DENETLEYC ve DZENLEYC
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 56

DENETLEYICI ve D ZENLEYICI PowerPoint PPT Presentation


  • 33 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Download Presentation

DENETLEYICI ve D ZENLEYICI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Denetleyici ve d zenleyici

DENETLEYC ve DZENLEYC

SSTEMLER


H d nd n z m v cudumuzda b r dak ka nde ne kadar olay meydana gel yor

HDNDNZ M VCUDUMUZDA BR DAKKANDE NE KADAR OLAY MEYDANA GELYOR


V cudumuzda bir dakika i inde sayamayaca m z kadar olay ger ekle mektedir

Vcudumuzda bir dakika iinde sayamayacamz kadar olay gereklemektedir

Acaba btn bu olaylarn bylesine uyumlu ve kontroll gereklemesini salayan nedir?


Denetleyici ve d zenleyici

  • Duyular alglamak, dnmek, yrmek, konumak gibi birok olay ayn anda gerekleir. Ancak bu kadar ok ve karmak olan bu olaylar birbirinden bamsz ve kontrolsz deildir. Btn bu olaylar sistemlerimiz tarafndan gerekletirilir. Vcudumuzdaki sistemlerin dzenli, birbiriyle uyumlu ve sorunsuz olarak almasn, denetleyici ve dzenleyici sistemimiz salar.


Denetleyici ve d zenleyici

Denetleyici

ve

Dzenleyici Sistem

Sinir Sistemi + Salg Bezleri


S n r s stem

SNR SSTEM

  • ve d ortamdan gelen uyartlar alan, deerlendiren, i organlarn dzenli ve uyumlu almasn kontrol eden , uyartlar cevaplandran sisteme sinir sistemi denir.


Merkez s n r s stem

MERKEZ SNR SSTEM

Vcudumuzun ynetimini ve denetimini merkez sinir sistemi salar.

4 ksmdan oluur.

  • Beyin

  • Beyincik

  • Omurilik Soan

  • Omurilik

Beyin

beyincik

Omurilik soan

omurilik


Beyin

Beyin

Merkez sinir sistemimizin en gelimi organ olan beynimiz, milyarlarca sinir hcresinden meydana gelir.


Denetleyici ve d zenleyici

Vcudumuzun renme, hafza ve ynetim merkezidir.


Denetleyici ve d zenleyici

Beyin;

Duyu organlarmzdan gelen bilgileri deerlendirir.

Konumalarmzn ve istemli hareketlerimizin gereklemesini salar.

Ackma, susama, uyku ve uyanklk gibi yaam olaylarmz dzenler.

Kan basncmz ve vcut scaklmz ayarlar.

Merkez sinir sistemimizdeki dier organlarn yardmyla organlarmzn ve sistemlerimizin almasn dzenler.


Beyincik

Beyincik

  • Bisiklet srebilmemiz iin dengede durmamz gerekir. Peki vcudumuz dengesini nasl salar?

  • Vcudumuzunhareket ve denge merkezi beyinciktir. Beynimizin arkasnda ve alt tarafnda yer alr. Vcudumuzun dengesi bozulduunda duyu organlarmzdan veya vcudumuzun dier ksmlarndan gelen bilgileri alarak dengemizi salar.


Denetleyici ve d zenleyici

Beyincik vcudumuzun dengesini ayarlamak iin;

Kol ve bacaklarmzdaki kaslarn birbiriyle uyumlu almalar dzenleyerek hareketlerimizin dengeli olmasn salar.

beyincik


Omurilik so an

Omurilik Soan

Beynimizin vcudumuzdaki dier organlarla nasl iliki kurduunu biliyor musunuz?

Omurilik soan soana benzer bir ekle sahip olduundan byle isimlendirilmitir.

Omurilik

soan


Denetleyici ve d zenleyici

Beyin ile omurilik arasnda yer alr. Bylece beyin ve dier vcut organlar arasndaki balanty salar. Omurilik soan, isteimiz dnda alan i organlarmzn kontrol merkezidir.


Denetleyici ve d zenleyici

Omurilik soan;

  • Solunum, boaltm, dolam gibi istemsiz alan sistemlerin almasn dzenler.

  • steimiz dnda gerekleen, i organlarn hareketlerini ynetir.

  • Kusma, ksrme, haprma, yutma, ineme, metabolizma gibi olaylar dzenler.


Omurilik

Omurilik

Omuriliin merkezi sinir sistemindeki grevini tahmin edebilir misiniz?

Omurilik soanndan balayp, kuyruk sokumuna kadar uzanan ve omurgamz ierisinde yer alan bir sinir kordonudur.

omurilik


Denetleyici ve d zenleyici

Organlardan beyne ve beyinden dier organlara gelen sinirler omurilikten geer.

