Küçükyalı Mah. Yıldırım Sok. No: 23/A 34840
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 40

Küçükyalı Mah. Yıldırım Sok. No: 23/A 34840 Küçükyalı İSTANBUL Tel: 0216 366 32 02 Fax: 0216 366 32 04 E-mail: [email protected] PowerPoint PPT Presentation


  • 188 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Küçükyalı Mah. Yıldırım Sok. No: 23/A 34840 Küçükyalı İSTANBUL Tel: 0216 366 32 02 Fax: 0216 366 32 04 E-mail: [email protected] www.petekteknoloji.com.tr. TOPRAKLAMA NEDİR?.

Download Presentation

Küçükyalı Mah. Yıldırım Sok. No: 23/A 34840 Küçükyalı İSTANBUL Tel: 0216 366 32 02 Fax: 0216 366 32 04 E-mail: [email protected]

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


K kyali mah yildirim sok no 23

Küçükyalı Mah. Yıldırım Sok. No: 23/A 34840

Küçükyalı İSTANBUL

Tel: 0216 366 32 02

Fax: 0216 366 32 04

E-mail: [email protected]

www.petekteknoloji.com.tr


Topraklama ned r

TOPRAKLAMA NEDİR?

  • Can güvenliğini ve şebekeye bağlı yükleri elektrik akımının istenmeyen etkilerinden korumak için elektriksel bakımdan iletken bölümleri toprağa bağlamaktır.


Topraklama neden gerekl d r

TOPRAKLAMA NEDEN GEREKLİDİR ?

  • Meydana gelebilecek herhangi bir hata durumunda (yalıtımda delinme veya bozulma),oluşabilecek tehlikeli bir dokunma gerilimine karşı insan hayatını korumak,

  • Şebekenin ve elektrik tesisatının düzgün çalışmasını sağlamak


Elektr k arpmasi ned r

ELEKTRİK ÇARPMASI NEDİR?

  • Tesisatta oluşabilecek herhangi bir hata durumunda oluşan potansiyelin insan vücudu tarafından köprülenmesidir.

    Bu hata sonucu vücuttan akan akımın büyüklüğü vücut direncine; temas noktasına; alternatif akımda ise frekansa bağlıdır.

    • Toplam vücut direnci 2500ohm, insan için tehlikesiz akım değeri ise 20mA kabul edilirse, 50V’luk bir temas gerilimi sınır değer olarak kabul edilebilir.

    • Yüksek frekanslı akımlarda vücut direnci artacağından tehlikenin azaldığı söylenebilir.


Topraklama e tler nelerd r

TOPRAKLAMA ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

  • KORUMA

    TOPRAKLAMASI

    İnsanları tehlikeli dokunma gerilimlerinden korumak için, işletme akım devresinde bulunmayan iletken bir bölümün topraklanmasıdır.

  • İŞLETME

    TOPRAKLAMASI

    İşletme akım devresinin bir noktasının, cihazların ve tesisin normal çalışması için topraklanmasıdır.

  • FONKSİYON

    TOPRAKLAMASI

    Amaç, bir işletme elemanın istenen fonksiyonunu yerine getirmesidir. Toprak dönüş iletkeni olarak kullanılır.


Topraklamaya l k n temel tanimlar

TOPRAKLAMAYA İLİŞKİN TEMEL TANIMLAR

Koruma İletkeni : İşletme elemanlarının aktif olmayan bölümlerini

Potansiyel dengeleme barasına,

Topraklayıcılara,

Elektrik enerji kaynağının topraklanmış noktasına,

bağlayan iletkendir.


Topraklamaya l k n temel tanimlar1

TOPRAKLAMAYA İLİŞKİN TEMEL TANIMLAR

  • Toprak :Elektriksel potansiyelin her noktada sıfır olduğu yeryüzü

  • PEN İletkeni : Koruma iletkeni ve nötr iletkeni fonksiyonlarını bir iletkende birleştiren topraklanmış iletkendir.

  • Topraklayıcı : Beton içine gömülü, beton vasıtasıyla toprakla geniş yüzeyli olarak temasta bulunan iletken

  • Referans Toprak: Topraklayıcıdan uzakta, topraklama tesisinin etki alanı dışında kalan yeryüzü bölümü. Burada alınan herhangi iki nokta arasında gerilimi düşümü oluşmaz.


Topraklamaya l k n temel tanimlar2

TOPRAKLAMAYA İLİŞKİN TEMEL TANIMLAR

  • Topraklayıcının yayılma direnci : Topraklama tesisi ile referans toprak arasındaki direnç, zeminin cinsi ile topraklayıcının boyut ve düzenleme biçimine bağlıdır.

