1 / 59

Arz , Ürün ve Maliyetler

Arz , Ürün ve Maliyetler. Arz (Sunu). Arz; Belirli bir dönem içinde bir ürünün belirli bir fiyat düzeyinde satılmak amacı ile bir firma tarafından pazara sunulmak istenen mi ktarı. Üretim Süreci : Kârını en büyüklemek isteyen firma davranışı. firma ve birey kararları.

corbin
Download Presentation

Arz , Ürün ve Maliyetler

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Arz, Ürün ve Maliyetler

  2. Arz (Sunu) • Arz;Belirli bir dönemiçinde bir ürünün belirli bir fiyat düzeyinde satılmak amacı ile bir firma tarafından pazara sunulmak istenen miktarı.

  3. Üretim Süreci: Kârını en büyüklemek isteyen firma davranışı firma ve birey kararları

  4. Üretim Süreci: Bütün firmalar -rekabetçi olsun olmasın- girdi talep eder, üretime uyarlar ve çıktı üretirler. Bütün firmalar kârlarını artırmak için motive olur ve maliyetlerini düşürmek isterler.

  5. 1.Ne kadar ürün üretilecek 2.Hangi teknoloji kullanılacak? 3.ne kadar girdi talep edilecek? Üç temel konu başta olmak üzere birçok konuda karar vermek durumunda olan firmaların temel hedefi en yüksek kazancı sağlamak hedefine dönüktür. Firmalar için 3 önemli karar

  6. Uzun ve Kısa Dönem Kararlar • Kısa dönem: En azından 1 adet üretim faktörünün sabit olduğu dönem • Artan verim:Bir değişken faktördeki artışa oranla üretim çıktı miktarı daha fazla artar • Azalan verim: Girdi miktarındaki artışa oranla üretim miktarındaki artış daha düşüktür

  7. Uzun ve Kısa Dönem Kararlar Kısa dönem; 2 koşulun sabit olduğu dönemdir: 1) Firma sabit ölçekte çalışır, 2) Endüstriye yeni bir firma girişi ya da firma çıkışı yoktur. Uzun Dönem; herhangi bir faktörün sabit olmadığı dönemdir. Firma ölçeğini değiştirebilir ve endüstriye yeni firmalar girebilir, firmalar endüstriden ayrılabilir.

  8. İş bölümü ve Uzmanlaşma Avantajlar • Artan verimlilik • Yükselen yaşam standardı • Artan ürün çeşitliliği Dezavantajlar • Tekdüzelik/monotonluk • Çeşitlilik azlığı • İşgören bağımlılığı

  9. Üretim • Azalan verim yasası:Kısa dönemde ve en azından bir faktörün sabit olduğu durumda firma bir değişken faktörü artırdığında bu değişken faktöre göre çıktı miktarında azalma oluşur

  10. Ürün ve Emek Girdisi(1) • Toplam ürün (TP).İşgücü miktarındaki artışla birlikte toplam çıktı miktarındaki artıştır. • Ortama Ürün (AP).Her birim işgücüne düşen ürün miktarıdır. • Matjinal Ürün.Bir fazla işgücü kullanımı sonucu toplam üründe meydana gelen artıştır.

  11. Değişen girdi oranları (2) Toplam Ürün Ortalama Ürün Çıktı Çıktı Marjinal Ürün İşgücü İşgücü Toplam, ortalama ve marjinal ürün eğrileri (İşgücü gibi değişken faktör için)

  12. Ürün ve İşgücü Girdisi (2) Önceki şekil toplam, ortalama ve marjinal ürün eğilimlerini göstermektedir. Ortalama ve marjinal ürünler azalan verim yasasına uygun olarak düşmektedir Ortalama ürünün artış dönemindeMarjinal ürün ortalama ürünün üzerindedir. Ortalama ürünün azalış döneminde Marjinal ürün ortalama ürünün altındadır. Her ikisi eşit olduğunda ortalamaürün en yüksek düzeydedir.

  13. Maliyet Fonksiyonu Kavramı • Üretimde bulunmak için işletmenin sağlamış olduğu girdiler karşılığında yaptığı ödemelere maliyet veya maliyet gideri adı verilir. • İşletmelerin söz konusu mal ve hizmetlerinin satışa hazır duruma gelinceye kadar oluşan her türlü maliyete ise, üretilen malın maliyeti denmektedir.

