koagulacije krvi(niskomolekularni heparini, acetilsalicilna kiselina(Andol) , rastvori dextrana)


Materijal i metode

MATERIJAL I METODE

  • U zadnje tri godine u Opštoj bolnici Gradiška na odjeljenju za ortopediju i traumatologiju operisano je 212 pacijenata.

  • Od tog broja 186 u opštoj endotrahealnoj anesteziji,22 u spinalnoj anesteziji i 4 u ostalim oblicima anestezije( lokal i epidural).


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Svim pacijentima odmah po prijemu na odjeljenje je uključivana tromboprofilaksa sa niskomolekularnim heparinom (reviparin-Clivarin)u dozi od 2x 1750anti- Xa IU tj. 2x0,25 ml kod povreda donjih extremiteta i karlice,,i jedan put dnevno kod povreda druge lokalizacije


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Pacijentima je preoperativno ,ali i postoperativno ordinirana antiagregaciona terapija sa Andol 100(acetilsalicilna kiselina) tamo gdje nije bio kontraindiciran,te jednokratne infuzije Dextrana(Soludex 70,Pliva) u količini od 500 ml.


Prikaz op zahvata 2003 2005

Prikaz.op.zahvata 2003-2005.

  • STOPALO 17 6M 11Ž

  • SKOČNI ZGLOB 33 17M 16Ž

  • POTKOLJENICA 22 20M 2Ž

  • KOLJENO 20 11M 9Ž

  • NATKOLJENICA 18 14M 4Ž

  • KUK 58 19M 39Ž

  • KARLICA 1 1Ž

  • ŠAKA 14 6M 8Ž

  • PODLAKTICA 18 14M 4Ž

  • LAKAT 8 3M 5Ž

  • NADLAKTICA 3 3M

  • UKUPNO 212 113 99


Rezultati rada

REZULTATI RADA

  • I pored poduzetih navedenih mjera u protekle tri godine imali smo komplikacije u smislu plućne embolije koje su u dva navrata rezultirale sa letalnim ishodom

  • u dva slučaja ultrazvučno je verifikovana flebotromboza

  • u dva navrata krize svijesti.

  • Ukupan broj komlikacija je 6/212 pacijenata odnosno 2,83%,a pojedinačno komplikacije su bile zastupljene sa 0,94%.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • B.A. Ž 1933. operacija kuka III dan po povredi X p.op.dan-pluć.embolija-ishod-letalni

  • Đ.Đ. M 1952.operacija koljena V dan po povredi ,XXIp.op.danpluć.embolija ishod- letalni


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • B.S. Ž 1929. operacija femura III dan od povrede XXXp.o.dan flebotromboza ;ishod dobar

  • K.G. m1983.operacija femura odmah V p.op.dan flebotromboza ishod dobar


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • B.G. M 1970.operacija potkoljen.planiranaVII p.op.dan kriza svijesti;ishod dobar

  • Š.P. M 1962.operacija skoč.zgl. III dan od povrede VII p.op. dan kriza svijesti;ishod dobar


Grafi ki prikaz zastupljenosti komplikacija

Grafički prikaz zastupljenosti komplikacija


Diskusija

DISKUSIJA

  • U arterijskoj cirkulaciji u kojoj je brzina krvotoka velika poslije povrede zida krvnog suda dolazi do pojačane stimulacije receptora na trombocitnoj membrani,te faktora koagulacije,pa se kao rezultat toga formira tromb,bogat trombocitima,siromašni fibrinom i elektrolitima.

  • Iz zida oštećenog krvnog suda osobađa se tkivni faktor koji se veže za VII faktor s kojim pravi kompleks koji aktivira F X koagulacije(X-Xa),koji učestvuje u proesu pretvorbe protrombina u trombin(F X,Xa,Va,fosfolipid,kalcijum)koji ima glavnu ulogu kako u arterijskoj,tako i u venskoj trombogenezi.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Trombin pomaže pretvorbu fibrinogena u fibrin,koji veže nataložene trombocite-učvršćujući na taj način tromb


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Hipoksija koja nastaje usljed usporene cirkulacije pri imobilizaciji bolesnika aktiviše činioce koagulacije,a zbog usporene cirkulacije ovi aktivisani činioci se usporeno odnose i nedovoljno razblažuju,te se na taj način formira tromb zbog staze tzv.crveni tromb.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Trombi u donjim extremitetima mogu dostići dužine i do pola metra,pa veliki embolusi mogu da začepe jedan ili oba ogranka plućne arterije.Ovako veliki embolusi izazivaju brzu smrt,trenutno ,u toku 4-5 min ili nekoliko sati..


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • .Embolusi srednje veličine zatvaraju manje ogranke plućne arterije kojom prilikom nastaju hemoragični infarkti pluća,sa suvim pleuritisom,koji se na rendgen snimku manifestuju kao trokutasto zasjenjenje(Hamptonov znak).


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • .Dosta često se plućna embolizacija previdi,a pneumonična žarišta,sukrvičast ispljuvak,i kontrolni rtg snimci obično razjasne dijagnozu.