  • Topraklama gerilimi : Topraklama tesisi ile referans toprak arasında oluşan gerilim

  • Sıfırlama : Bir yalıtım hatasında elektrik devresinin aşırı akım koruma aygıtları ile açılmasını sağlamak için, gerilim altında olmayan iletken tesis bölümlerinin topraklayıcılara ya da topraklanmış bölümlere doğrudan bağlanmasıdır.


K kyali mah yildirim sok no 23

TOPRAKLAMAYA İLİŞKİN TEMEL TANIMLAR

  • Nominal Yük Akımı: Normal çalışma koşulları altında şebeke geriliminde yük üzerinden akan akımdır.

  • Hata Akımı (If) : Şebekede oluşabilecek bir hata anında aktif iletken bölümlerden toprağa akan akımdır.

  • Kaçak Akım (IL) : Gerilim altında bulunan bölümlerden gerilim altında bulunmayan iletken bölümlere yalıtkan madde üzerinden işletme gereği geçen akımdır.

  • Kısa Devre Akımı (Isc) : Farklı potansiyellerdeki iki nokta arasında oluşabilecek bir kısa devre anında geçen akımdır.


Topraklamaya l k n temel tanimlar3

TOPRAKLAMAYA İLİŞKİN TEMEL TANIMLAR

Adım gerilimi: Topraklama geriliminin, insanın 1mt’ lik adım açıklığı ile köprülenen bölümüdür.

Dokunma gerilimi : Topraklama geriliminin insan tarafından köprülenen bölümüdür.

Uo : Toprak Potansiyeli

Uc : Dokunma Gerilimi

Ust: Adım Gerilimi

Re : Toprak Direnci


K kyali mah yildirim sok no 23

TOPRAKLAMA SİSTEMİNE GÖRE ŞEBEKELER

TN SİSTEMLER

TN-C SİSTEM

TN-S SİSTEM

TN-C-S SİSTEM


K kyali mah yildirim sok no 23

TOPRAKLAMA SİSTEMİNE GÖRE ŞEBEKELER

TT SİSTEM

IT SİSTEM


L m yaparken d kkat ed lecek hususlar

ÖLÇÜM YAPARKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

  • Kullanılan ölçüm cihazının yüksek seviyede parazitik sinyallerin olduğu ortamlara (endüstriyel bölgeler, güç transformatörleri, yüksek gerilim hatları..vb) uygun olması

  • Ölçüm yapılan kazıkların dirençlerinin yüksek olmaması gerekir.

  • Ölçümden önce topraklama sisteminin tipi belirlenmeli ve uygun ölçüm metodu ve cihaz seçilmelidir.


Yaygin topraklama d renc l m metodlari

YAYGIN TOPRAKLAMA DİRENCİ ÖLÇÜMÜ METODLARI

  • Dahili gerilim kaynağı (sinüs dalga) ve 2 ölçümü probu kullanarak ölçüm

  • Ölçüm probu kullanmadan harici gerilim kaynağı ile ölçüm

  • Harici gerilim kaynağı ve ölçüm problarıyla ölçüm

  • Dahili gerilim kaynağı,2 ölçüm probu ve pens kullanarak ölçüm

  • Kazıksız ölçüm (2 adet akım pensi yardımıyla)


Klas k 4 noktali 2 prob metodu

KLASİK 4 NOKTALI, 2-PROB METODU

Topraklama elektrodunun

C2 akım probuna uzaklığı:

Topraklama Elektrodu derinliği x 5

P2 (%62) gerilim probuna uzaklığı:

C2 uzaklığı x 0,62

P2 (%52) gerilim probuna uzaklığı:

C2 uzaklığı x 0,52

P2 (%72) gerilim probuna uzaklığı:

C2 uzaklığı x 0,72


Klas k 4 noktali 2 prob metodu1

KLASİK 4 NOKTALI, 2-PROB METODU

Topraklama çubuğunun derinliği 4mt;

C2 =4m x 5 =20mt

P2(62%) =20m x 0,62 = 12,4m

P2(52%) =20m x 0,52 = 10,4m

P2(72%) =20m x 0,72 = 14,4m

Her bir ölçüm uzaklığında bulunan değerler ile 1. Ölçüm değeri arasında %10dan fazla bir fark yok ise 1. Ölçüm doğru kabul edilir.

Farklı ise, her iki uzaklıkta (C2 ve P2) orantılı olarak artırılarak tüm ölçümler tekrar edilir.


