Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 66

VERİTABANLARI VE ÖĞRETİM ELEMANLARININ VERİ TABANI KULLANIM TUTUMLARI PowerPoint PPT Presentation


  • 138 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

VERİTABANLARI VE ÖĞRETİM ELEMANLARININ VERİ TABANI KULLANIM TUTUMLARI. Ramazan ÖZER Ayşegül TURGUT. I. BÖLÜM: GİRİŞ. ARAŞTIRMANIN KONUSU.

Download Presentation

VERİTABANLARI VE ÖĞRETİM ELEMANLARININ VERİ TABANI KULLANIM TUTUMLARI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

VERİTABANLARI VE ÖĞRETİM ELEMANLARININ VERİ TABANI KULLANIM TUTUMLARI

Ramazan ÖZER

Ayşegül TURGUT


I b l m g r

I. BÖLÜM: GİRİŞ


Ara tirmanin konusu

ARAŞTIRMANIN KONUSU

Akademisyenlerin teknolojiye karşı tutumları teknolojinin ileride nasıl yapılanacağı hakkında bilgi verici olacağı düşünülmüştür. Teknoloji uygulamaları, insanın ortaya çıkışından itibaren vardır. Çünkü insanoğlu dünyayı daha yaşanabilir duruma getirmek için tarih boyunca doğayı kontrol altına alma ve kendi istediği yönde yönlendirme çabasına girmiştir (Satıcı, Akkuş ve Alp, 2009, s.267).


Devam

Devamı…

Akademisyenler bilgiyi sürekli arayan, kullanan ve edindikleri bilgilerden yeni bilgiler üreten en aktif gruptur. Uçak (1997) bilim adamlarının bilimsel bilgiyi en çok kullanan ve kullandığı bilgiyle yeni bilimsel bilgi üreten grup olduğunu belirtmektedir. Akademisyenler araştırmalar, deneyler, projeler, çalışmalar vb. bilimsel faaliyetler ile bilgi üretir veya kullanırlar. Bu nedenle akademisyenlerin, bilimsel iletişimi oluşturan ve şekillendiren en önemli unsur olduğunu söyleyebiliriz (Besimoğlu, 2007, s.40’ta aktarıldığı gibi).


Ara tirmanin amaci

ARAŞTIRMANIN AMACI

Bu araştırmanın temel amacı, veri tabanlarını tanımak, ne işe yaradığını öğrenmek ve öğretim görevlilerinin veri tabanları hakkındaki görüş ve tutumlarını saptamaktır. Öğretim elemanlarının genel olarak veri tabanlarına ilişkin tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, öğretim elemanlarının veri tabanına yönelik tutumlarının, değişik özelliklerinden nasıl etkilendiğini tanımlamaya yönelik bir çalışmadır.


Ara tirmanin nem

ARAŞTIRMANIN ÖNEMİ

Bilgisayar teknolojisi her alanda olduğu gibi eğitim alanında da büyük gelişmelerin oluşmasına etken olmuştur. . İnternet sayesinde bilgiye ulaşma yolları değişmiş, bilgi kaynakları çeşitlenmiştir. Dünyadaki bütün kütüphanelere, araştırma kurumlarına ve diğer bilgi merkezlerine internet ile anında ulaşılabilmektedir (Yanık, 2010, s.372).

İnternet üzerindeki veri tabanları, öğretim elemanlarının çalışmaları için birinci derecede kaynak durumuna geçmiştir. Zamandan ve mekandan bağımsız olarak istedikleri bilgiyi veri tabanları sayesinde elde ederler. Bu sebeple veri tabanları öğretim elemanları için önem gösterilmektedir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Üniversitemizin satın almış olduğu veri tabanları öğretim elemanları tarafından büyük bir önem taşımaktadır. Öğretim elemanları için zaman kavramı çok önemlidir. Araştırmalarında zamanla yarış durumundadırlar. Bu sebeple üniversitemizin satın olmuş olduğu veri tabanları ve veri tabanlarının öğretim elemanları tarafından yana tutumları konusu araştırılmaktadır.


Ara tirmanin y ntem

ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ

Kavramsal Çerçeve

İnceelli, Candemir ve Demiray (2005) veri tabanı; “20. yüzyılın sonlarına doğru bilgisayarın insan hayatında yeri ve öneminin artması sonucunda önemli gelişmeler yaşanmaya başlandı. Özellikle iletişim teknolojileri alanında önemli gelişmeler yaşanmaya başlandı. Bu bağlamda sayılabilecek en önemli gelişme, 1960’lı yıllarda Amerika’da ilk bilgisayar ağının kurulmasından bu yana sürekli gelişerek büyüyen ve sanayi devriminden sonra en büyük devrim olarak nitelendirilen internettir.


Devam1

Devamı…

İnternetin giderek yaşamın her alanında kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, 1990’lı yılların başlarında elektronik yayıncılık yepyeni bir iletişim aracı olarak günlük yaşantımıza girmiş ve elektronik olarak erişilebilen bilgi kaynaklarının sayısında büyük bir artış gözlenmiştir (Şahiner Akdeniz, 2010, s. 26’da aktarıldığı gibi).

