Kar t rma ve kar mlama makinalar
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 63

Karıştırma ve Karışımlama Makinaları PowerPoint PPT Presentation


  • 307 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Karıştırma ve Karışımlama Makinaları. Karıştırma ve karışımlama işlemleri birbirinden farklı işlemlerdir. Karıştırma (agitating), kap içindeki bir fazın içerden ya da dışardan bir etki ile dairesel hareketi şeklinde tanımlanabilir.

Download Presentation

Karıştırma ve Karışımlama Makinaları

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Kar t rma ve kar mlama makinalar

Kartrma ve Karmlama Makinalar

  • Kartrma ve karmlama ilemleri birbirinden farkl ilemlerdir.

  • Kartrma (agitating), kap iindeki bir fazn ierden ya da dardan bir etki ile dairesel hareketi eklinde tanmlanabilir.

  • Tereya retiminde kullanlan dner tip yayklarn st alkalamas, silo tanklarda duran st, eker urubu ve yemeklik ya gibi rnlerin homojenliinin bozulmamas iin srekli kartrlmas gibi.


Kar mlama

Karmlama

  • Karmlama (mixing veya bleding) ise, ou kez kartrma birim ileminden hemen sonra yaplan, iki ya da daha ok fazn ierden bir etki ile hareket ettirilerek birbirleri iinde dalmas, bir baka deyile heterojen yapnn bozulmas ve tekdze bir karm elde edilmesidir.

  • Eritme (krem) peyniri, dondurma, ukulata miksleri ve frnclk (ekmek, biskvi, peksimet, kraker vb.) rnleri ile ilgili hamurlarn hazrlanmas gibi.


Kar mlamada kullan lan terimler

Karmlamada kullanlan terimler

  • Karmlama ilemi iin yabanc dillerde farkl terimler ile tanmlanmaktadr.

  • rnein, iki fazn boyutlarnn kltlerek kartrlmas (blending, kneading, milling),

  • rnn dispers hale getirilmesi (dispersing) ve

  • alkalama (shaking)

  • ekerin ay iinde kakla kartrlarak (stirring) eritilmesi gibi


G da end strisinde r nlerin kar t r lmas ve kar mlanmas n n ama lar

Gda endstrisinde rnlerin kartrlmas ve karmlanmasnn amalar

  • Birbirine karmayan iki sv ya da yar-sv faz birbiri iinde datmak (sv-sv emlsiyonu ya da suspansiyonu),

  • Birbirine karabilen sv ya da yar-sv fazlar karmlamak,

  • Kat ya da yar kat fazlarn sv ya da yar-sv fazlar iinde dzenli dalmn salamak (sv-kat sspansiyonu),

  • Sv faz iine gaz faznn dalmn salamak,

  • Sv faz ile onu evreleyen kabn eperi arasnda s aktarm salamak (sl iletim, sl tanm).


Tanklar

Tanklar

  • Genelde tank veya tekne olarak tanmlanan ve karmn ya da karmlama ileminin iinde gerekletirildii kaplar yerine gre ilem tank, silo tank, mayalama teknesi, mikser kazan gibi eitli adlar alrlar.

  • Yatay ya da dey eksenli olabilen tanklar, 5 -100.000 litre hacminde sv rn silo tanklarna kadar eitli byklkte yaplrlar.

  • Kap, sabit ya da hareketli, yatay ya da dey eksenli, ilemin zelliine gre tepesi atmosfere ak ya da kapal, tek ya da ift ceketli yaltml ya da yaltmsz genellikle paslanmaz elik malzemeden yaplm olabilir


Ekil 4 56 e itli kapasitelerde balans tanklar

ekil 4.56. eitli kapasitelerde balans tanklar


Tank aksesuarlar

Tank aksesuarlar

  • Genellikle tepeden veya yandan giri yapan ve bir elektrik motoru ile tahrik edilen afta (mile) bal kartrc (pervane, palet, turbin vs) ile rnn hareketi salanr.

  • Tanka ayrca, amaca gre scak su, buhar, souk su giri ve k boazlar, vanalar, scaklk ve vakum lerler ile gzetleme cam gibi elemanlar balanr.


