Kl n k 2 12 2009
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 29

Klíník 2.12.2009 PowerPoint PPT Presentation


  • 123 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Klíník 2.12.2009. Nemi: Tinna Arnardóttir Leiðbeinandi: Björn Árdal. Saga. Unglingur, strákur sem hefur almennt verið hraustur en m/ sögu um astma Vikusaga um hálsbólgu og slappleika Haft hitavellu þennan tíma, hærri á kvöldin Hár hiti daginn fyrir komu og sama dag, ekki mældur

Download Presentation

Klíník 2.12.2009

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Kl n k 2 12 2009

Klíník 2.12.2009

Nemi: Tinna Arnardóttir

Leiðbeinandi: Björn Árdal


Kl n k 2 12 2009

Saga

  • Unglingur, strákur sem hefur almennt verið hraustur en m/ sögu um astma

  • Vikusaga um hálsbólgu og slappleika

  • Haft hitavellu þennan tíma, hærri á kvöldin

  • Hár hiti daginn fyrir komu og sama dag, ekki mældur

  • Haft höfuðverk og kastað upp nokkru sinnum

    • Alltaf hálftíma eftir töku á ibufeni

      • Hætti að taka ibufen fyrir 2 dögum og uppköstum linnt e.það

  • Verið flökurt en ekki með kviðverki

  • Lítið getað drukkið og borðað síðustu daga vegna slappleika og eymsla við kyngingu

  • Farinn að pissa minna en venjulega


Saga frh

Saga frh.

  • Hefur farið 4x til læknis á þessum tíma

    • Bæði á heilsugæslu og læknavakt

  • Var settur á Kaavepenin v/ tonsillitis fyrir 5 dögum en ekki tekið step.test.

    • Ekkert lagast af Kaavepenin

  • Leitaði síðast á vakt á Hg. þar sem hann var sendur á BMB með sjúkrabíl vegna mikils slappleika og svima. Stóð varla undir sér.


  • Heilsufarssaga

    Heilsufarssaga

    • Saga um astma

      • Notar púst p.n.

    • Annars hraustur


    Lyf vi komu

    Lyf við komu

    • Ventolin og Flixotide p.n.

    • Kaavepenin 1gx3 sl. 5 daga

    • Ofnæmi: e.þ. fyrir lyfjum


    Sko un

    Skoðun

    • Almennt:

      • Er slappur að sjá og heitur viðkomu

      • Á erfitt með tal vegna bólginna hálskirtla

      • Vel vakandi og gefur skýra sögu

    • Þyngd: Ca. 63kg

    • Hiti: 38,9°C

    • Púls: 100 slög/mín

    • BÞ: 137/68 mmHg

    • ÖT: 18/mín


    Sko un frh

    Skoðun frh.

    • Höfuð, munnur og háls:

      • Talsverður roði í koki og miklar hvítar skánir á báðum tonsillum

      • Gómbogar lyftast jafnt og ekki áberandi meira bólgið öðru megin

      • Punktblæðingar aftarlega í efri gómi

      • Finnst mjög vont að kyngja

    • Eitlar:

      • Eitlastækkanir á hálsi, meira vinstra megin

      • Aumir, mjúkir eitlar

      • Einnig þreifast eitill í vinstri axillu og litlir eitlar í nárum

    • Lungu og hjarta:

      • Eðileg skoðun

    • Kviður:

      • Mjúkur og óþaninn. Dreifð eymsli, meiri í efri hluta kviðar, bæði undir vinstri og hægri curvaturu

      • Lifrarbrún bankast ca. Fingurbreidd neðan við rifjaboga

      • Milta bankast ekki stækkað

      • Fyrirferðir þreifast ekki og garnahljóð heyrast

    • Bak:

      • Væg bankeymsli yfir báðum nýrum

      • Ekki bankeymsli yfir hryggjatindum


    Mismunagreiningar

    Mismunagreiningar?


    Mismunagreiningar1

    Mismunagreiningar

    • Mononucleosis

    • Streptococcal

    • CMV

    • Acute HIV

    • Toxoplasma infection

    • Lyf

    • Lymphoma


    Ranns knir

    Rannsóknir?


    Ranns knir1

    Blóðprufur:

    Hb 148

    Hvít 11,8

    Lypmhocytar 5,2* (hækkað)

    Monocytar 1,8* (hækkað)

    Neutrophilar 4,6

    Blóðflögur 221

    Natríum 137

    Kalíum 4,1

    Klór99

    Krea 75

    CRP133*

    Kolsýra27

    Lifrarpróf:

    Öll hækkuð

    ALP 175

    gamma-GT139

    ASAT171

    ALAT236

    Monospot jákvætt

    Rannsóknir


    Infectious mononucleosis im

    Infectious Mononucleosis(IM)

    Einkirningssótt


    Mononucleosis inngangur

    MononucleosisInngangur

    • Einkennist af triadi:

      • Hiti

      • Tonsillar pharyngitis

      • Lymphadenopathy

    • Fyrst lýst 1889 en farið að nota “infectious mononucleosis” árið 1920

    • Epstein-Barr virus (EBV) orsakavaldurinn


    Mononucleosis inngangur og faraldsfr i

    MononucleosisInngangur og faraldsfræði

    • EBV er herpesvírus sem smitast með nánum samskiptum milli manna

      • Hefur ekki fundist frír í umhverfinu

    • Finnst um allan heim í öllum þjóðfélagshópum

      • E.t.v. Fyrr smit hjá lægri socioeconomic status

    • 90-95% allra fullorðinna seropósitívir fyrir EBV

    • Sýking á barnsaldri er oft subklínísk

      • Minna en 10% barna fá einkenni

      • Tíðni fyrstu sýkingar með einkennum eykst eftir hækkandi aldri

      • Gögn frá Bretlandi benda til þess að sýking sé alvarlegri og meiri líkur á innlögn eftir hækkandi aldri


    Mononucleosis inngangur og faraldsfr i1

    MononucleosisInngangur og faraldsfræði

    • Hvers vegna þessi munur á einkennum?

      • Stærð veiruskammts?

      • Stærðargráðu ónæmissvarsins?

    • Klínísk sýking 30x algengari hjá hvítum en svörtum í USA

      • Earlier exposure hjá svörtum?


    Mononucleosis smitunarlei

    MononucleosisSmitunarleið

    • Vírus seytist með munnvatni í margar virkur eftir sýkingu

    • Einn rannsókn sýndi fram á median seytingu vírussins í um 32 vikur eftir að urðu einkennalaus

      • Einu sinni sýktur, geta seytt EBV intermittently í áratugi

  • Ekki svo smitandi - þarf mjög náin samskipti

  • EBV hefur fundist í cervical epithelial frumum og sáðvökva

    • Styður þá kenningu að EBV gæti hugsanlega smitast með kynmökum


  • Mononucleosis pathogenesis

    MononucleosisPathogenesis

    • EBV sýkir B lypmhocyta í lymphoid ríkum vef í oropharynx

    • Sýktar B-frumur dreifast með lymphoreticular kerfinu

    • Incubations tími er um 4-8 vikur

    • Antibody myndast gegn viral antigenum en einnig gegn óskyldum antigenum sem finnast á kindum og rbk hesta

      • Heterophile antibodies

        • Mest IgM antibodies

    • Sýktar frumur framleiða stundum antineutrophil, antierythrocyte og antiplatelet antibodies

      • Geta haft áhrif á klíníska mynd


    Mononucleosis kl n sk mynd

    MononucleosisKlínísk mynd

    • Klassísk IM

      • Hiti, pharyngitis, adenopathy, þreyta og atypical lymphocytosis

        • Slappleiki, höfuðverkur og mallandi hiti oft til að byrja með

          • Svo fleiri einkenni

          • Hverfa yfirleitt á um mánuði

        • Þreyta oft mikil og viðvarandi

          • 13% enn með töluverð einkenni þreytu eftir 6 mánuði

    • Klínískir variantar

      • Mjög ungir eða eldri einstaklingar

  • Aðrar klínískar myndir:

    • Splenomegalia (50-60%) og miltisruptura (2:1000)

    • Útbrot

      • maculopapular, urticarial eða petechial rash

    • Neurologic syndomres (ýmiss konar)

    • Annað

      • “EBV can affect virtually any organ system”


  • Adenopathian og h lss rindi

    Adenopathian og hálssærindi

    • Yfirleitt symmetrísk

      • Oft posterior cervical nodes frekar en anterior

    • Getur orðið almenn

      • Greinir IM frá öðrum orsökum pharyngitis

    • Hálssærindi

      • Pharyngeal bólga og tonsillar exudate

        • Virðist oft hvítt, grágrænt eða jafnvel necrotiskt

        • Palatal petechiae með streaky hemorrhages og blotchy red macules má stundum sjá

      • Ath - má sjá hjá sjúklingum með streptococcal pharyngitis


    Mononucleosis kl n sk mynd1

    MononucleosisKlínísk mynd


    Mononucleosis kl n sk mynd2

    MononucleosisKlínísk mynd

    • Einkenni eru breytileg eftir aldri:

    • Data in patients 35 years from Schooley, RT. In: Mandell, GL, Bennett, JE, Dolin, R (eds), Mandell, Douglas and Bennett's Principles and Practice of Infectious Disease, 4th ed, Churchill Livingstone, Inc, New York 1995, p.1364. Data in patients 40 years from Axelrod, P, Finestone, AJ. Am Fam Physician 1990; 42:1599.