Besimoğlu (2007), bu konuda birçok projenin yürütüldüğünden, bu projelerin genellikle basılı yayınların elektronik versiyonlarının yaratılması, elektronik dergilerin oluşturulması, arşivleme çalışmaları, standartların geliştirilmesi ve yayıncılık modellerinin vb.


Devam2

Devamı…

oluşturulmasına yönelik olduğundan söz etmektedir. Geleneksel bilimsel yayıncılığın işleyişine yeni alternatifler eklenmiştir (Şahiner Akdeniz,2010, s. 26’da aktarıldığı gibi).

Ekiz, Bayam ve Ünal (2003), Teknolojik gelişmelerin bir ürünü olan internet, günümüzde bilginin yayılmasında ve paylaşılmasında önemli araçlardan biri olduğu açıktır. Bilginin sunum çeşitliliği, sunum hızı, sunum kapasitesi ve benzeri olanaklar açısından internetin diğer araçlara oranla daha üstün olduğu bilinen bir gerçektir.


Devam3

Devamı…

Veri toplama, dinamik pencerelerin aracılığı ile düşüncelerin paylaşımı; Web tabanlı verilerden ve elektronik dergilerden literatür tarama, internetin eğitim amaçlı kullanım alanlarından bazılarıdır (Oral, 2004, s.9’da aktarıldığı gibi).


Varsay mlar

Varsayımlar

Veri tabanlarına ve öğretim elemanlarının veri tabanı kullanım tutumlarına ilişkin varsayımlar;

Öğretim elemanları veri tabanlarını genel olarak kullanmaktadır.

Daha çok kendi çalışma alanlarıyla ilgili veri tabanlarını kullanmaktadırlar.

Çalışmaları gereği veri tabanlarını her zaman kullanmaya önem göstermektedirler.

Kullanılan veri tabanlarından faydalanamamaktadırlar.


Devam4

Devamı…

İnternetin günümüzün ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle öğretim elemanlarının zaman ve mekândan bağımsız olarak bilgiye erişim için veri tabanlarına yönelmektedirler.

Öğretim elemanları veri tabanlarını yeteri kadar tanımamaktadırlar.


Ara tirmanin evren

ARAŞTIRMANIN EVRENİ

Araştırmada veri tabanı ve öğretim elemanlarının veri tabanı kullanım tutum ve görüşlerini saptamaktır. Atatürk Üniversitesi bünyesinde görev yapan yaklaşık 2.431 öğretim üyesi araştırmanın evrenini oluşturmaktadır (WOWTURKEY.com, 2010).

2.431 öğretim elemanlarıyla anket yapma imkânı olmadığından eğitim, sosyal, fen ve sağlık bilimlerinde görev yapan toplam 100 öğretim üyesiyle anket çalışması yapılmıştır. 100 öğretim üyesi araştırmanın örneklem evrenini oluşturmaktadır.


Devam5

Devamı…

Olasılıksızörnekleme yönteminden kota örneklemesi seçilmiştir. Kota örnekleme, olasılıklı yöntemde tabakalı örnekleme benzerlik gösterir. Araştırıcının, önce araştırma evreninden belirli özellikleri, ortak özellikleri olanları gruplandırması ve bunlardan belli bir sayıya ulaşıncaya kadar örneklem almasıdır. Burada önemli olan husus, araştırıcının, bu tabakalardan aldığı örneklemde tarafsızlığın sağlanmasıdır. Kota örneklemesi olasılıksız yöntemin en sık kullanılan biçimidir. Bu bakımdan bu yöntem “kota” yöntemi olarak adlandırılır (Aziz, 2008, s.54).


Ara tirmanin g zlem tekn

ARAŞTIRMANIN GÖZLEM TEKNİĞİ

Gözlem tekniği olarak, dolaylı gözlem yöntemi tekniklerinden biri olan kaynak taraması yapılmıştır. Kaynak taramasının diğer bir adı bibliyografya çalışmasıdır. Daha sonra tarama yapılan kaynaklardan “veri toplama tekniği” uygulanmıştır (Aziz, 2008, s.74-75).

Kullanılan bir başka gözlem tekniği de ‘sormaca(anket) tekniği’dir. Sormaca, araştırma yapılacak konu ile ilgili yer aldığı bir soru kâğıdıdır (Aziz, 2008, s.93).


Devam6

Devamı..

Kapalı uçlu soru, deneğin sormacadaki sorulara vereceği olası yanıtların önceden belirlendiği soru şeklidir (Aziz, 2008, s.95).

Soruların niteliğine göre gözlem tekniği; Olgusal sorular, sormacanın uygulandığı deneğin, başta toplumsal ve ekonomik düzeyi olmak üzere karşı karşıya bulunduğu olgular, durumlar ve yapılmış olduğu eylemleri ile ilgilidir.

Deneğin cinsiyeti, yaşı, öğrenim durumu, mesleği (Aziz, 2008, s.103). Görüş, tutum ve davranışlarla ilgili sorular, konuya ve amaca bağlı olarak değişen bu soru türünde bireyin belirli konularda tutum ve davranışlarının ölçülmesiyle ilgili gözlem tekniğidir (Aziz, 2008, s.103).


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

2.BÖLÜM: VERİ TABANININ TANINTIMI VE TEMEL KAVRAMLARI


Ver ned r

VERİ NEDİR?

