Mismunagreiningar og kl n sk uppvinnsla fyrirfer lunga
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 31

Mismunagreiningar og klínísk uppvinnsla á fyrirferð í lunga PowerPoint PPT Presentation


  • 190 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Mismunagreiningar og klínísk uppvinnsla á fyrirferð í lunga. Málstofa læknanema 14.október 2010. Signý Ásta Guðmundsdóttir Þóra Soffía Guðmundsdóttir Leiðbeinandi : Hrönn Harðardóttir. Hvenær er grunur um fyrirferð ?. Einkenni sjúklings : Viðvarandi hósti , mæði og brjóstverkur

Download Presentation

Mismunagreiningar og klínísk uppvinnsla á fyrirferð í lunga

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Mismunagreiningar og kl n sk uppvinnsla fyrirfer lunga

Mismunagreiningarogklínískuppvinnslaáfyrirferðílunga

Málstofalæknanema 14.október 2010

Signý Ásta Guðmundsdóttir

ÞóraSoffíaGuðmundsdóttir

Leiðbeinandi: HrönnHarðardóttir


Hven r er grunur um fyrirfer

Hvenærergrunur um fyrirferð?

Einkennisjúklings:

  • Viðvarandihósti, mæðiogbrjóstverkur

  • Blóðhósti

  • Almenneinkenni

  • Einkenni um system sjúkdóm

  • Breytingaráfyrrieinkennum

    Röntgenrannsóknir:

  • Hnútar

  • Fyrirferðir

  • Íferðirsemhverfaekki

  • Samfallálungnavef

  • Eitlastækkanir

Dæmi:

Lungnabólgasemerfiðlegagenguraðmeðhöndlaeðaíferðirsemekkihverfaættuaðvekjagrun um lungnakrabbamein.


Vi mi british thoracic society

Viðmið British Thoracic Society

  • Meðaltímifráfyrstukomutillæknisþartilsjúklingurgreinistmeðlungnakrabbameiner 56 dagar.

    Mæltermeð:

  • Sjúklingurfaritilsérfræðingsinnan 7 dagafráfyrstikomu

  • Sjúklingurfáigreininguinnan 2 vikna


Markmi uppvinnslu

Markmiðuppvinnslu

  • Greiningfyrirferðareðasjúkdóms

  • Dreifing

  • Starfsgetasjúklings


Uppvinnsla sj klinga me fyrirfer

Uppvinnslasjúklingameðfyrirferð

  • Lungnamynd

  • Ítarlegsjúkrasaga

  • Skoðun

  • Blóðrannsókn

  • Blásturspróf

  • CT afbrjóstholiogefrihlutakviðar

  • Berkjuspeglunmeðsýnatökuogræktun

  • Aðrarrannsóknir (PET, MRI, Mantouxpróf)

  • Gigtarpróf


Myndranns knir

Myndrannsóknir

  • Einstaklingarmeðfyrirferðílungahafaoftastengineinkenni

  • FlestarfyrirferðirfinnastfyrirtilviljunáRtgpulmeða CT mynd.

  • Oftar peripheral en central

  • Erfittað meta góðkynja vs. illkynjahnúðútfrámynd

  • MRI notaðtilað meta vöxt inn ímediastinum, brjóstveggoghrygg.


Mismunagreiningar og kl n sk uppvinnsla fyrirfer lunga

Fyrstaskreferaðskoðagamlarmyndirogbera

samanviðþánýju:

  • Varhnúturinnsjáanleguráfyrrimyndum?

  • Hefurhnúturinnstækkað?

  • Hnútursemerstabíllí >2 ártelstgóðkynjaogþarfnastekkifrekariuppvinnslu


Tlit skiptir m li

Útlit skiptir máli

  • Kölkunbendiroftasttilgóðkynjahnúts

  • Efmiðlægt, dreift, laminar eðapoppkorn-líkmynsturkölkunarþáþarfekkiaðfylgjahnútbetureftir.


Sj krasaga

Sjúkrasaga

  • Hvaðviljumviðfáframísögunni?