  • Sitni embolusi su sami po sebi bezopasni,ali su opominjući znak,jer ako se

  • anamnestički podatak o iznenadnon probadanju u grudnom košu,naročito pri udisaju, pripišu interkostalnoj neuralgiji ili pleuritisu,sledeći napad može biti fatalan


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Američka studija(NEJM)o primjeni niskomoleklarnog heparina(reviparina) u prevenciji duboke venske tromboze poslije imobilizacije zbog ozljede noge iz septembra 2002.g.(Lassen i sar.)izvedena je na 440 pacijenata u toku 5 nedjelja od povrede donjeg extremiteta,i dala je sljedeće rezultate.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Bez komplikacija je prošao 371 pacijent,

  • duboka venska tromboza je dijagnostikovana u 17 od 183 pacijenta koji su bili pod terapijom sa reviparinom(9%) i 35 od 188 pacijenata u placebo grupi(19%).

  • Većina tromboza bila je distalno ,14 u reviparinskoj grupi,25 u placebo grupi.

  • Zabilježena su 2 (0,45%)slučaja plućne embolije,ali u pacijenata u placebo grupi sa proksimalnom dubokom venskom trombozom.

  • Nije bilo razlika u krvarenju u ove dvije grupe niti drugim efektima.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • U našim iskustvima odmah po prijemu smo počinjali sa profilaktičkim davanjem reviparina u dozi od dva puta dnevno 1750 anti Xa IU(Clivarin,Abbot),tj 0,25ml s.c.kod povreda donjih extremiteta i karlice,te

  • jedan put dnevno kod povreda druge lokalizacije.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Reviparin je ordiniran i postoperativno tokom tri nedjelje,koliko su bolnički pacijenti praćeni.,a komplikacije su se dešavale uglavnom tokom hospitalizacije.

  • U profilaktičku terapiju je uključivan i Andol 100,tamo gdje nije bio kontraindiciran ,te

  • preoperativno i tamo gdje smo imali politraumatizovane pacijente nekoliko dana postoperativno do mobilizacije rastvori dextrana u količini od 0,5 L/dan.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Procenat komplikacija bi možda bio i manji ako bi uzeli u obzir da nismo koristili reviparin u dozi od 4200 anti-Xa IU u prilog čega govori i

  • studija po kojoj subkutano dat reviparin 4200 anti Xa IU,unutar 10-12 sati preoperativno u potpunosti prevenira razvoj postoperativne DVT,u poređenju sa 17 i 25 % pacijenata sa DVT,koji su primali niže doze reviparina ,od 2800 i 3500 anti-Xa IU.(Planes,Vochelle,Chevret 1993.)


Zaklju ak

ZAKLJUČAK

  • Venska tromboza i plućna embolija kao komplikacije se javljaju u visokom procentu naročito na hirurgiji,traumatologiji,ortopediji,ginekologijiintenzivnoj jedinici i kod težih septičkih stanja.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Brojne studije upućuju da je ugroženost od ovih komplikacija najveća u srednjem i starijem dobu,a Borgstrom konstatuje da je signifikantno veća kod bolesnika iznad 45 god.(3,3-3,8%),potom i kod gojaznih osoba,kod kojih se javlja dva puta češće nego kod osoba normalne težine(5,2%:10,4%).


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Imobilizacija i zadržavanje u krevetu takođe su faktori rizika.

  • Elektivne operacije u ortopediji,naročito u predjelu kuka,trauma zdjeličnih kostiju,vrata butne kosti i dugih kostiju nogu predstavljaju visok stepen rizika od pojave VTE.Kod dosta pacijenata postoje multipli riziko faktori.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Budući da operativna intervencija predstavlja veliki riziko faktor za VTE,a Kakkar je našao da oko 50% DVT nastaje za vrijeme operacije sa kliničkim manifestacijama III-IV post operativni dan,a PE početkom druge nedjelje,optimalno vrijeme početka prevencije VTE je preoperativno,najmanje 2 sata prije intervencije.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Niskomolekularni heparini su gotovo idealno sredstvo za profilaksu VTE sa selektivno maksimalnim antitrombotskim efektom,a minimalnim hemoragičnim potencijalom.Brojne komparativne studije su pokazale prednost niskomolekularnih heparina nad niskim dozama nefrakcioniranog heparina.


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Optimalna dužina zaštite nije utvrđena,individualna je i principijelno je treba provoditi dok traje rizično vrijeme ili do mobilizacije bolesnika,a najmanje 7-10 dana


Profilaksa tromboembolijskih komplikacija u ortopedskoj hirurgiji na a iskustva

  • Ali praksa,pa i u našim primjerima ,je pokazala da se DVT može javiti i nekoliko nedjelja po izlasku iz bolnice kod bolesnika sa visokim rizikom.Kod tih bolesnika prevenciju treba produžiti i nakon izlaska iz bolnice,oko 3 mjeseca(Šišić i sar.1999.).


  • Login