Olguların, kavramların veya talimatların, insan tarafından veya otomatik yolla iletişim, yorumlama ve işleme amacına uygun bir biçimde ifadesidir. Genellikle, biz veri veya veri birimleri üzerindeki işlemlerimizi varlık hakkında her hangi bilgi almak için gerçekleştiririz. Dağınık bilgi kümesidir. Kaydedilebilir bilinen gerçeklerdir. Veri, anlamlı bir şekilde düzenlendiği zaman yararlı bilgi olur. Veri; sayılar, rakamlar, sözcükler, metinler, resimler, olaylar vb. biçimde temsil edilen gerçeklerdir. Örneğin bir kişinin ismi, adresi, telefon numarası, fotoğrafı gibi (Doğan, 2010, s 3).


Ver tabani ned r

VERİ TABANI NEDİR?

Veri tabanı, düzenli bilgiler topluluğudur. Bilgisayar terminolojisinde, sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir başka tanımı da veri tabanı, aslında veri sorgulama sistemleriyle donatılmış bir arşivden başka bir şey değildir. Tüm bilgiler veri tabanında toplanırlar ve sistematik bir şekilde organize edilirler. Kişilerin adres veya telefon numaralarını kaydettiğiniz ve arkadaşlarınızın, meslektaşlarınızın ya da müşterilerinizin kolayca kullanabildikleri bir fihrist, veri tabanına verilebilecek en güzel örneklerden birisidir. (chip online.tr,2011).


Ver tabani neden kullanilir

VERİ TABANI NEDEN KULLANILIR?

Bilgisayar ortamında veri saklama ve erişiminde geçmişten günümüze değişik yöntemler ve yaklaşımlar kullanılmıştır. Birbiriyle ilgili olan ve aynı gruba dahil olan veriler bir dosyada, bir başka gruba dahil olan veriler de başka bir dosyada tutulurdu. Geleneksel yaklaşımın birçok sakıncası vardır ve bu sakıncaların beraberinde getirdiği sorunların üstesinden gelebilmek için de veri tabanı yaklaşımı zamanla geleneksel yaklaşımın yerini almıştır (sdu.edu.tr,2010-2011).


Ver tabanlari modeller

VERİ TABANLARI MODELLERİ

Dosya Sistemleri

Bu tür programlarda tüm veri tabanı tek bir tabloya sığdırılmalıdır. Bu, birkaç kayıtta ortak olan herhangi bir bilginin her kayıtta tekrarlanacağı anlamına gelir. Veriler text dosyası olarak kaydedilir.

Hiyerarşik Veri Tabanı

Bu modelde veriler ağaç yapısına benzer bir biçimde modellenir. En üste kök ve kökün dalları bulunur. Ayrıca her dalın alt dalı sayesinde dallanma ve çeşitlilik artar. Bu modelde her bir alt dalın sadece bir tane noktadan bağlanma şartı bu modelin en büyük kısıtlamalarından biridir. Hiyerarşik veri modeli.1960 ve 1970 yılları arasında popüler olan bir modeldi.


Yazarlar ad soyad

Yazarlar(ad, soyad)

Yayıncılar

Konular

Kitaplar

(no, başlık)


A veri tabanlar

Ağ Veri Tabanları

Hiyerarşik veri tabanlarının yetersiz kalmasından dolayı bilim adamlarının ortak çalışması sonucu ortaya konulmuş bir veri tabanı türüdür. Ağ veri tabanları verileri ağaçların kökleri daha da gelişmiş hali olan grafiği şeklinde saklarlar. Bu yapı en karışık yapılardan biridir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Yazarlar

Konular

Kitaplar

Yayıncılar


Li kisel veri taban

İlişkisel Veri tabanı

Bu sistemde veriler tablo şeklinde saklanır. Bu veri tabanında, veri alış verişi için özel işlemler kullanılır. Bu işlemlerde tablolar işlenmiş olarak kullanılır. Tablolar arasında ilişkiler belirtilir. Bir ilişki, bir tabloya, başka bir tablodaki kaydı bağlanmamızı sağlar. Bu şekilde veriler daha az yer kaplar ve güncelleme kolaylaşır. Bu ilişkiler matematiksel bağıntılarla (ilişkilerle) temsil edilir. Günümüzde hemen hemen tüm veri tabanı yönetim sistemleri ilişkisel veri modelini kullanırlar. İlişkisel modeli 1970 yılında Codd önermiştir. Bu model, matematikteki ilişki teorisine dayanır. İlişkisel veri modelinde veriler basit tablolar halinde tutulur. Tablolar, satır ve sütunlardan oluşur.


Nesne veri taban modeli

Nesne Veri Tabanı Modeli

Diğerlerinden daha sonra ortaya atılan ve karmaşık uygulamalarda başarısını kanıtlamış nesne yönelimli programlamaya dayanan veri modelidir. Bu modelin öngörüsü giderek çözülmesi daha zor hale gelen programlama problemlerini çözen nesne yönelimli modelin veri modelleme de etkili olacağıdır. Nesne veri tabanı modeli, verilerin herhangi bir noktadan çok kolayca alınabileceği, üç boyutlu bir yapıdan oluşur. İlişkisel veri tabanı verileri iki boyutlu tablolar halinde getirirken, nesne modelinde veriler tek parça olarak gelirler. Dolayısı ile birden fazla veri dönmesi arzulandığında nesne modeli performans olarak çok iyi değildir. Daha çok nesne yönelik program geliştirme ortamlarında kullanılır.