Kar t rma ve kar mlama makinalar

ekil 4.57 (a) Yaltml ve paletli kartrcl silo tank, (b) ift cidarl soutmal veya stmal tank (c) inde syrc tip kartrcl buhar ceketli zel ilem tank.


Kar t r c lar

Kartrclar

  • Kartrclar sv rnde oluturduklar akma gre ikiye ayrlrlar. Kartrc aftna paralel akm oluturanlara st akm kartrclar, kartrc aftna teetsel ya da yarap ynnde sv akm oluturanlara ise merkezka akm kartrclar denir.

  • Kartrclar pervaneler, arklar ve trbin kartrclar olarak e ayrlr.


Pervaneler

Pervaneler

  • st akm oluturan ve dk viskoziteli rnler iin kullanlan yksek devirli kartrclardr.

  • Dnen pervane sv iinde bir heliks oluturur. Pervanenin bir tam devri sonunda, sv, pervane kanatlarnn eimine bal olarak uzunlamasna belirli bir uzakla iletilmektedir. Bu uzakln pervane apna oranna pervanenin at uzakl denir.


Ekil 4 58 ekil 4 58 a kare at l standart kanatl b zel iki kanatl c zel kanatl kapal

ekil 4.58. ekil 4.58 (a) Kare atl standart kanatl, (b) zel iki kanatl, (c) zel kanatl kapal


Arklar

arklar

  • arklar iki ya da ok bakl (paletli), bal olduklar afta dikey konumlandrlm, orta viskoziteli svlar iin kullanlan kartrclardr.

  • ift ceketli s aktarml ilem tanklarnda, sya kar hassas rnlerin i cidara yaparak esmerlemesini nlemek amacyla syrmal bakl kartrclar kullanlr.


Ekil 4 59 arkl kar t r c lar a d z arkl b at l arkl c apal arkl

ekil 4.59 arkl kartrclar a) Dz arkl, b) Atl arkl, c) apal arkl


T rbinler

Trbinler

  • Tank eksenindeki bir afta bal ok sayda bak ya da kanatktan oluan kartrclardr.

  • Kanatklar dz, eri, ak, yar ak ya da rtl olabilirler.

  • Gl akmlar oluturan trbinler geni bir viskozite alan iinde etkilidirler (ekil 4.60)

  • Trbinli kartrcda, svnn kanatklar evreledii blgede yksek kargaal ve srtnmesi fazla olan hzl bir akm olumaktadr. Asl sv akm yarap ynndedir.


Kar t rma ve kar mlama makinalar

ekil 4.60 Trbinli kartrclar (a) Ak dzgn bakl, (b) Kanatl diskli, (c) Kvrk bakl, (d) Kvrk bakl difzrl


Kar t r c l tanklarda ak m tipleri

Kartrcl Tanklarda Akm Tipleri

  • Kartrcl bir tanktaki akm tipi, kartrcnn tipine, sv rnn zelliklerine, tankn, kartrcnn ve engellerin boyutlarna gre deiir.

  • Kartrc aft tank eksenine yerletirilmi ise sv yzeyinde girdap oluturur.

  • Girdap, baz durumlarda istenmeyen bir olaydr. rnein ikolata ve dondurma miksinde fndk paralar varsa, paralar merkezka kuvveti ile da doru atlr, oradan aa inerek tankn merkezinde toplanrlar.


Ekil 4 61 girdap olu umunun ematik g r n m

ekil 4.61 Girdap oluumunun ematik grnm


Girdap olay n nlemenin yollar

Girdap olayn nlemenin yollar

  • Kk tanklarda kartrc, tankn merkezi dna yerletirilebilir.

  • Byk tanklarda kartrc, tankn yan tarafndan giri yapar.

  • Dikey ve merkezi kartrcl olan tanklarn evresel i yzeyinde dikey engeller (dalgakran) koyulabilir.