  14. Maliyet Fonksiyonu • Örneğin satışa hazır bir malın maliyeti içinde; bu mal ve hizmete ilişkin her türlü ücret, maaş ve primler, her türlü sigorta primleri, bina ve arazi vergi payları, taşıma giderleri payı, posta telefon ve benzeri haberleşme giderleri, her türlü hammadde, yardımcı madde ve malzeme giderleri, bakım ve onarım giderleri de bulunmaktadır.

  15. Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları • İşletme maliyetlerine ilişkin sağlanan bilgilerden belli başlı dört alanda yararlanılmaktadır. Sırasıyla; 1. İşletme karının hesaplanması 2. İşletmede gider denetimin yapılması 3. Mal ve hizmetlerin fiyatlandırılması 4. Sağlıklı işletme kararlarının alınması

  16. Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları • İşletme Kârının Hesaplanması: Kâr’a ilişkin terimlerden bazıları; brüt satış kârı, faaliyet kârı, net kâr’dır. Brüt satış kârı, satışlardan sağlanan gelirden malın maliyeti çıkarılarak bulunur. Faaliyet kârı, brüt satış kârından üretime ilişkin öteki genel giderler düşülerek bulunur. Net işletme kârı ise, belirli bir dönemde işletmenin her türlü gideri çıkarılarak bulunur.

  17. Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları • İşletmede Sağlıklı Kararların Alınması: İşletme maliyetleri hakkında sağlanan bilgiler yardımıyla, işletme yönetimi; tedarik, üretim, pazarlama, finansman, muhasebe, personel yönetimi, araştırma geliştirme ve halkla ilişkiler gibi konularda daha sağlıklı ve amaca yönelik kararlar alabilmektedir.

  18. Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları • İşletmede Gider Denetimin Yapılması: Bir işletme toplam gelirlerini artırmaya çalışırken aynı zamanda toplam maliyetlerini de en aza indirmek zorundadır. Bu yüzden gider denetiminin yapılması işletmeler için hayati önem taşımaktadır.

  19. Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları • Mal ve Hizmetleri Fiyatlandırma: İşletmeler mal ve hizmetlerin fiyatlarını saptarken değişik yöntemlerden faydalanırlar. • Bunlardan biri maliyete dayalı fiyatlandırmadır. Bu yönteme göre, bir malın birim maliyetine belirli bir kâr yüzdesi eklenerek o malın satış fiyatı bulunur.

  20. MALİYETLER • Açık Maliyetler: Üretim faktörlerini elde etmek için yapılan gerçek ödemeleri ifade eder. Muhasebeleştirilen maliyetlerdir. • Örtük Maliyetler: Gerçekte ödeme yapılmayan, ancak bir alternatiften vazgeçilmesi nedeniyle oluşan maliyetlerdir. Muhasebeleştirilemeyen maliyetlerdir.

  21. Ortalama Toplam Maliyet, Ortalama Değişken Maliyet ve Marjinal Maliyet Toplam Maliyetteki Değişim Marjinal Maliyet Üretimdeki Değişim Toplam Maliyet Ortalama Toplam Maliyet Üretim Sayısı Değişken Maliyet Ortalama Değişken Maliyet Üretim Sayısı

  22. Ortalama Toplam Maliyet, Ortalama Değişken Maliyet ve Marjinal Maliyet

  23. Sabit giderler • Kaçınılmaz ya da ana giderler olarak da tanımlanır • Üretime bağlı olarak değişmez. • Kira, faiz, kar payı, sürekli çalışan personel giderleri ve borç ödemeleri gibi unsurları kapsar

  24. Değişken giderler • Üretime bağlı olarak değişir. • Hammadde, ücretler, enerji gibi giderleri kapsar • Sıfır üretim noktasında değişken gider yoktur • Aynı zamanda doğrudan ve kaçınılabilir giderler olarak da anılır • Uzun vadede tüm faktörler değişkendir ve giderler de değişken gider durumundadır • Yarı değişken giderler? Üretimin kitle halinde değişkenlik gösterdiği durumlarda ortaya çıkar.