Nesne li kisel veri taban modeli

Nesne-İlişkisel Veri Tabanı Modeli

Veriler nesne olarak modellenir ve yaratılır. Nesneye-Yönelik Programlama (OOP) da olan sınıf ve miras kavramlarına sahiptir. Karmaşık veriler üzerinde işlem yaparken yüksek performans sunan bir yaklaşımdır. Nesne-İlişkisel Veri tabanı modeli küresel bir yapıya sahiptir. Veri tabanı üzerindeki herhangi bir veriye, yüksek performansta erişim sağlar. Fakat yine de birden fazla veri istenildiği zaman bu modelde de veri tabanı performansı çok kötü bir darbe alır. Bu veri tabanı modeli ilişkisel ve nesne veri tabanı modellerini bir şekilde aynı çatı altına almak için 1990’lı yıllarda oluşturuldu (sdu.edu.tr,2010-2011).


Ver tabani y net m s stem vtys ned r

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMİ (VTYS) NEDİR?

Veri tabanı yönetim sistemi(VTYS), yeni bir veri tabanı oluşturmak, veri tabanını düzenlemek, geliştirmek ve bakımını yapmak gibi çeşitli karmaşık işlemlerin gerçekleştirildiği birden fazla programdan oluşmuş bir yazılım sistemidir. Veri tabanı yönetim sistemi, kullanıcı ile veri tabanı arasında bir arabirim oluşturmaktadır ve veri tabanına her türlü erişimi sağlar. Veri tabanının tanımlanması veri tabanını oluşturan verilerin tip ve uzunluklarının belirlenmesidir. Veri tabanını oluşturulması ise veri için yer belirlemesi ve saklama ortamına verilerin yüklenmesini ifade eder.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Veri tabanı üzerinde işlem yapmak; belirli bir veri üzerinde sorgulama yapmak, meydana gelen değişiklikleri yansıtmak için veri tabanının güncellenmesi ve rapor üretilmesi gibi işleri temsil eder. Ayrıca veri tabanı yönetim sistemi, verinin geri çağrılmasını sağlar. Veri tabanına yeni kayıt eklemek, eskileri çağırmak ve gerekli düzeltmeleri yapmak yoluyla, verinin bakımını ve sürekliliğini gerçekleştirir, kayıtlara yeni veri eklemek ve yeni kayıtlar oluşturmakla, veri tabanını genişletir (www.turkboard.com/veritabani-elemanlari ,2007).


Veri taban y netim sistemlerinin sa lad yararlar

Veri Tabanı Yönetim Sistemlerinin Sağladığı Yararlar

  • Ortak verilerin tekrarını önlenmesi,

  • Verilerin merkezi denetiminin ve tutarlılığının sağlanması,

  • Veri paylaşımının sağlanması,

  • Fiziksel yapı ve erişim yöntemi karmaşıklıklarının, çok katmanlı mimarilerle kullanıcıdan gizlenmesi,

  • Sunulan çözümleme, tasarım ve geliştirme araçları ile uygulama yazılımı geliştirmenin kolaylaşması,

  • Veri bütünlüğünün gerekli olanakların sağlanması (www.turkboard.com/veritabani-nedir ,2007).


Y b r ver tabaninin zell kler

İYİ BİR VERİ TABANININ ÖZELLİKLERİ

İyi bir veri tabanının sahip olması gereken bazı özellikleri vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir:

  • Veriler hızlı ve kolay girilebilmeli

  • Güvenli bir şekilde saklanmalı

  • İstenildiği şekilde ve kolay sorgulanmalı (sdu.edu.tr,2010-2011).


Ver tabaninin faydalari

VERİ TABANININ FAYDALARI

  • Veri tekrarları ortadan kaldırılır ya da en aza indirilir.

  • Bellek alanı israfı önlenir

  • Standart bir sorgu dili kullanmak mümkündür.

  • Veri bütünlüğünün bozulması önlenir

  • Verilerin merkezi kontrolü sağlanır.

  • Tutarsız (hatalı) bilgiler önlenir

  • Verinin paylaşımı sağlanır.

  • Genel veya özel raporlar alınabilir (sdu.edu.tr,2010-2011).


Ver tabani zer nde yapilan lemler nelerd r

VERİ TABANI ÜZERİNDE YAPILAN İŞLEMLER NELERDİR?

  • Yeni dosya eklemek

  • Yeni veri eklemek

  • Veri değiştirmek

  • Veri silmek

  • Dosya silmek


Ver tabanindan beklent ler

VERİ TABANINDAN BEKLENTİLER

  • Her düzeyde rapor alınabilme özelliği

  • Doğru ve hızlı sonuç verebilme özelliği

  • Bilgilerin ve sonuçların tutarlılığı


Ver tabaninin r skler

VERİ TABANININ RİSKLERİ

Kurulum ve bakımı klasik dosya sisteminden pahalıdır. Sistem içinde bazı bileşenler iyi tasarlanmazsa sistem bir bütün olarak başarısızlığa uğrayabilir.