    • Reykingar / pakkaár

    • Fjölskyldusaga um krabbameinogberkla

    • Saga um fyrrikrabbameinogaðrasjúkdóma

    • Óskýrðnýeðabreytteinkenni (viðvarandihósti, þyngdartap, andnauð, brjóstverkur, blóðhósti, beinverkir, hitiogslappleiki)

    • Félagssaga / vinnuumhverfi /ferðalög / búseta


Sko un

Skoðun

  • Almennskoðunm.t.t system sjúkdóma

  • Lungnahlustun = öng- ogsoghljóð

  • Bankdeyfur

  • Eitlastækkanir = oftastísupraclavicularfossu

  • Klumbufingur (e. clubbing)

  • Bankeymsliyfirhryggognýrum

  • Paraneoplastískeinkenni

  • Blettiráhúð


A rar ranns knir

Aðrar rannsóknir

  • Blóðprufurgetasagtokkurhvortsjúkdómursésystemískureðakrabbameinséútbreitt

    • LágtHb (anemia)

    • Hækkaðsökk

    • Hækkað ASAT og ALAT

    • Hækkað ALP

    • Hækkað S-Ca2+

    • HækkaðIgGogIgM

  • Berklapróf

  • Ræktun

  • Æxlisvísaríblóði

Illkynjafyrirferðílungaeðakrabbameinsemeraðmetastasaílungu

Illkynjaæxlieðasýkingarástand

Sveppasýking


G kynja vs illkynja

Góðkynja vs. illkynja?

  • Helstuþættirsemviðskoðumeru:

  • Klínískiráhættuþættir

    • Hækkandialdur

    • Reykingar / pakkaár

    • Reykjaenn (aldurviðupphafreykinga)

    • Saga um krabbamein

    • Merki um aðrasjúkdóma

  • Teiknáröntgen- og CT myndum.

    • Broddalögun, ekkikölkun, corona radiata sign.


Einkenni illkynja fyrirfer ar lunga

Einkenniillkynjafyrirferðarílunga

  • Oft einkennalaus

  • Einkennisemtengjastæxlinusjálfu

  • Almenneinkenni

  • Eitlastækkanir = erutilstaðarhjá 15-30%

  • Einkennifrámetastöstum

  • Paraneoplastískteinkenni

  • Hypertrophic osteoarthropathy, HOA

    50% sjúklingameðlungnakrabbameinkvartaundanbrjóstverkeðamunugeraþað.


R in hn tur

Óráðinhnútur

  • Hnútursemfellurekkiundiröllgóðkynjaeðaillkynjaskilmerki

  • Hvaðgerumvið? 3 leiðiríboði

  • Bíðumogfylgjumstvelmeð

  • Gerumfrekarirannsóknirogpróf

  • Aðgerð


Mismunagreiningar

Mismunagreiningar

  • Góðkynja

    • Gróiðeða non-spesifísktgranuloma (25%)

    • Virktgranulomatoussýking (berklareðasveppasýking)

    • Hamartoma

    • Non-spesifískbólgaogfíbrósa

    • Lungna-abscess

    • Gróið pulmonary infarct

    • Æðamissmíð (arteriovenous malformation)

    • Hyatidcysta (sullaveiki)

    • Staðbundinblæðing

    • Hemangioma

    • Meðfæddirgallar (t.dbronchogeniccysta)


Illkynja mismunagreiningar

Illkynja mismunagreiningar

Ekkismáfrumukrabbamein (non-small cell)

  • Adenocarcinoma (47%)

    • Bronchioalveolar cell carcinoma (4%)

  • Flöguþekjukrabbamein (22%)

  • Eingangraðurmetastasi (8%)

  • Ódiff non-small cell carcinoma (7%)

    • Stórfrumukrabbamein

      Small cell carcinoma (4%)

      Önnur:

    • Carcinoid tumor

    • Intrapulmonary lymphoma

    • Adenoid cystic carcinoma

    • Malignant teratoma


Xlisv sar bl i

Æxlisvísar í blóði

  • Spennandi möguleikar

    • NSE = smáfrumukrabbamein

    • CEA = adenocarcinoma og stórfrumukrabbamein

    • SCC = flöguþekjukrabbamein

    • CA125 = ekki-smáfrumukrabbamein

    • TPA = ekki-smáfrumukrabbamein

    • CYFRA 21.1 = ekki-smákrabbamein, flöguþekjukrabbamein.


Frumu og vefjaranns knir

Frumu- og vefjarannsóknir

  • Hrákasýni/frumurannsókngeturgreintæxlisvöxtílunga (næmi 66%)

  • Forsendagreiningarillkynjaæxliervefjasýni/frumusýni

  • Vefjasýnierutekinmeðnokkrumleiðum

  • Berkjuspeglun (e. Bronchoscopy)

  • CT-stýrðástungagegnumhúð (nálarsýni)

  • Ómstýrðberkjuspeglun

  • Aðgerð

  • Tappaaffleiðruvökva (frumusýni)


S nataka me berkjuspeglun

Sýnataka með berkjuspeglun

  • Góðgreiningarrannsóknhjámiðlægumfyrirferðumstærri en 2 cm (næmi 88%)

  • Oft erusýnitekin um leið


Transthoracic needle aspiration biopsy tnab

Transthoracic needle aspiration biopsy (TNAB)

  • Lungnaástungumeðaðstoðtölvusneiðmynda

  • Næmitilgreiningar = 60 -100% en minnaígóðkynjahnútum.