Tek elektrodlu topraklamada topraklama d renc l m

TEK ELEKTRODLU TOPRAKLAMADA TOPRAKLAMA DİRENCİ ÖLÇÜMÜ

Ölçüm probları elektrot ile aynı hizada ya da eşkenar üçgen oluşturacak şekilde toprağa çakılmalıdır.

Ölçüm Sonucu: UI =Re

U.........P1 ve P2 arasında ölçülen gerilim

I..........C1 ve C2 arasındaki döngüden akan akım

Topraklama elektrodu diğer bir elektroda bağlı değil.


Tek er tl topraklamada topr d ren l m

TEK ŞERİTLİ TOPRAKLAMADA TOPR. DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

Ölçüm probları elektrot ile aynı hizada ya da eşkenar üçgen oluşturacak şekilde toprağa çakılmalıdır.

Ölçüm Sonucu: U / I =Re

U.........P1 ve P2 arasında ölçülen gerilim

I..........C1 ve C2 arasındaki test akımı

Topraklama elektrodu diğer bir elektroda bağlı değil.


K kyali mah yildirim sok no 23

PARALEL BAĞLI ELEKTRODLARDAN OLUŞAN

KOMPLEKS TOPRAKLAMA SİSTEMLERİNDE

TOPRAKLAMA DİRENCİ ÖLÇÜMÜ


Kompleks topraklama s stemler nde d kkate alinmasi gereken hususlar

KOMPLEKS TOPRAKLAMA SİSTEMLERİNDE DİKKATE ALINMASI GEREKEN HUSUSLAR

  • Sistemin toplam direnci REtot her bir elektrodun paralel bağlantı değerine eşittir.Herhangi bir hata anında oluşabilecek elektrik şokuna karşı etkili bir koruma sunar. Fakat atmosferik olaylara karşı (şimşek..vb.) yeterince düşük bir direnç elde edilemez.

  • Her elektrodun kendi direnci RE1...REn

    Özellikle atmosferik boşalmalara karşı bir koruma isteniyorsa bu dirençler yeterince düşük olmalıdır.


K kyali mah yildirim sok no 23

KOMPLEKS SİSTEMLERDE EŞDEĞER TOPRAKLAMA DİRENCİ ÖLÇÜMÜ


Klasik 4 noktal 2 kaz kl l m

Klasik 4 noktalı-2 kazıklı ölçüm

SONUÇ = U \ I= Re1 \\ Re2 \\ Re3 \\ Re4 = Re(tot)

  • KESİN VE GÜVENİLİR SONUÇ

  • ŞEHİR İÇİNDEKİ ÖLÇÜMLERDE PROBLEMLİ


Kaziksiz l m

KAZIKSIZ ÖLÇÜM

Re1...Re4 : Test edilen sistemin elektrotlarının direnci

Re5...ReN : Düşük dirençli yardımcı sisteme ait elektrotların direnci

r : Pensler arası uzaklık (En az 30cm olmalıdır.)


L m prens b

KAZIKSIZ ÖLÇÜM

ÖLÇÜM PRENSİBİ

SONUÇ : REtot (Re1...Re4) + REtot (Re5...ReN)

REtot (Re1...Re4) < REtot (Re5...ReN)

SONUÇ ~ REtot (Re1...Re4)


Kism topraklama d renc l m

KISMİ TOPRAKLAMA DİRENCİ ÖLÇÜMÜ

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRARAK

- 4 Noktalı - 2 kazıklı ölçüm

- 4 Noktalı – 2 noktalı ölçüm

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRMADAN

- 4 Noktalı – 2 kazık+test pensi ile ölçüm

- Kazıksız ölçüm


Elektrodu s stemden ayirarak

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRARAK

  • 4 Noktalı - 2 kazıklı ölçüm

SONUÇ: U \ I = Re4

PASLI BAĞLANTILARDA ELEKTRODU AYIRMAK PROBLEM YARATABİLİR

FAKAT ÖLÇÜM SONUCUNUN DOĞRULUĞU YÜKSEK VE GÜVENİLİRDİR.


Elektrodu s stemden ayirarak1

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRARAK

  • 4 Noktalı - 2 problu ölçüm

SONUÇ = Re4 + (Re1 \\ Re2 \\ Re3),

(Re1 \\ Re2 \\ Re3) < Re4

SONUÇ ~ Re4


Elektrodu s stemden ayirmadan

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRMADAN

  • 4 Noktalı - 2 kazık + akım pensi ile ölçüm


L m prens b1

ÖLÇÜM PRENSİBİ

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRMADAN

Ut.......Test Gerilimi

Rc.......Akım probunun direnci

Rp.......Gerilim probunun direnci

Itot...... Test akımı

I1~I4....Ayrı test akımları

I1+I2+I3+I4 = Itot

SONUÇ1 = Re4 (Clamp ile )