3 b l m bulgular ve de erlend rmeler

3. BÖLÜM: BULGULAR VE DEĞERLENDİRMELER


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Bu bölümde Atatürk üniversitesi öğretim görevlisi olan 100 kişiye anket çalışması uygulanmıştır. Anket sosyal bilimler, fen bilimleri, eğitim bilimleri ve sağlık bilimleri alanlarında uygulanmıştır. Araştırmanın nesnel sonuçlar vermesi için bu alanlardan eşit sayılarda örneklem seçilmiştir. Bu çalışma öğretim görevlilerinin veri tabanları hakkındaki tutumlarını saptamak amacıyla elde edilen verilerin analizi yapılmıştır. Ankette öğretim üyelerinin yaşları, cinsiyetleri, alanları, unvanlarına göre veri tabanlarından yeterince yararlanıp yararlanmadıkları, eğer yararlanmıyorlar ise hangi sebeplerden ötürü yararlanmadıkları irdelenmiştir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 1: Unvana bağlı olarak en çok tercih edilen yöntem

Tablo 1’de unvanlara göre araştırmalarınızda en çok tercih edilen yöntem sorusu sorulmuştur. Ve tablosu aşağıda gösterilmiştir.

Tablo 1’de görüldüğü gibi, toplamı 18 olmak üzere; araştırma görevlilerinden 8(% 44)’i, uzman/okutman/öğretim görevlilerinin 3(%17)’ü, yrd.doç.dr. 'ların 3(%17)’ü, doç.dr’ ların 2(%11)’si, prof.dr.’ların 2(%11)’si “açık erişimli elektronik kaynakları” kullanmaktadırlar.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Toplamı 24 olmak üzere; araştırma görevlilerinden 7(%29)’si, uzman/okutman/öğretim görevlilerinin 3(%13)’ü, yrd.doç.dr. 'ların 7(%29)’si, doç.dr’ ların 6(%25)’sı, prof.dr.’ların 1(%4)’i arama motorları(google, yahoo, vb.)’nı kullanmaktadırlar. Toplamı 54 olmak üzere; araştırma görevlilerinden 15(%28)’i, uzman/okutman/öğretim görevlilerinin 3(%6)’ü, yrd.doç.dr. 'ların 15(%28)’i, doç.dr’ ların 15(%28)’i, prof.dr.’ların 6(%11)’sı kütüphanenin veri tabanlarını kullanmaktadırlar. Toplamı 4 olmak üzere; araştırma görevlilerinden kullana yok, uzman/okutman/öğretim görevlilerinin 1(%25)’i, yrd.doç.dr. 'lardan 1(%25)’i, doç.dr’ ların 1(%25)’i, prof.dr.’lardan 1(%25)’i diğer(basılı kaynaklar)’i kullanmaktadırlar.

Tablodan çıkan sonuca göre % 54 lük bir payla öğretim elemanlarının unvanlarına göre en çok “kütüphanenin veri tabanları”nı kullanmakta olduğu görülmektedir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 2: Yaşa bağlı olarak tercih edilen yöntem

Yaşlar

Tablo 2’de Araştırmalarında en çok tercih ettiğiniz yöntem hangisidir sorusuna tablo tablo 2’de de belirtildiği gibi yaşın kullanılan ortamlara göre değişmesine bağlıdır. Öğretim elemanlarının açık dergilerden yararlanma düzeyleri aynı kullanılan ortamda olduğu gibi yaşa bağlıdır. Aşağıdaki tabloda bu ilişkinin ne düzeyde olduğu belirtilmiştir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 2’de araştırma görevlilerinin yaşlarına bağlı olarak en çok tercih ettikleri yöntem saptanmaya çalışılmış ve yaşa bağlı olarak daha çok 25-35 yaş aralığındaki araştırmacılar araştırmalarında “açık erişimli elektronik kaynakları” % 50'lik bir payla en fazla tercih edilen yöntem olduğu görülmektedir.

3.3. Bölüm ile Veri Tabanı Kullanımı Arasındaki İlişki

Veri tabanlarından yeterince yararlanmanın sosyal, fen, eğitim ve sağlık bilimlerine göre farklılık gösterebileceği düşünülmüştür. Aşağıdaki tablo bölümlerin veri tabanlarından yeterince yararlanıp yararlanmadıklarını göstermektedir.

Tablo 3’de bölümlerin veri tabanlarından yararlanıp yararlanmama durumunu gösteren tablo bulunmaktadır.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 3: Bölüme bağlı olarak veri tabanları kullanım durumu

Bölümler

Tablo 3’de “araştırmalarınız için veri tabanlarını kullanıyor musunuz?” sorusu sorulmuş ve sosyal bilimlerden 16(%22)’ sı, fen bilimlerden 22(%30)’ si, eğitim bilimlerden 16(%22)’ sı ve sağlık bilimlerinden de 20(%27)’si gibi oranlara erişildi. Görüldüğü gibi veri tabanlarını en fazla kullanan bölümler başında fen bilimleri gelmektedir. İkinci sırada sağlık bilimleri ve en son olarak da sosyal bilimler ile eğitim bilimleri eşit oranda yapılan anket sonucuna göre görülmektedir. Ve araştırmalarınızda veri tabanlarını kullanıyor musunuz sorusuna toplam 100 öğretim elemanından 74’ü evet, 26’sı ise hayır yanıtını vermiştir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 4: unvana bağlı olarak veri tabanları kullanım durumu