    Mononucleosis ranns knir

    MononucleosisRannsóknir

    • Hematologic abnormalities

      • Lymphocytosis (diff talning yfir 50%)

      • Atypiskir lymphocytar yfir 10%

      • Hvít yfirleitt milli 12-18 þús

        • Geta verið mikið hærri

      • Sumir með relatíva eða algjör neutropeniu og thrombocytopeniu

      • Antibody geta myndast í kjölfar EBV sýkingar gegn rbk, hbk og blóðflögum (óalgengt)

  • Lifrarpróf

    • Langflestir með hækkun á aminotransferösunum

    • Pharyngitis + hækkun á lifrarprófum

      • Mjög líklega IM


  • At p skir lypmhocytar

    Atýpískir lypmhocytar

    Peripheral smear from a patient withinfectious mononucleosis shows

    three atypical lymphocytes with generous cytoplasm.

    Courtesy of Carola von Kapff, SH (ASCP).

    Má stundum finna hjá sjúklingum með toxoplasmosis, rubella, roseola,

    viral hepatitis, mumps, CMV og acute HIV infecxtion og eftir sum lyf.


    Mononucleosis mismunagreiningar

    MononucleosisMismunagreiningar

    • Streptococcal

      • Yfirleitt ekki þessi meðfylgjandi þreyta eða stækkun á milta

    • CMV

      • Pharyngitis mjög mildur eða fjarverandi

      • Ekki eins áberandi lymphadenopathy

      • Hematologisk mynd getur líkst EBV sýkingu

      • Greina IgM atnibodies gegn CMV hjálpar

    • Acute HIV

    • Toxoplasma infection

      • Sjaldan pharyngitis og brenglun á lifrarprófum

      • Ekki þessar einkennandi hematologisku brenglanir sem sjást í EBV og CMV

    • Lyf

      • Phenytoin, cabamazeping og sum sýklalyf

    • Lymphoma

      • Lymphadenopathy og miltisstækkun


    Mononucleosis greining

    MononucleosisGreining

    • Gruna þegar unglingur eða ungur einstaklingur kvartar um hálssærindi, hita og slappleika og reynist vera með lymphadenopathiu og pharyngitis

      • Hematologic findings (taka status og diff)

        • Lymphocytosis, atypiskir lymphocytar, antibody

  • Palatal petechiae, miltisstækkun og posterior cervical adenopathia styrkja grun

    • Ef adenopathia er ekki til staðar og ekki heldur þreyta er IM ólíklegra

  • Monospot

  • Taka strep-test


  • Monospot

    Monospot

    • Latex agglutination assay sem notar hesta erythrocyta sem substrate

    • Heterophile antibody sem myndast (sem verka á antigen hjá ótengdri tegund, svo sem kindum og hestum) agglutinera rauðu blóðkornin ef þau eru til staðar

    • Næmi er 85% og sértæki 100%

    • Ef jákvætt og klínísk einkenni

      • Ekki þörf á fleiri rannsóknum

      • Mest hætta á falskt neikvæðu ef byrjun klínískra einkenna - ætti að endurtaka síðar ef sterkur grunur


    Mononucleosis me fer

    MononucleosisMeðferð

    • Einkennameðferð

      • Vökvi og næring

      • Acetaminophen eða NSAID við hita, hálssærindum og slappleika

    • Complications including airway obstruction

    • Antiviral treatment

      • Hefur ekki sýnt sig að hjálpi

    • Aftur til íþrótta

      • Forðast militsrof, mesta hættan á 2.-21.degi

    • Horfur

      • Flest akút einkenni hverfa á 2-4 vikum en þreytan oft lengi viðvarandi

      • Langflestir ná sér alveg en tengsl þekkt við ýmsa maligna sjúkdóma (sérstaklega lymphoma)

    • Prevention?

      • Ekki til bólusetning


    Mononucleosis samantekt og r leggingar

    MononucleosisSamantekt og ráðleggingar

    • Epstein-Barr veiran sökudólgurinn

    • Hiti, pharyngitis, þreyta og lymphadenopathia algengustu einkenni

    • Hafa miltisrupturu á bakvið eyrað

    • Geta komið útbrot í kjölfar sýklalyfja

    • Lymphocytosis og athypiskir lymphocytar

    • Hækkun á lifrarprófum

    • Ef grunur:

      • Status og diff

      • Monospot - gæti þurft að endurtaka

        • Ef áfram neikvætt en sterkur grunur, leita að mótefnum í blóði

  • Strep-test

  • Acyclovir hjálpar ekki

  • Stuðningsmeðferð

  • Ef airway obstruction

    • Corticosterar

  • Forðast contact-sport


  • Lit og plan

    Álit og plan

    • Mononucleosis

    • Fær infusion glu 5% með electrolytum

    • Observerað til morguns með infusion og verkjalyf p.n.

    • Fær 2L i.v., farinn að drekka Gatorade og getur tekið inn töflur

    • Fer heim og áfram parkódín og klárar 10 daga af Kaavepenin

    • Hvíla sig frá fótboltanum helst í mánuð og fara svo varlega af stað


  • Login