  25. Toplam Gider (1) • Belli üretim düzeyinde ortaya çıkan tüm giderler toplamıdır • Toplam giderler toplam sabit ve toplam değişken giderler olarak da ayrılabilir TC = TFC + TVC

  26. Toplam Giderler (2)

  27. Ortalama Toplam Giderler • Ortalama toplam gider; toplam giderlerin üretilen her birime bölünmesi ile ortaya çıkar. • Ortalama sabit ve ortalama değişken giderler toplamından oluşur ATC = AFC + AVC • Ortalama sabit gider;AFC = TFC/Q • Ortalama değişken gider; AVC = TVC/Q

  28. Örnek: Bir işletme için tüm giderler • Sabit giderler: Kira, faiz, ücretler, sigorta ve amortisman gibi satış hacmine bağlı olmayan giderlerdir. • Değişken giderler: İşletmede satış hacmine bağlı olarak değişen, yiyecek-içecek giderleri gibi gider türleridir. • Yarı-sabit giderler: Enerji, telefon ücretler gibi satış hacmine bağlı ancak satış hacminin bir oranı olarak belirtilemeyen giderlerdir. • Toplam giderler: Belirli bir bütçe döneminde sabit, değişken ve yarı değişken giderlerin toplamından oluşur. • Ortalama giderler: Toplam maliyetlerin ya da giderlerin birim sayısına bölünmesi ile bulunur. Bu maliyetler ünite maliyetleri ya da toplam ortalama maliyetler olarak da anılır.

  29. Doğal Giderler: Hemen her işletmede, hammadde giderleri, işçilik giderleri ve genel giderler adı altında maliyetlere rastlanır. Doğal maliyet giderleri; dolaysız hammadde, dolaysız işçilik ve genel giderlerden oluşur. • Birim ve Toplam Giderler: İşletmenin ürettiği mal ve hizmetlerin maliyetleri toplam olarak belirtilebileceği gibi birim maliyet olarak da belirtilebilir.

  30. Marjinal giderler: Satışlardaki bir birimlik artışın -örneğin bir müşterilik artış gibi-, toplam giderlerde meydana getirdiği artıştır. • Doğrudan giderler: Bir bölümde ya da ünitede doğrudan izlenebilen giderlerdir; bir bölümdeki işgücü maliyetleri gibi. • Dolaylı giderler: Ortak giderler adı ile de anılan bir bölümde ya da ünitede izlenemeyen giderlerdir: yönetim giderleri gibi. • Kontrol edilebilen giderler: İşletmenin kontrol ederek azaltabileceği giderlerdir; işgücü ya da malzeme kaybı gibi.

  31. Kontrol edilemeyen giderler: Yönetim tarafından kontrol edilerek azaltılamayan giderlerdir; Kira ve sigorta gibi. • Fırsat maliyetleri: Birbirine seçenek olan harcamaların bir diğerinde yarattığı maliyetlerdir. Örneğin, bir restoran işletmesi ya mevcut işletmesini yenileme ya da ikinci bir ünite açma seçeneği ile karşı karşıya kalabilir. Bunlardan birini tercih ettiği zaman diğer seçenekte bazı kayıpları olacaktır. • Standart giderler: İşletmede sürekli olarak üretilen ürünler için geliştirilmiş olan maliyetlerdir. Örneğin, belirli menüler için belirlenen standart giderler yöneticileri günlük maliyet hesaplarından kurtarır.

  32. Kısa dönem maliyet eğrileri

  33. Üretim ve Maliyet

  34. UZUN DÖNEMDE ÜRETİM • Uzun dönemde kullanılan tüm girdiler değiştirilebileceği için azalan verimler yasası işlerliğini yitirir. Tüm girdilerin miktarlarının değişmesi ölçek ve ölçeğin verimi kavramlarını da beraberinde getirmektedir. Çünkü, girdilerin miktarlarının aynı oranda değişmesi üretim ölçeğinin değişmesi anlamındadır. • Üretim ölçeği değiştiğinde, bunun ürün miktarı üzerindeki etkisine bakmak suretiyle ölçeğin verimi belirlenebilir.