3.4. Unvan ile Veri Tabanı Kullanım Arasındaki İlişki

Tablo 4’de Öğretim görevlilerine araştırmalarınız için veri tabanlarını kullanıyor musunuz sorusu sorulmuştur. Bu soruya yanıt ise tablonun altında cevap verilmiştir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Araştırmalarınız için veri tabanlarını kullanıyor musunuz sorusuna evet diyen toplam 74 öğretim elemanı bulunmaktadır. Bunlarda; araştırma görevlisi 23 kişi, uzman/okutman/öğretim görevlisi 6 kişi, yrd.doç.dr. 19 kişi, doç.dr. 18 kişi ve prof.dr. 8 kişidir.Bu sorumuza hayır diyen toplam 26 öğretim elemanı bulunmaktadır. Bunlardan; araştırma görevlisi 7 kişi, uzman/Okutman/Öğretim görevlisi 4 kişi, yrd.doç.dr. 7 kişi, doç.dr. 6 kişi ve prof.dr. 2 kişidir.Tablomuzdan çıkan sonuca göre araştırma görevlisi olanlar en çok veri tabanlarını kullanmaktadırlar. Bu durumu yrd.doç.dr., doç.dr., prof.dr. ve Uzman/Okutman/Öğretim görevlisi takip etmektedir

3.5. Bölüm ve En Çok Kullanılan Veri Tabanı Arasındaki İlişki

Tablo 5’te Alanınızla ilgili en çok hangi veri tabanlarını kullanmaktasınız sorusu öğretim elemanlarına yöneltilmiş bu soruya bölümleri gereği en sık kullandıkları veri tabanını işaretlendirmeleri istenmiştir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Bölümler

Tablo 5: Bölümler bağlı olarak en çok kullanılan veri tabanları


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablomuza baktığımızda bölümlere göre en çok kullanılan veri tabanları şöyledir;

  • Sosyal bilimlerde en çok kullanılan veri tabanları J- stor ve Hukuk Türk,

  • Fen bilimlerinde en çok kullanılan veri tabanları Web of secince ve Matsci net,

  • Eğitim bilimlerinde en çok kullanılan veri tabanları diğer veri tabanları ve E-library,

  • Sağlık bilimlerinde en çok kullanılan veri tabanları Nature ve Springerlink’dir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

3.6. Veri Tabanlarının Bölümlerin İhtiyaçlarını Karşılayıp Karşılamama Durumu Tablo 6’da Bölümlere kullandığınız veri tabanları ihtiyaçlarınızı ne sıklıkta karşılıyor sorusu sorularak ne memnun olup olmaları gözlenmeye çalışılmıştır. Sonucu aşağıdaki tablomuzda görebilmekteyiz.

Tablo 6: Veri tabanlarının bölümlerin ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamam durumu

Bölümler

Bütün bilimlerde, kullandığınız veri tabanları ihtiyacınızı ne sıklıkta karşılıyor sorusuna her zaman cevabını veren 54 kişi, çoğu zaman diyen 20 kişi, bazen diyen 25 kişi ve hiçbir zaman diyen 1 kişi olmakla beraber 100 kişi ankete cevap vermiştir. Sonuç olarak çoğunluk veri tabanlarının ihtiyaçlarını karşıladığını söylemektedir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

3.7. Veri Tabanlarının Unvana Bağlı Olarak İhtiyaçları Karşılayıp Karşılayamaması Durumu Tablo 7’de Öğretim elemanlarının unvanlarına bağlı olarak bu veri tabanları ihtiyacınızı karşılıyor mu sorusu sorulmuş ve cevabı aşağıdaki taplo’da yer almaktadır.

Tablo 7: Veri tabanlarının unvanlara bağlı olarak ihtiyaçları karşılayıp karşılama durumu

Öğretim görevlilerinin hepsine kullandığınız veri tabanları ihtiyaçlarınız karşılıyor mu sorusuna her zaman cevabını veren 54 kişi, çoğu zaman 20 kişi, bazen 25 kişi ve hiçbir zaman diyen 1 kişi olmuştur. Sonuç olarak öğretim görevlilerinin çoğunluğu veri tabanlarının ihtiyaçlarını “çoğu zaman” (8(%40)) karşıladığını görmekteyiz.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

3.7. Veri Tabanlarının Unvana Bağlı Olarak İhtiyaçları Karşılayıp Karşılayamaması Durumu Tablo 7’de Öğretim elemanlarının unvanlarına bağlı olarak bu veri tabanları ihtiyacınızı karşılıyor mu sorusu sorulmuş ve cevabı aşağıdaki taploda yer almaktadır.

