Temaslilarda t berk loz
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 32

TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ PowerPoint PPT Presentation


  • 148 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ. Dr. SUHA ÖZKAN Ankara Verem Savaş Dispanseri. Temaslı muayenesinin amacı:. Kaynak (endeks) vakanın bulunması,

Download Presentation

TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Temaslilarda t berk loz

TEMASLILARDA TBERKLOZ

Dr. SUHA ZKAN

Ankara Verem Sava Dispanseri


Temaslilarda t berk loz

Temasl muayenesinin amac:

Kaynak (endeks) vakann bulunmas,

En byk bulama riski altnda bulunan yakn temasllarn (zellikle hane ii) muayene edilerek, olas bir bulama (enfeksiyon) veya aktif hastaln erken tespiti,

Gereksinim gsterenlere ilala koruma balanmas.

Yksek TB insidansna sahip lokalize bir topluluun belirlenmesi ve izlenmesi metodudur. (BTS Guidelines)


Temaslilarda t berk loz

Tedavi olmayan bir tberkloz hastas her yl yaklak 10-15 kiiyi enfekte eder.

(tedavi olmayan direnli bir hasta da direnli mikroplar bulatrr)

TB hastas


Temasl muayenesinin nemi

Temasl muayenesinin nemi

Tberkloz hastasna tan konulduunda:

  • Temasllarn % 41i enfekte bulunmu,

  • %6snda aktif hastalk tespit edilmitir.

Vidal R, Miravitles M, et al. Increased risk of tuberculosis transmission in families with micrepidemics.Eur Respir J 1997;10:1327-1331


Temaslilarda t berk loz

Kuzey Amerikada 29 blgede (24 eyalet, 4 byk ehir ve Puerto Rico) 1999 yl hastalarnn temasllar:

9199 TB olgusu (Toplam lke olgularnn %51,9u)

67585 Tespit edilen temasl (7,3 temasl)

56100 Yaplan temasl muayenesi (%83)

561 Bulunan yeni hasta (%1)

13083 Temaslda latent TB enfeksiyonu (%23)

J. Jereb, S.C. Etkind, et al. Tuberculosis contact investigations:outcomes in selected areas of United States, 1999. Int J Tuberc Lung Dis 7(12):S384-390, 2003 IUATLD


Temasl kimdir

Temasl kimdir?

Thorax 2000;55:887-901

  • Yakn temasl: Ayn ev iinde yaayan kiiler, kz/erkek arkada, kaynak hastann evine sk ziyaret yapan kiiler. Bazen iteki veya hastane kouundaki temasl da bu grupta deerlendirilir.

  • Rastlantsal temasl: Mesleki temasllar, sosyal yaamda birlikte olduklar kiiler.

Kaynak olgu yayma pozitifse ve temasllar ocuk ya grubundaysa veya bakl azalm erikinse, ayrca kaynak olgunun yakn temasllarnda %10dan fazlabula varsa temasl muayenesi geniletilmelidir.*

Bulatrc bir hasta ile ayn odada sekiz saatten fazla birlikte olmak anlaml bir bula iin yeterlidir.**

*Ormerod LP, Watson JM, et al. Notification of tuberculosis: an updated code of for England and Wales. J R Coll Phys London 1997;31:299-303

**Kenyon TA, Valway SE, et al. Transmission of multidrug-resistant Mycobacterium tuberculosis during a long airplane flight. N Engl J Med 1996;334:933-938


Kaynak olgunun bula t r c l n artt ran durumlar

Kaynak olgunun bulatrcln arttran durumlar

  • Akcier (zellikle kaviteli) veya larinks TB olmas,

  • Balgam yaymasnn (+) olmas (ka pozitif olduu nemli),

  • ksrk yaknmasnn olmas,

  • Tedavi altnda olmamas.


Temaslilarda t berk loz

Temas yaknlna bal olarak enfeksiyon riski

Hans L. Rieder. Epidemiologic Basis of Tubeculosis Control, IUATLD, 1999. S:23


Temas durumuna g re bula ma

Temas durumuna gre bulama

  • Ev ii temasta %20

  • Yakn arkadalkta%3,7

  • arkadalnda%0,3

Van Geuns HA, etal. Results of contact examination in Rotterdam 1967-1969. IUAT Bull 1975; 50: 107


Temaslilarda t berk loz

Kaynak hastann bakteriyolojik durumu ve temas yaknlna gre ocuklardaki enfeksiyon,

Yakn

Enfekte oran

Yakn

Rastlantsal

Rastlantsal

Yayma (+)

Yayma (-)

Hans L. Rieder. Epidemiologic Basis of Tubeculosis Control, IUATLD, 1999. S:23


Temaslilarda t berk loz

Kaynak Hastann Bakteriyolojik Durumuna Gre Yakn Temasllarda (15 ya alt ocuklar) Tberkloz Enfeksiyonu

y+/k+

y-/k+

Enfekte oran

y-/k-

y+/k+

y+/k+

y-/k-

y-/k+

y-/k-

y-/k+

Hans L. Rieder. Epidemiologic Basis of Tubeculosis Control, IUATLD, 1999. S:21


Centers for disease control and prevention cdc nin temasl muayenesine yakla m

Centers for Disease Control and Prevention (CDC)nin temasl muayenesine yaklam

Akcier veya larinks tberklozlu hastann 9 temasls tanmlanmaldr. Bu temasllardan:

  • % 25-30u enfektedir.