  • Útlægurhnútur

  • Fylgikvillar:

    • Loftbrjóst (13-40% tilvika)

    • Alvarlegarblæðingar


Stigunarranns knir

Stigunarrannsóknir

  • Þegar illkynja sjúkdómur hefur verið greindur eða er sterklega grunaður er farið af stað með stigunarrannsóknir samhliða greiningarrannsóknum.

    Oft fara þessar rannsóknir saman t.d. við stækkun á hálseitlum getur ástunga á eitil bæði verið til stigunar og greiningar.


Stigunaranns kn

Stigunarannsókn

  • Stigunarrannsóknir miða að þekktum dreifingarstöðum lungnakrabbameins

    • Hnitmiðaðri skoðun og sögutaka

    • Blóðprufur

    • CT af thorax

    • Berkjuspeglun

    • CT efri hluta kviðar

    • Beinaskann

    • CT höfuð

  • Út frá þessum rannsóknum er stig sjúkdómsins ákvarðað sem segir til um horfur og hvaða meðferð er ráðlögð

Miðmætiseitlar

Lungu

Lifur

Nýrnahettur

Bein

Heili


Tnm stigunarkerfi

TNM stigunarkerfið

  • Byggirástærðæxlis, dreifinguíeitlaogfjarmeinvörp.

  • 7.útgáfa komútíjanúar 2010 – breytirstigunhjá 1 afhverjum 6 sjúklingum.

T = tumor

N = nodes

M = metastasis


Mismunagreiningar og kl n sk uppvinnsla fyrirfer lunga

Áhugaverðeinkennilungnakrabbameins

Mikilvægtaðhafaíhugaviðskoðuná

sjúklingummeðfyrirferðílungum


Paraneoplastic syndrome hj kenni krabbameina

Paraneoplastic syndrome-Hjákennikrabbameina-

  • 10 -20% einstaklingameðlungnakrabbamein

  • Tengjastekkistaðsetninguæxliseðameinvarpa

  • Hyperkalsemía (flöguþekjukrabbamein)

  • SIADH (small cell carcinoma)

  • Cushing´s(small cell carcinoma)

  • HOA/ clubbing (flöguþekju / adenocarcinoma)

  • Einkennigetakomiðáundangreiningukrabbameinsogsegjaekkerttil um stærðæxlis.

  • Efeinkennikomaafturbendirþaðtilendurkomuæxlis


Beinli kvilli hypertrophic osteoarthropathy hoa

Beinliðkvilli Hypertrophic osteoarthropathy (HOA)

  • Systemískursjúkdómuríliðum.

  • Aðallegaíökkla, úlnliðumoghnjám

  • Einkennistafmyndunbeinhimnuogklumbufingur

Einstaklingmeð HOA = grunumalltaflungnakrabbamein


Mismunagreiningar og kl n sk uppvinnsla fyrirfer lunga

Klumbufingur

Hlutiafsjúkdómsmynd HOA, eralgengarahjákonum (40%) en körlum (19%)


Lambert eaton heilkenni lems

Lambert-Eaton heilkenni (LEMS)

  • Í 3% sjúklingameðsmáfrumukrabbamein

  • Taugaeinkenni

  • Slappleikiíbeinagrindarvöðvum

  • Einkenniverriámorgnana

  • Þessugeturfylgtptosis


Horner s syndrome

Horner´s syndrome

Stafarafífarandivextilungnakrabbameinsínálægtaugahnoð (e. stellate ganglion) ogeinkennistafsignuaugnloki, þröngusjáaldriogminnkaðrisvitamyndunöðrumeginíandliti.


Tilfelli

Tilfelli

  • 82 árakonameðsögu um langvarandiháþrýsting, gallsteina, gallblöðrutöku, art embólíur. Hefur haft hægðarbreytingarundanfarnamánuði.

  • JákvættMantouxprófárið 1950

    Leitará BMT vegnaskyndilegssvæsinsverksíkvið

Myndgreiningsýndi infarct ívinstranýraogfyrirferðapicaltívinstrilunga

Hvaðviljiðþiðgera?


  • Login