Tablo 7: Veri tabanlarının unvanlara bağlı olarak ihtiyaçları karşılayıp karşılama durumu

Öğretim görevlilerinin hepsine kullandığınız veri tabanları ihtiyaçlarınız karşılıyor mu sorusuna her zaman cevabını veren 54 kişi, çoğu zaman 20 kişi, bazen 25 kişi ve hiçbir zaman diyen 1 kişi olmuştur. Sonuç olarak öğretim görevlilerinin çoğunluğu veri tabanlarının ihtiyaçlarını “çoğu zaman” (8(%40)) karşıladığını görmekteyiz.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

3.8. Veri Tabanı Kullanımında Bölümlerin En Çok Karşılaştığı SorunlarVeri tabanlarından yeteri kadar yararlanılmamasının birçok sebebi olabilir. Aşağıdaki tabloda bu sebeplerden birkaç tanesi verilmiş ve öğretim elemanlarının alanları ile veri tabanları kullanım esnasında en çok karşı karşıya kaldıkları sorunlar açıklanmıştır.

Bölümler

Tablo 8: veri tabanı kullanımında bölümlerin en çok karşı karşıya kaldığı sorun


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Veri tabanlarından yeteri kadar yararlanılmamasının sebeplerini saptamak amacıyla sorulan “veri tabanları kullanım esnasında en çok karşı karşıya kaldıkları sorunlar nedir?” sorusu ile öğretim elemanlarının bölümleri çapraz tablo olarak verilmiştir. Genele baktığımızda en çok işaretlenen seçenek “Ara yüzlerin karmaşık olması” seçeneği olmuştur. Bölümlere kendi aralarında baktığımızda “Ara yüzlerin karmaşık olması” diyen sosyal alanında %40 iken fen alanında % 30, eğitim alanında %20 ve sağlık alanında ise %10 olmuştur.

3.9. Bölümlerin Veri Tabanı Sorunlarına Yönelik Önlemleri

Veri tabanları akademik çalışmalar için son derece önemlidir. Akademisyenlerin veri tabanlarından daha fazla yararlanabilmeleri bu konu ile ilgili yapılacak çalışmalara bağlıdır. Araştırmanın anketinde yapılabilecek çalışmalarla alakalı birkaç öneri sunulmuştur.

Aşağıdaki tabloda öğretim elemanlarının alanları ile sunulan önerilerden en çok hangisinin tercih edildiği verilmiştir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 9: Bölümlerin veri tabanı sorunlarına yönelik önlemleri

  • Bölümler


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 9’ da anket formunun 12’nci sorusu olan “Bu sorunlara yönelik sizce ne gibi önlemler alınabilir?” sorusuna verilen cevaplar ile öğretim elemanlarının bölümleri verilmiştir. Araştırmanın varsayımlarında veri tabanlarının yeterince kullanılmamasının en önemli sebebi olarak tanıtımların yapılmaması görülmüştür; fakat Tablo 9 analiz edildiğinde bunun tam aksi bir durum görülmemektedir. Toplamda yüzdelerine baktığımızda katılımcıların görüşleri % 39 ile ara yüzlerin daha anlaşılır bir şekilde olması konusunda birleşmiştir. Yine yüzde oranı yüksek olan bir diğer seçenek ise %35 ile hiçbiri görüşü olmuştur. Veri tabanlarını tanıtacak konferansların yapılması ise %22’lik bir dilime sahiptir. Ve pdf ve tam erişime ulaşıma sağlama ise %14’tür.

3.10. Unvanların ve veri tabanı sorunlarına yönelik önlemleri

Tablo 10’da Öğretim elemanlarına veri tabanlarını kullanırken karşılaştıkları sorunlara yönelik ne gibi önlemler alınabilir sorusu yöneltilmiştir. Tablosu aşağıda verilmiştir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 10: Unvanların ve veri tabanı sorunlarına yönelik önlemleri

Öğretim elemanlarına veri tabanlarını kullanırken karşılaştıkları sorunlara yönelik ne gibi önlemler alınabilir sorusu çoğunluk olarak 35 kişilik bir kesim Pdf ve tam metine erişimin sağlanması yönünde önlemlerin alınması gerektiği söylemektedir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

3.11. Bölümlerin Veri Tabanı Fiyatları Hakkında Bilgilerinin Olup Olmadığı DurumuTablo 11’de Bölümlere veri tabanlarının fiyatlarından haberdar mısınız sorusu yöneltilmiştir. Ve ulaşılan sonuç aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Bölümler

Tablo 11: Bölümlerin veri tabanı fiyatları hakkında bilgilerinin olup olmama durumu


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Bölümlerin veri tabanlarının fiyatlarından haberdar olma durumu; sosyal bilimlerden 7 kişi, fen bilimlerinden 6 kişi, eğitim bilimlerinden 5 kişi, sağlık bilimlerinden 11 kişi olmakla beraber toplamda 29 kişi veri tabanı fiyatlarından haberdardır.

Haberdar değilim diyenler; sosyal bilimlerden 18(%27) kişi, fen bilimlerinden 18(%27) kişi, eğitim bilimlerinden 17(%25) kişi ve sağlık bilimlerinden 14(21) kişi veri tabanı fiyatlarından haberdar değildir.

Kısmen haberdarım diyenler; sosyal bilimlerden hiç kimse, fen bilimlerinden 1(%25) kişi, eğitim bilimlerinden 3(%75) kişi ve sağlık bilimlerinden de hiç kimse kısmen haberdardır.