  • % 1i aktif hastalk geirmektedir.

  • Yeni enfekte olan temasllardan % 10u hastalanacaktr (ilk iki yl iinde %5, daha sonraki bir zamanda %5).

  • HIV(+) olan enfekte temasllarn her yl iin %7-10u hastalanacaktr.

Centers for Disease Control and Prevention. Core Curriculum on Tuberculosis: What the Clinician Should Know. CDC atlanta, GA; 2000


Temaslilarda t berk loz

  • ABDde yakn temasllarda TB hastalnn insidans 700/100 000 tahmin edilmektedir.

  • Bu rakam normal populasyondan 100 kat daha fazladr*.

  • Temasllarn tam olarak tanmlanmas ve muayeneleri yksek neme sahiptir.

  • Yaplan bir almada**; yakn temasllarn %8inin, ev d temasllardan 1/3nn, alanlarda iteki temasllardan ise %89unun kontrol edilmedii bulunmutur.

*Institute of Medicine. Ending Neglect: Washington. DC: National Academy Press, 2000: 101.

**Marks SM, et al. Am j Respir Crit Care Med 2000;162:2033-38


Temaslilarda t berk loz

ABDde 2002 ylnda TB insidans: Yzbinde 5,2

  • TB olgu bulma ve tedavide yaygn abalar

  • HIV enfeksiyonundan etkili korunma ve tedavisi

  • Halk sal kurumlarnn yeniden yaplanmas

  • Temasl muayenelerinin yaygn ve etkili yaplmas

Aktif TB hastalarnn erken bulunmas ve tedavisi

Latent enfeksiyonlu temasllarn bulunmas, koruyucu tedavi

Hans L.Rieder, INT J TUBERC LUNG DIS, 2003


Y ksek insidansl lkelerde t berk loz hastalar n n temasl lar

Yksek insidansl lkelerde tberkloz hastalarnn temasllar

  • Temasl saptanmas ve muayenesi nemli bir aktivitedir.

  • Temaslda TB enfeksiyonunun saptanmas mdahale ile sonlandrlmaldr.

  • Yayma (+) TBli hasta ile ayn evde oturan 5 ya alt salkl ocuklara, aktif hastalk ekarte edildikten sonra koruyucu ila tedavisi verilmelidir.

    • Kolay tespit edilen temasllardr.

    • Enfekte olduklarnda aktif hastalk gelime olasl yksektir.

    • Bu yalarda ila direnci gelitirme olasl dktr.

    • Tedaviye uyumlar yksektir (kaynak olguyla beraber tedavi).

  • Aktif hastalk bulunanlar tedavi edilir.

Hans L.Rieder, INT J TUBERC LUNG DIS,2003 7(12):S333-S336


Temaslilarda t berk loz

Joint Tuberculosis Committee of the British Thoracic Society, Thorax 2000;55:887-901


Temasl muayenesinde zaman

Temasl muayenesinde zaman

  • Tberkloz hastasna tan konulur konulmaz, temasllarnn ilk muayeneleri zaman geirilmeden yaplmaldr.

  • Tan konulduu gnden 3 ay ncesine kadar olan temas durumlar da incelenmelidir.

  • Temasllarn er ay ara ile tekrar muayenelerinin yaplmas gereklidir.

  • Temasl muayenelerinin en nemli unsuru eitimdir. Hasta yaknlarna hastalk, bulama yollar, korunma, belirtiler konusunda eitimler verilmelidir.


Temaslilarda t berk loz

TEMASLI MUAYENES

Semptom sorgulama

Tberklin Cilt Testi

Akcier grafisi

Bakteriyolojik muayene

Trkiyede Tberklozun Kontrol Bavuru Kitab

Aktif TB hastas

  • Yayma(+) temasls

  • Aktif hasta deil

  • Semptom yok

  • 35 ya alt (?)