Omurilik, vcudumuzun refleks ynetim merkezidir.

omurilik


Denetleyici ve d zenleyici

Omurilik;

Beyinle dier organlarn arasndaki bilgi iletimini salar.

Refleks davranlarmz gerekletirir.

Yzme,dans etme,bisiklet kullanma gibi alkanlk haline gelmi hareketleri denetler.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Omuriliimiz, omurgamz oluturan kemiklerin ierisinde bulunur.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Sinir sistemimiz, vcudumuzu a gibi saran milyarlarca sinirden meydana gelir. Bu sinirleri, resimde grlen binlerce sinir hcresi (nron) oluturur.


Refleks ned r

REFLEKS NEDR?


Denetleyici ve d zenleyici

  • Elimizi yanan bir muma dedirdiimizde hemen geri ekeriz. Gnlk hayatmzda byle dnmeden ve hzl bir ekilde gerekletirdiimiz baka olaylar da vardr. Bunlar neler olabilir ?


Denetleyici ve d zenleyici

  • ekilde grld gibi elimizi yanan bir muma yaklatrdmzda derimizdeki ac hissini alan sinirler bunu omurilie iletir. Omurilik, kaslarmzn hemen kaslarak elimizin ekilmesini salar. Kontrolmz dnda gerekleen bu hareket elimizin zarar grmesini engeller.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Vcudumuzun dardan gelen k, ses gibi bir uyarya ani ve hzl bir hareketle tepki gstermesine refleks denir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Dnmeden gerekletirdiimiz davranlardr. Bebeklerin meme emmesi, gz kapann krplmas, yksek sesten rkmek, haprmak, yutkunmak gibi hareketler birer refleks hareketidir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Refleksler, srekli ve hzl bir biimde gerekleir ve bu sayede vcudumuzun kendini savunmasn salar. Refleks hareketlerimiz omurilik tarafndan gerekletirilmesine ramen beynimiz tarafndan kontrol edilir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Araba ve bisiklet srmek, rg rmek, dans etmek, yzmek, limon grnce azmzn sulanmas gibi hareketler de reflekstir. Bu hareketleri ise tekrarlayarak reniriz. Bunlar bir kez rendikten sonra bir daha unutmaz ve dnmeden gerekletiririz.


Evresel s n r s stem

EVRESEL SNR SSTEM

  • Merkez sinir sistemi dnda yer alan milyonlarca sinir, evresel sinir sistemini oluturur. evresel sinir sistemi, merkez sinir sistemi ile organlar arasndaki iletiimi salar.


Denetleyici ve d zenleyici

  • evresel sinir sistemi, uyarlar alarak beyne ve omurilie gtren, buralarda oluan tepkileri doku, organ ya da salg bezlerine getiren sistemin tmdr.


Peki bu ileti im nas l ger ekle ir

Peki bu iletiim nasl gerekleir ?

  • Sinirler beyin ve omurilikten karak deri, gzler, kaslar, diler ve kemiklerin ii dhil olmak zere vcudumuzun her yerine dalr. Sinirleri, telefon kablolarna benzetebiliriz. Telefon kablolar gibi sinirler de bilgi tayarak vcudumuzda iletiimi salar.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Sinirler, vcudumuzdan ve evreden aldklar bilgileri elektrik mesajlar eklinde, beynimize iletir. Beynimiz gelen bilgiyi deerlendirerek bir cevap oluturur. Beyin oluturduu cevab gerekli yap ve organlara yine sinirler araclyla iletir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Sinirlerin bilgi tama zellii sayesinde, evremizde ve vcudumuzda meydana gelen deiimler hakknda hzl bir ekilde bilgi ediniriz. Bylece vcudumuzun farkl ksmlar dzenli ve birbiriyle uyum iinde alr.


Denetleyici ve d zenleyici

  • evremizde veya vcudumuzun iinde bizim tepki vermemizi salayan etkiler olur. rnein; papatya ok gzel kokar, bizpapatyann kokusunu nasl alrz? Papatyann kokusu bizi etkiler ve burnumuz bu kokuyu alarak tepki vermi olur. Buna benzer birok rnek verebiliriz.