Ekil 4 62 a aft merkez hatt d nda b yandan giri li aft c merkez aftl dalgak ranl tank

ekil 4.62 (a) aft merkez hatt dnda, (b) Yandan girili aft, (c) Merkez aftl dalgakranl tank


Ekme t pleri

ekme Tpleri

  • Kartrclarda akm yn ve hznn kontrol istendiinde ekme tpleri kullanlr

  • Tpler pervaneli kartrclarda pervanenin etrafna, trbinli olanlarda kartrcnn zerine yerletirilir.

  • Belli emlsiyonlarn hazrlanmasnda kullanlr


Dola m sirk lasyon h z

Dolam (sirklasyon) Hz

  • Kartrc tarafndan birim zamanda yeri deitirilen sv hacmine kartrcnn kartrma kapasitesi ya da dolam hz denir.


D ner kapl kar t r c lar

Dner Kapl Kartrclar

  • Bir elektrik motoru ile tahrik edilen kartrc, kap merkezine yerletirilmi bir aftn ucundaki ok sayda bakk veya parmakktan olumutur.

  • Kartrc alrken kap, kartrcnn ters ynnde dnmektedir.


Boyut k ltme makinalar

Boyut Kltme Makinalar

  • Kltme terimi kat, yar kat, sv iinde yar kat ve sv iinde sv bulunan ve kartrlamayan para ve paralarn daha kk para ve/veya paracklar haline dntrlmesi ilemlerini tanmlamakta kullanlr.


Kat veya yar kat maddelerin boyutlar n n k lt lmesi amac yla uygulanan i lemler

Kat veya yar kat maddelerin boyutlarnn kltlmesi amacyla uygulanan ilemler

  • Sktrma (ezme)

  • Vurma

  • Srtme (ovalama)

  • Kesme


Par alar n boyutlar n n k lt lmesi ile g da end strisine sa lad yararlar

Paralarn boyutlarnn kltlmesi ile gda endstrisine salad yararlar

  • Maddenin kimyasal tepkime yetenei artar.

  • Kurutma, stma veya soutma, ekstraksiyon hzlar ve etkileri artar.

  • Herhangi bir rn iin nceden belirlenmi parack boyutunun dalm salanr (baharatlar, msr niastas).

  • Benzer boyuttaki bir parack dalm ve bileenlerin daha iyi kartrlmas salanr (kuru orba, kek karmlar).

  • Emlsiyon sspansiyon stabilitesi salanr


Boyut k ltme i lemi

Boyut kltme ilemi

  • Kat paralarn boyutlarnn kltlmesi

  • Yar kat paralarn boyutlarnn kltlmesi

  • Sv iindeki yar kat, sv ve kartrlamayan paralarn boyutlarnn kltlmesi

    eklinde gerekletirilebilir.


Boyut k ltme makinalar1

Boyut kltme makinalar

  • krclar,

  • tcler,

  • ince tcler ve

  • kesme makinalar

    olmak zere genelde drt ana grup altnda toplanabilir


Bilyal de irmenler ball mills

Bilyal Deirmenler (Ball Mills)

  • Gda endstrisinin genellikle tahllarla uraan iletmelerin konusunu oluturan ince tcler, rn toz haline getiren makina ve dzenlerdir.

  • Gda boyalar gibi ince partikll ve toz halindeki rnlerin retiminde kullanlrlar.


Eki li de irmenler hammer mills

ekili Deirmenler (Hammer Mills)

  • ekili deirmenler daha ok baharat ve eker gibi kristal yapdaki veya lifli gdalarda yaygn olarak kullanlrlar.


Valsli de irmenler disc mills

Valsli Deirmenler (Disc Mills)

  • Valsli deirmenler yaygn olarak buday tmek iin kullanlrlar.

  • ki ya da daha ok sayda paslanmaz elik valsbirbirine doru dner ve gda paracklarn valsler arasndaki boluktan dar atar.

  • Burada kullanlan ana kuvvet valsler arasnda braklan boluun yaratt sktrmadr ancak, eer valsler deiik hzlarda dnerlerse, gdaya ilave kesme kuvvetleri de etki eder.