SONUÇ 2= Rtot (A-metre ile)


K kyali mah yildirim sok no 23

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRMADAN

  • Kazıksız ölçüm

SONUÇ = Re4 + (Re3 \\ Re2 \\ Re1),

(Re1 \\ Re2 \\ Re3) < Re4

SONUÇ ~ Re4


K kyali mah yildirim sok no 23

ELEKTRODU SİSTEMDEN AYIRMADAN

  • Kazıksız ölçüm şekil 39, şekil 40/ Yardımcı Topraklama Sistemi Mevcutsa

SONUÇ  Re3


K kyali mah yildirim sok no 23

  • Tehlikeli dokunma gerilimlerine karşı RCD kullanılan şebekelerde topraklama direnci değerinin önemi büyüktür. Direnç yüksekse, erişilebilir iletken bölümler üzerinde yüksek bir dokunma gerilimi oluşur.

  • Gerilim, elektrik şoku riskini belirttiğinden toprak direnci ile birlikte dokunma geriliminin de ölçümü gereklidir.


Toprak zg l d renc l m

TOPRAK ÖZGÜL DİRENCİ ÖLÇÜMÜ


Toprak zg l direnci nedir

Toprak özgül direnci nedir?

  • 1 x 1 x 1mt. boyutlarındaki toprak parçasının karşılıklı kenarlarına gerilim uygulandığında gösterdiği dirençtir.

    Yüksek gerilim şebekeleri ve geniş endüstriyel alanlarda doğru topraklama sisteminin kurulması için ölçülmesi gereken bir değerdir.

  • Toprak yayılma direnci veya topraklama empedansını önceden belirlemek amacıyla bu direncin çeşitli derinliklerde tespit edilmesi gerekir.


Toprak zg l direncinin l m

Toprak Özgül Direncinin Ölçümü

SONUÇ = 2  a U\I =

  • a......Test probları arasındaki uzaklık

  • U......P1 ve P2 probları arasındaki gerilim

  • I.......Test akımı

  • ......Toprak özgül direnci


K kyali mah yildirim sok no 23

Toprak Tiplerine Göre Özgül Direnç Değerleri


K kyali mah yildirim sok no 23

TOPRAKLAMA TESİSLERİNDE ÖLÇMELER

  • Göz ile muayene

    Topraklamada doğru tedbirlerin alındığı periyodik olarak (örn. yılda bir defa) göz ile incelenmelidir.

  • Ölçme ve denetleme

    Topraklamada yapılan büyük değişikliklerden sonra toprak empedansını veya dokunma gerilimlerinin ölçülmesi yada hesaplanması gerekir.doğru tedbirlerin alındığı ilk önce göz ile incelenmelidir.


K kyali mah yildirim sok no 23

Topraklama Direnci Ölçümüne Getirilen Standartlar

  • EN 61557 bölüm4

    - Maksimum hata oranı +/- 30%’ u geçmemelidir.

    - 4~24V arası AC/DC test gerilimi kullanılabilir.

    - DC test gerilimi kullanılıyorsa ölçüm yapılan cihaz her iki polaritede de gerilim verebilmelidir.

    - Minimum ölçüm aralığı 0,2ohm~2ohm olmalıdır.

    - Dijital cihazlarda 0,01ohm çözünürlük olmalıdır.

    - Nominal şebeke geriliminin 120%’si kadar bir gerilim kullanıcı ve cihaz için tehlike arz etmemelidir. Böyle bir durumda cihazın sigortası atabilir.


K kyali mah yildirim sok no 23

Topraklama Direnci Ölçümüne Getirilen Standartlar

  • EN 61557 bölüm5

    - Maksimum hata oranı +/- 30%’ u geçmemelidir.

    - 3V/400Hz, 60Hz,50Hz, 16,66Hz veya DC gerilim cihazın E(ES) ve S terminalleri arasına uygulanır.

    - Kullanılan kazıkların direnci 50Kohm’ u geçmemelidir.

    - Ölçüm esnasında AC gerilim kullanılmalıdır.

    - Test gerilimi 50Veff (70Vp) veya akım 3,5mAeff(5mAp) değerlerinden düşük olmalı, test sinyali 30msden az bir süre uygulanabilmelidir.

    - Ölçüm cihazı kazıkların direnci 50kohm üzerine çıktığında uyarı verebilmelidir.

    - Nominal şebeke geriliminin 120%’si kadar bir gerilim kullanıcı ve cihaz için tehlike arz etmemelidir. Böyle bir durumda cihazın sigortası atabilir.


  • Login