  • Semptom yok

  • Muayene sonular normal

Tedavi

Kontrol muayeneleri

lala Koruma tedavisi

  • Normal bulgular

  • Eitilmi temasl


Temaslilarda t berk loz

TB hastas bulma etkinliklerinin karlatrlmas

Trkiyede Verem Hastalnn Seyri zerine Bir Aratrma, SSYB Yayn No:84/2


Verem sava dispanserleri verileri

2002

16376

19028

74272

1318

1,77

0,05

0,015

2003

17193

19890

86833

1327

1,53

0,04

0,015

Verem Sava Dispanserleri verileri

Kaytl yeni hasta

Kaytl toplam hasta

Temasl muayenesi

Temasldan bulunan yeni hasta

HASTA BULMA HIZI (%)

Temasl muayenesi

Org. Topluluk taramas

Rapor bavurusu

Salk Bakanl Verem Sava Daire Bakanl


Temaslilarda t berk loz

Blgelere gre Trkiyede temasl muayeneleri-1999

BlgeHastaTemaslKontrol

Gneydou Anadolu202290553469

Dou Anadolu125945012469

Anadolu133250463667

Akdeniz169163274252

Karadeniz2901103056695

Ege263886826888

Marmara71642360416962


T rkiye de ortalama hane halk b y kl

Ar7,64

Bitlis7,79

Hakkari7,91

Mardin7,72

Mu8,19

Siirt7,48

Van7,53

rnak8,25

Ankara3,82

Antalya3,98

Balkesir3,47

Bursa3,91

stanbul3,85

zmir3,58

Mula3,47

Tekirda3,79

Trkiyede Ortalama Hane Halk Bykl

Trkiye Geneli: 4,50 kiiKentsel:4,18 Krsal:5,19

DE 2000 GENEL NFUS SAYIMI


Yayma ac tb olgularin 15 ya zer temaslilari tak p sonu lari

YAYMA (+) AC TB OLGULARIN 15 YA ZER TEMASLILARI TAKP SONULARI

  • stanbulda 6 VSD, retrospektif

  • 1997-2000 yllar aras1570 yayma (+) hasta temasllar

  • Toplam temasl 6188

  • 15 ya zeri temasl 4114 (%66.5)

  • En az bir kez kontrole gelen 3310 (80.5)

  • Ortalama 2.2 (1-4) yl izlenmi

  • Kontrol edilenlerde 222 yeni hasta bulunmu

  • lk yl iinde hastalanma oran %4.15 (171/4114)

  • 63 hasta 0-30 gnde, 41i 30-120 gnde, 31i 120-180 gnde, 87si 180 gnden sonra saptanm

  • 15-34 ya insidans younluu %3.6 , 35 ya zeri %1.2

Toraks Dernei 5. Yllk Kongresi Szel sunum. 2002


T rkiye de temasl muayeneleri ve de erlendirmeler

Trkiyede temasl muayeneleri ve deerlendirmeler:

BLDRMLER

  • Trkiyede hastalarn yaklak 2/3ne hastanelerde tan konularak tedavileri baladndan bu hastalarn bildirimlerinin hemen ve eksiksiz yaplmas gereklidir.

  • Bildirim yapmann yan sra, hasta ve yaknlarna dispansere bavurmalar konusunda eitim verilmelidir.

    VEREM SAVA DSPANSER

  • Bildirimi yaplm olan veya kendi tespit ettii hastann ncelikle hane ii tm temasllarn kaydetmeli.

  • Bu temasllarn muayenelerini hzla ve eksiksiz yapmal.

  • mkanlar lsnde daha uzak temasllarn muayenesi iin aba gstermeli.

  • Temasllarn ikinci ve nc kontrollerini de yapmal.


T rkiye de temasl muayenesinin faydalar

Trkiyede temasl muayenesinin faydalar:

  • Erken hasta bulmatedavikaynak

    bulama

  • Yeni enfeksiyon saptamakoruyucu tedavi

  • Ailenin Tb konusunda bilgilenmesi

  • Ailenin ve hastann VSDye gven kazanmas


Tesp tler

TESPTLER

  • Bildirimler yeterli ve dzenli deil (%18-60).

  • Hasta ve temasl eitimi yetersiz.

  • Eksik ve yanl bildirim (emek, zaman kayb, kayt dlk).

  • Dispanserde temas sorgulamas ve kayd yetersiz.

  • Hedeflenen temasllardan muayene oran yetersiz (%70).

  • Temasllarn kontrol muayeneleri ok eksik (%13-31).

  • VSDlerde kadro yetersizlikleri artt.

  • Dispanser alanlarnn eitimi ve bilgi dzeyi?

  • Dispanser alanlarnn motivasyonu (performans?)

  • Bilimsel ve geerli TB kontrol programnn olmamas.

  • VE HALA SINIRLI SAYIDA NSANIN MCADELEYE DEVAM AZM !


Temaslilarda t berk loz

TBERKLOZ KONTROL

  • Hastalarn erken bulunmas (%70 tan hedefi)

  • Etkili kratif tedavi (%85 KR hedefi)

DGTS

Verem Sava Dispanseri


  • Login