  • Vals aral deitirilerek ilenen gdaya zgn zellik gelitirmek zere istenen ekilde ayarlanabilir.


Boyut k ltmede kullan lan valsler

Boyut kltmede kullanlan valsler

  • Krma valsleri

  • tme valsleri

    Krma valsleri dili, tme valsleri disiz, dz valslerdir.


Kar t rma ve kar mlama makinalar

1,4,6,8-elevatr

2-Tohum temzileme ve n ayrma

3-Toz siklonu

5- Triyr


Evrika

Evrika


Tme i lemi

tme ilemi

  • tme ilemi, un ya da irmik retimi esas alnarak budayn, bir seri ve aralklar giderek klen vals ve elek sistemlerinden geirilmesi ile gerekleir.

  • Buday ilk aamalarda krma valslerinden geirilir. nce danenin kabuk tabakas krlr, protein ve niastadan oluan endosperm paralanr ve embriyo ayrlr.

  • kinci ve nc krmlarda endosperm paralar klrken daha plastik bir yapya sahip olan embriyo ezilir (yasslar) ve kepei oluturan kabuk paracklar (pulcuklar) giderek ufalanr.


Yar kat g dalar n boyutlar n k ltmek i in

Yar kat gdalarn boyutlarn kltmek iin

  • Yar kat gdalarn (et, meyve,sebze) Sktrma, kesme, paralama ya da yrtma ilemlerinden birisi ile ufalayan makina veya ekipmanlara Kesme Makinalar denir.

    Kesme makina ve ekipmanlar drt gruba ayrlr.

  • pul (flake) haline getiren dilimleme makinalar

  • Kp yapanlar,

  • erit (shreding) yapanlar ve

  • Pulp yapan makinalar.


Dilim ve pul haline getiren flaking makinalar

Dilim ve Pul Haline Getiren (Flaking) Makinalar

  • Elma gibi baz sert meyveler iin de deiik tipte kesiciler kullanlr.

  • Balk, fndk ve etlerin pul (flake) haline getirilmesinde kullanlan ekipmanlar

  • Peynir dilimleri, salam dilimleri yapanlar


K p yapan dicing makinalar

Kp Yapan (Dicing) Makinalar

Sebze, meyve ve etler, kp ekli verilmek zere nce dilimlenirler, daha sonra da dner baklar ile erit haline getirilirler.


Pulp yapan makinalar pulpers

Pulp Yapan Makinalar (Pulpers)

  • Meyve ve sebze suyu ekstraksiyonunda (skp karma), yemeklik ya retiminde, pre ve et imalatnda n ilemlerde kullanlrlar.

  • Silindirik yatay bir gvde iinde yine yatay konumlandrlm yksek devirle dnen bir aftn zerine, ular sertletirilmi elikten yaplm baklar yerletirilmitir.

  • Her ban karsnda gvde zerinde birer bak yast konulmutur. Bak ular ile bak yastklar arasndaki boluk, rnn istenilen boyuta indirgenmesi amac ile ayarlanabilir. rn, dnen baklar tarafndan yzlerce kez kesilerek ufalanr ve silindirik elekten aaya geer.


Ekil 4 69 d ner b akl bir pulperin kesit g r n m

ekil 4.69 Dner bakl bir pulperin kesit grnm


Presler yap lar na ve al ma ilkelerine g re

Presler yaplarna ve alma ilkelerine gre

  • Kesikli alan presler

    • Dik sepetli presler

    • Yatk gvdeli presler

    • Paketli presler

  • 2. Srekli alan presler

    • Vidal presler

    • Bant presler


Kesikli al an presler

Kesikli alan Presler

  • Preslenecek hammadde partiler halinde beslenir. Preslemeden sonra kalan posa boaltlr ve yerine yeni bir parti konur. Daha ok meyve suyu, zeytin ya retiminde kullanlan kesikli alan presler ok eitlidir.

  • Kesikli alan presler iinde en eski ve ilkel olan dik sepetli prestir.

  • Yatk gvdeli preslerde pres gvdesi, delikli paslanmaz elikten yaplm ve yatay olarak konumlandrlmtr (ekil 4.70).