Denetleyici ve d zenleyici

  • evremizde ve vcudumuzun iinde tepki vermemizi salayan fiziksel, kimyasal, biyolojik etkilere uyartdenir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Bu fiziksel, kimyasal ve biyolojik uyarlar (ses, k, koku gibi ) duyu organlarmzda bulunan duyu hcrelerimiz alr ve sinir hcrelerimize iletir. Bu uyar sinir hcrelerimizde deiiklie urar. Bu deiiklie biz uyart mesaj diyoruz.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Uyart mesaj sinir hcrelerimizde ilerler ve son olarak merkezi sinir sistemimize gelir.Merkezi sinir sisteminde beyin tarafndan uyart mesajna cevap verilir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Ve bu cevap, yine vcudumuzdaki sinirler araclyla ilgili kaslara, organlara, salg bezlerine iletilir. Bylece organlar, kaslar veya salg bezleri tarafndan uyarya kar tepkiverilir.


Denetleyici ve d zenleyici

Uyar

Uyart mesaj

Cevap

Tepki


Denetleyici ve d zenleyici

RNEK

  • Uyar:Buruna ty demesiyle burundaki duyu hcreleri uyarlr.


Denetleyici ve d zenleyici

Duyu hcreleri ald uyary sinirlere iletir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Uyart mesaj:Uyar sinir hcrelerinden geerken uyart mesajna dnr ve sinirler,uyart mesajn beyne iletir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Beyin uyart mesajna cevap verir ve bu cevaba yine sinirler araclyla buruna gnderilir.


Denetleyici ve d zenleyici

TEPK:Beyinden gelen cevaba tepki verilir ve burun kanr.


Salgi bezler m z

SALGI BEZLERMZ


Denetleyici ve d zenleyici

  • Vcudumuzun doku ve organlar arasndaki ileyii denetlemek ve dzenlemek sadece sinir sistemimizin grevi deildir. Organ ve sistemlerimizin almasnn denetlenmesi ve dzenlemesi genellikle sinir sistemimiz ile i salg bezlerimizin birlikte almas sonucunda gerekleir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • i salg bezlerimiz, denetleme ve dzenleme grevlerini hormon ad verilen zel salglar reterek yerine getirir. i salg bezlerinin rettii hormonlar grevini dzenleyecekleri organlara, kan yoluyla tanr.


Denetleyici ve d zenleyici

  • salg bezlerimiz, denetleyici ve dzenleyici grevlerini yava, uzun srede ve srekli gerekletirirken sinir sistemimiz, ok hzl ve ksa sreli bir ekilde alr. Her bir hormon, farkl organlar tarafndan retilir ve farkl etkilere sahiptir.


Denetleyici ve d zenleyici

  • ekildeki sinir sisteminde yer alan organlardan hangisinin grevi aada yanl verilmitir?

  • 1 Duyu organlarmzdan gelen bilgileri deerlendirir.

    B) 2 Refleks davranlarn gerekletirir.

    C) 3 Vcut dengesinin ayarlanmasnda etkilidir.

    D) 4 Konuma ve istemli hareketleri

    gerekletirir.

1

4

3

2


Denetleyici ve d zenleyici

  • Dnmeden ani yaplan hareketler sinir sisteminin hangi ksm tarafndan denetlenir?

    A) Beyin

    B) Omurilik soan

    C) Beyincik

    D) Omurilik


Denetleyici ve d zenleyici

  • Duyu, hareket ve zeka merkezleri ile grevli olan organ aadakilerden hangisidir?A) beyincik

    B) beyin

    C) omurilik

    D) omurilik soan


Denetleyici ve d zenleyici

  • Hangisi organlarmzn almasn dzenler?A) kaslar

    B) beyincik

    C) duyu cisimcii

    D) hormon bezleri


Denetleyici ve d zenleyici

  • Aada boluk braklan yerlere uygun kelimeleri yerletirin.(omurilik soan, nron, beyincik, beyin, omurilik)A) Sinir hcresine. denir.B) Refleks merkezimiz.dir.C) Denge merkezimiz.dir.D) Vcudumuzun renme,hafza ve ynetim merkezimiz... dirE) Nefes alma, yutma, ksrme, ineme, haprma ve kusma gibi davranlar dzenler.


Denetleyici ve d zenleyici

  • Aadaki hormonlardan hangisi hipofiz bezi tarafndan salglanr?A) Tiroksin

    B) BymeC) Adrenalin

    D) Glukagon


Denetleyici ve d zenleyici

  • Merkezi sinir sistemi organlarnn ve salg bezlerinin altnda verilen ifadelerde yaptklar grevler belirtilmitir. Buna gre uygun olanlar noktal alanda belirtiniz.

    Tiroit bezi .

    Bbrekst bezi

    Pankreas

    Omurilik.

    Beyin

    a)renme hafza-ynetim merkezi

    b)Kan ekerini ayarlar

    c)Kimyasal olaylar dzenler

    d)Korku annda metabolizmay hzlandrr

    e)Refleks hareketlerin ynetim merkezi


  • Login