  35. UZUN DÖNEMDE ÜRETİM • Ölçeğe Göre Sabit Verim: Girdilerdeki artış oranı ile üretimdeki artış oranı aynıdır. • Ölçeğe Göre Artan Verim: Üretimdeki artış oransal olarak girdilerdeki artıştan yüksektir. • Ölçeğe Göre Azalan Verim: Üretimdeki artış oransal olarak girdilerdeki artıştan düşüktür.

  36. Uzun dönem giderler • Uzun dönemde tüm üretim faktörleri değişkendir • Uzun dönem ortalama gider eğrisi zarf eğrisi olarak adlandırılır ve kısa dönem ortalama maliyet eğrileri ile oluşur. • LRACeğrisi değişik üretim miktarlarındaki en düşük maliyetleri gösterir

  37. Uzun dönem giderler

  38. UZUN DÖNEM GİDERLER • Eğer üretim miktarı Q1 ve Q2 arasındaysa, orta büyüklükte bir işletme en az maliyetle üretimi gerçekleştirecektir.

  39. UZUN DÖNEM GİDERLER • Q2’den daha büyük herhangi bir üretim düzeyi için en büyük işletme ölçeği, en az maliyetle üretimi sağlayacaktır. • Dolayısıyla ATC3 eğrisi en etkin fabrika ölçüsüdür.

  40. UZUN DÖNEM GİDERLER • Ayrıca bu şekil, sabit kabul edilen üretim faktörünün her düzeyi için farklı bir ATC eğrisi çizilmesi gerektiğini gösterir. • Mevcut teknolojiye göre tercih edilebilecek sabit girdi düzeyi sonsuz sayıdaysa, ATC eğrileri de sonsuz sayıda olacaktır.

  41. UZUN DÖNEM GİDERLER • Faktör fiyatları ve teknoloji sabitken, uzun dönem ortalama maliyetler, tüm üretim faktörlerinin değişmesi sonucunda her bir üretim düzeyi için minimum ortalama maliyetlerden oluşur.

  42. UZUN DÖNEM GİDERLER • Grafikte gösterildiği gibi; uzun dönem maliyet eğrisi kısa dönem maliyet eğrilerini kapsar ve kısa dönem maliyet eğrilerine sadece minimum noktalarında teğettir.

  43. UZUN DÖNEM GİDERLER • LRAC ve SRAC’ler U biçimindedir. • Ancak ikisinin U biçiminde olma nedeni farklıdır. • Kısa dönem ortalama maliyet eğrisi, artan ve azalan marjinal verimler yasası nedeniyle U biçimindedir. • Buna karşın uzun dönemde bu yasa geçerli değildir.

  44. UZUN DÖNEM GİDERLER • Çünkü, uzun dönemde tüm üretim faktörleri değişkendir. Azalan marjinal verimler kanununun geçerli olabilmesi için üretim faktörlerinden en az birinin sabit olması gerekir.

  45. UZUN DÖNEM GİDERLER • Uzun dönemde ortalama maliyet eğrisinin U biçiminde olmasının nedeni ise, firmaların önce ölçeğe göre artan, daha sonra sırasıyla ölçeğe göre sabit ve azalan ölçek ekonomileriyle çalışmalarıdır.

  46. Maliyet Eğrilerindeki Kaymalar • Teknolojik ilerleme ve girdi fiyatlarının düşmesi uzun dönem ortalama maliyet eğrisini aşağı kaydırır.

  47. Maliyet Eğrilerindeki Kaymalar • Etkin çıktı düzeyi de artacaktır. • Girdi fiyatlarında artış yaşanırsa eğriler ters yönde kayar. • (LRAC2 LRAC1) , (Q2 Q1)

  48. Gider eğrisi ve en düşük etkinlik ölçüsü Çıktı (üretim) Ölçek Ekonomileri Ölçek ekonomileri ve en düşük etkinlik noktası

  49. Ölçek ekonomileri Uzun dönemde üretim artışına bağlı olarak ortalama gider eğrisindeki düşmeyi ve üretimdeki artışı açıklar • Teknik ekonomiler: Firma tesisleri ve üretim birimlerindeki artışın sağladığı avantaj • Teknik olmayan ekonomiler:İşletmenin tamamının ölçeğinin artışı ile ortaya çıkan avantajlardır

More Related