Kar t rma ve kar mlama makinalar

ekil 4.70. Willmes ABC presinin ematik alma ilkesi 1) Pres taban, 2) Basn tablas, 3) Pres gvdesi, 4) Szme ve kartrma sicimleri


Kar t rma ve kar mlama makinalar

  • Paketli presler her trl meyvenin preslenmesine uygundur ve yaygn olarak kullanlr.

  • Maye (pre haline getirilmi meyve),zeytinler vb sentetik malzemeden bezler ierisinde, bohalar halinde ve her boha arasna birer kafes konularak ve st ste yerletirilerek, bir paket halinde hidrolik yntemle sktrlr.

  • Pres bezleri su emmeyen sentetik malzemeden yaplr (koku ve tad etkilemeyen malzemeler tercih edilir)

  • Basn kademeli olarak artrlr 25 dak. Da presleme tamamlanr


S rekli al an presler

Srekli alan Presler

  • Srekli alan presler vidal ve bantl preslerdir.

  • Vidal presler genelde yatk delikli bir silindir ile gvde iinde dner hareketli sonsuz bir vidadan oluur.

  • Hammadde delikli gvde ile bu vida arasnda skarak preslenir.

  • Ayiei, pamuk gibi yal tohumlarn n preslemesi vidal presle, ikinci presleme ise bir filtre pres ile yaplr (ekil 4.72).


Kar t rma ve kar mlama makinalar

ekil 4.72. Vidal presin kesit grnm 1) Pres gvdesi 2) Posa k boazhidrolik kapa, 3) Ham rn girii, 10) Su-ham ya n k, 11) Su-ham ya k boaz


Vidal presler

Vidal presler

  • Vidal preslerde vida adm giderek daraldndan balangtaki dk basn giderek ykselir.

  • Bylece pres basnc presleme silindiri boyunca ykselir.

  • Preslenmi olan posa ya da kspe, ayarl basn deerini atnda, kapak alr ve dar atlr


Bant presler

Bant presler

  • Bant preslerde ilke, mayenin iki bant arasna sktrlmasdr.

  • ekil 3.26da grld gibi iki bant arasndaki aralk mayenin giriinden itibaren azalmakta ve maye giderek artan bir basnla kar karya kalmaktadr.


Ekil 3 26 bant pres

ekil 3.26. Bant pres


Preslemede i lemini etkileyen fakt rler

Preslemede ilemini etkileyen faktrler

  • Preslenen maddenin yaps

  • pres basnc

  • alnan suyun ya da ham yan viskozitesi

  • pres kekinin kalnl

  • Presleme scakl


S v g dalarda boyut k ltme em lsifikasyon ve homojenizasyon

Sv Gdalarda Boyut Kltme (Emlsifikasyon ve Homojenizasyon)

  • Emlsifikasyon, dispers faz srekli faz iinde ok kk damlacklar halinde bulunacak ekilde birbiri ile kartrlamayan iki veya daha fazla fazn stabil (kararl) bir emlsiyon oluturmasdr.


Homojenizasyon ve homojenizat rler

Homojenizasyon ve homojenizatrler

  • Sv faz iinde emlsiyon faznda dalm bulunan paracklarn aplarn klterek ortamn emlsiyonunu stabil hale getirmek, bir baka deyile emlsiyon fazndaki paracklarn sv faz iindeki doal sedimentasyonunudurdurmak veya yavalatmak amacyla yaplan mekanik ileme homojenizasyon denir (0.5-30 m).

  • Meyve suyu ve st end. sklkla kullanlr.


Homojenizasyon

Homojenizasyon

  • St doal olarak kendi haline braktmzda ise yapsndaki st ya globlleri, negatif sedimentasyon etkisi ile bir krema tabakas oluturacak ekilde yzeyde birikirler.

  • Pastrize ime stlerinde ienin boaznda toplanan kaymak, halk arasnda stn yal olduu kansn uyandrrsa da bu nitelik, gerekte pastrize ime stlerinde istenmeyen bir grntdr.