Sonuç olarak bölümlerin hepsinde yoğunluk veri tabanlarının fiyatlarından haberdar değildir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

3.12. Alınan Veri Tabanlarının Bölümlere Göre Satın Alma Durumunun Devam Edip Etmeme DurumuTablo 12’de Üniversitemizin bölümünüzle ilgili abone olduğu veri tabanlarına üyeliğinin devam etmesini ister misiniz sorusu sorulmuştur. Ve tablosu aşağıda gösterilmiştir.

Tablo 12: Alınan veri tabanlarının bölümler göre satın alma durumunun devam edip etmemesi durumu

Bölümler

Bütün bölümlerde yoğunluk olarak evet denilmiş evet diyenlerin sayısı 87 kişidir. Az biz kesim hayır demiştir. Bunların sayısı 13 kişidir. Tabloya göre veri tabanları satın alma durumu devam etmesi yönündedir.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

Tablo 13: Alınan veri tabanlarının unvanlara göre satın alma durumunun devam edip etmemesi durum

Öğretim elemanlarına üniversitemizin bölümünüzle ilgili almış olduğu veri tabanlarının üyeliğinin devam etmesini ister misiniz sorusu cevap olarak 87 kişi evet derken 13 kişide hayır devam etmesin demiştir. Öğretim elemanlarının büyük çoğunluğu veri tabanlarına üyeliğin devam etmesini istemişlerdir.

3.13.Alınan Veri Tabanlarının Unvanlara Göre Satın Alma Durumunun Devam Edip Etmeme Durumu

Tablo 13’de Öğretim elemanlarına üniversitemizin bölümünüzle ilgili almış olduğu veri tabanlarının üyeliğinin devam etmesini ister misiniz sorusu yöneltilmiştir. Ve cevabı aşağıdaki belirtilmiştir.


4 b l m sonu lar ve ner ler

4. BÖLÜM: SONUÇLAR VE ÖNERİLER


Sonu lar

SONUÇLAR

Veri tabanı, düzenli bilgiler topluluğudur. Bilgisayar terminolojisinde, sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir başka tanımı da, bir bilgisayarda sistematik şekilde saklanmış, programlarca işlenebilecek veri yığınıdır.

Atatürk Üniversitesi öğretim elemanlarının veri tabanlarına karşı tutumları yapılan anket çalışmasıyla irdelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar şunlardır:


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

  • Araştırma başlangıcında verilen varsayımlarda öğretim elemanlarının veri tabanlarını genel olarak kullandıkları hipotezi yapılan anket çalışması sonucu doğru olduğu görülmüştür.

  • Varsayımlarda da belirtildiği üzere öğretim elemanları daha çok kendi çalışma alanlarıyla ilgili veri tabanlarını kullanmaktadır hipotezini, anket çalışması doğrulamaktadır.

  • Hipotezde de belirtildiği gibi öğretim elemanlarının çalışmaları gereği veri tabanlarını her zaman kullanmaya önem gösterdikleri sonucuna varılmıştır. Öğretim elemanları akademik çalışmalarını veri tabanlarını kullanarak desteklemektedirler.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

  • Varsayımlarda ifade edilen öğretim elemanlarının kullanılan veri tabanlarından faydalanamadıkları hipotezi anket sonucunda kısmen doğru olmadığı tespit edilmiştir.

  • Varsayımlarda belirtilen “internetin günümüzün ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle öğretim elemanlarının zaman ve mekândan bağımsız olarak bilgiye erişim için veri tabanlarına yönelmektedirler” sayıltısına göre öğretim elemanlarının kaynak araştırmasında birden fazla kaynaktan daha rahat ve çabuk bir şekilde faydalanma imkânı sağladığından dolayı veri tabanlarına eğilim içerisinde oldukları doğrulanmıştır.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

  • Varsayımlar arasında yer alan öğretim elemanlarının veri tabanlarını yeteri kadar tanımadıkları araştırma sonucunda doğrulanmıştır. Öğretim elemanlarının veri tabanları hakkında bilgi sahibi olmadıklarından ve gerekli tanıtıcı faaliyetlerin yapılmamasından veri tabanı kullanımında engel oluşturmaktadır.


Ner ler

ÖNERİLER

Veri tabanları ve Atatürk Üniversitesi öğretim görevlilerinin veri tabanları hakkındaki görüşlerini saptamak amacıyla yapılan araştırma hakkındaki öneriler şunlardır;

  • Üniversitemizin abone olduğu veri tabanlarında bulunan dergilerin abonelik sayıları belirli bir tarihten itibaren başlıyor olması bundan önceki tarihlerde kayıtlı materyale tam metin erişimin mümkün olmaması konusunda düzenleme yapılmalıdır.


Ver tabanlari ve ret m elemanlarinin ver tabani kullanim tutumlari

  • Araştırma yapılan konuyla ilgili makalelere PDF ve Tam metin erişimi gibi sorunları halledilerek istenilen kaynağa ulaşımı sağlaması veri tabanlarının kullanımı daha güncel hale getirilmelidir.

  • Veri tabanları hakkında tanıtım faaliyetleri (seminer, konferans, sunum gibi) düzenlenmelidir.

  • İhtiyaç duyulan veri tabanlarına abonelik sağlanmalıdır.


  • Login