  • yi homojenize edilmemi sterilize stlerde krema, kutu kelerinde kmeleir. St yann, sv faz iersinde belli oranda bulunmas ve homojen olarak yapya dalm olmas istenir.


Homojenizasyonun ama lar

Homojenizasyonun amalar

  • Stn homojenize edilmesinde ana ama, younluu akkan fazdan daha az olan ve doal olarak yzeyde toplanma eiliminde bulunan ya taneciklerinin aplarn klterek hareketlerini durdurmak veya ok yavalatmaktr.

  • St rnlerinin cinslerine gre rengin beyazlatrlmas, viskozitenin arttrlmas yani kvam veya koyuluun salanmas, tadn iyiletirilmesi gibi genellikle st yann homojenize edilmesi sonucunda ulalan dier amalar da vardr.


Tam ve k smi homojenizasyon

Tam ve ksmi homojenizasyon

  • Homojenizasyon, tam veya ksmi homojenizasyon olarak ikiye ayrlr. Tam homojenizasyonda stn tamam homojenizatrden geirilir.

  • Stn ya oran dkse ya taneciklerinde birleme olmaz. Bu ste mikronize st denir.

  • Ksmi homojenizasyonda daha nce tamam stten ayrlm olan krema homojenize edilir.

  • Kremada ya oran %12yigememelidir. Aksi halde ya taneciklerinde birleme hemen balar.


Ekil 4 73 homojenizasyonun ya glob lleri zerindeki etkileri

ekil 4.73. Homojenizasyonun ya globlleri zerindeki etkileri

Homojenize edilmi (viskolize ve mikronize ya globlleri)

Homojenize edilmemi ve edilmi ya globlleri


Homojenizasyonu etkileyen fakt rler

Homojenizasyonu Etkileyen Faktrler

  • Scaklk

    50-60 derece ve zeri ?

  • Basn (pastrize sterilize stler ?)

    t=P*100/*c

  • Meme Yaps

    Dk basnta yksek kavitasyon yaratmal


Homojenizasyon1

Homojenizasyon

  • Homojenizasyonu gerekletiren yksek basnc salayan pompa, gl bir elektrik motoru ile tahrik edilmektedir.

  • Elektrik motorunun dn hareketi, bir krank mili yardmyla pompann piston kollarna iletilerek gidip-gelme hareketine dntrlr.


Homojenizasyon2

Homojenizasyon

Homojenizasyon olay faktre bal olarak olumaktadr.

  • 1. Ya globlleri, homojenizasyon kafasndaki ok dar aralktan yksek hzla geerken ok gl bir blnme kuvvetinin etkisinde kalarak nce uzar sonra blnr, daha sonra da kresel tanecikler olutururlar.

  • 2. Akkann bu dar aralkta hzlan, yan buharlama basnc deerinin de altndaki deerde bir basn kayb ile birleir. Bu birleme, ya taneciklerinin ok gl kme kuvveti ile kar karya kalmalar anlamnda olan kavitasyonu yaratmaktadr.

  • 3. Sonunda ya tanecikleri, dar aralk iersinde ok yksek hza ulatnda blnme olay gereklemektedir.


Ekil 4 75 homojenizat r n kesit g r n m

ekil 4.75. Homojenizatrn kesit grnm

  • 1. Sistem motoru, 9. homojenizatr kafas


Ekil 4 76 homojenizasyon kafas par alar ve kesiti

ekil 4.76. Homojenizasyon kafas paralar ve kesiti


Homojenizasyon i leminde kullan lan ekipmanlar

Homojenizasyon ileminde kullanlan ekipmanlar

  • 1. Yksek hz kartrclar

  • 2. Basnl homojenizatrler

  • 3. Kolloid tcler

  • 4. Ultrasonik homojenizatrler

  • 5. Hidrolik kesme ve mikro akkan yatak homojenizatrler


Gelecek derste

Gelecek derste,

  • Srekli s aktarm dzenleri

  • Borulu ve plakal s deitiriciler

  • Evaporatrler

  • Deaeratrler

  • Deodorizatrler

  • Youturucular

    anlatlacaktr


  • Login