Prof jerzy stelmach prof bartosz bro ek ks prof franciszek longchamps de berier
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 34

TOPIKI PRAWNICZE PowerPoint PPT Presentation


  • 62 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

prof. Jerzy Stelmach prof. Bartosz Brożek ks. prof. Franciszek Longchamps de Berier. TOPIKI PRAWNICZE. wykład 4. Czy mamy szansę tylko na sprawiedliwość proceduralną?. O BRAKUJĄCEJ KOLUMNIE PAŁACU SPRAWIEDLIWOŚCI. AUDIATUR ET ALTERA PARS. kolumnada Pałacu Sprawiedliwości.

Download Presentation

TOPIKI PRAWNICZE

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Prof jerzy stelmach prof bartosz bro ek ks prof franciszek longchamps de berier

prof. Jerzy Stelmach

prof. Bartosz Brożek

ks. prof. Franciszek Longchamps de Berier

TOPIKI PRAWNICZE


Czy mamy szans tylko na sprawiedliwo proceduraln

wykład 4

Czy mamy szansę tylko na sprawiedliwość proceduralną?


O brakuj cej kolumnie pa acu sprawiedliwo ci

O BRAKUJĄCEJ KOLUMNIE PAŁACU SPRAWIEDLIWOŚCI

AUDIATUR ET ALTERA PARS


Kolumnada pa acu sprawiedliwo ci

kolumnada Pałacu Sprawiedliwości


Dwie polskie inskrypcje

dwie polskie inskrypcje:

  • neminemcaptivabimusnisiiurevictum - nikogo nie uwięzimy, o ile nie zostanie pokonany prawem

  • iustitiasvestrasiudicabo - osądzę waszą sprawiedliwość


Budynek s du najwy szego

budynek Sądu Najwyższego


Topiki prawnicze

  • bis de eademre agi non potest (nie można procesować się dwa razy o to samo),

  • nemoestiudexinpropria causa (nikt nie może być sędzią we własnej sprawie)

  • eiincumbitprobatio qui dicit non qui negat (ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto przeczy).

  • non omnequod licet honestumest (nie wszystko, co dozwolone, jest uczciwe),

  • summumius summa iniuria (najwyższe prawo [bywa] najwyższym bezprawiem)

  • hominum causa omneiusconstitutum sit (wszelkie prawo winno być stanowione ze względu na człowieka).

     prawo nie jest tylko wolą prawodawcy czy owocem pozytywistycznej wykładni sądów


Profesor lech gardocki pierwszy prezes s du najwy szego

profesor Lech Gardocki, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego

iustitiasvestrasiudicabo

słowa te przypominają „sędziom, że sprawowanie przez nich władzy sądowniczej zawsze podlega społecznej ocenie”


Libera matrimonia esse antiquitas placuit z dawna ju postanowiono e ma e stwa s wolne

libera matrimoniaesseantiquitasplacuit(z dawna już postanowiono, że małżeństwa są wolne)


Nasciturus pro iam nato habetur quotiens de commodis eius agitur

nascituruspro iamnatohabetur,quotiens de commodiseiusagitur


Audiatur et altera pars

audiatur et altera pars


Audiatur et altera pars niech b dzie wys uchana tak e druga strona

audiatur et altera pars(niech będzie wysłuchana także druga strona)

  • jedynie w prawie karnym?

  • wyraża czysto proceduralne prawidło?

  • zupełnie oczywista?


Topiki prawnicze

Rozmowy w Redakcji. Z Profesorem Witoldem Wołodkiewiczem rozmawia Wojciech Dajczak, CPH 62, 2010 z. 1, s. 379

WW: „…audiatur et altera pars. Uważam, że paremia ta jest w zasadzie zwrotem retorycznym, a nie prawniczym. Umieściliśmy za to wiele paremii dotyczących rozkładu ciężaru dowodu, czy obecności w procesie pozwanego i powoda. Dość często spotykałem się z zarzutem, iż nie umieściliśmy na gmachu Sądu Najwyższego reguły nasciturus pro iamnatohabeturquotiens de commodiseiusagitur. Gdyby ją umieścić w całości, byłaby za długa…


Topiki prawnicze

  • nequisabsenspuniatur - nieobecny niech nie będzie karany

  • satiusenimesseimpunitumrelinquifacinusnocentisquaminnocentemdamnari - lepiej pozostawić bezkarnym występek złoczyńcy niż skazać niewinnego


D 48 17 1 pr marcianus libro secundo publicorum iudiciorum

D. 48.17.1 pr. Marcianus libro secundo publicorum (iudiciorum):

  • Divi Severi et Antonini Magni rescriptum est, ne quis absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim inaudita causa quemquam damnari aequitatis ratio patitur.

  • W reskrypcie boski Sewer i Antonin Wielki odpowiedzieli, aby nie karać nieobecnego. I takie prawo stosujemy, aby nieobecnych nie skazywać, ponieważ wzgląd na sprawiedliwość nie pozwala skazać kogokolwiek bez wysłuchania sprawy.


D 48 19 5 pr ulpianus libro septimo de officio proconsulis

D. 48.19.5 pr. Ulpianuslibro septimo de officioproconsulis:

  • Absentem in criminibus damnari non debere divus Traianus Iulio Frontoni rescripsit.

  • Boski Trajan w reskrypcie do Juliusza Frontona odpowiedział, że nieobecny nie powinien zostać skazany w sprawach karnych.


Sen med 199 200

Sen. Med. 199-200

Qui statuitaliquid parte inauditaaltera,

aequum licet statuerit, haudaequusfuit.

Kto wydaje wyrok bez wysłuchania drugiej strony,

jest niesprawiedliwy, chociażby nawet wydał wyrok słuszny.

siiudicas, cognosce, siregnas, iube

(gdy sądzisz, badaj, gdy rządzisz, rozkazuj)


Suet claud 38

Suet. Claud. 38:

Skazał na wygnanie bez przesłuchania i bez żadnej winy również sekretarza kwestora oraz senatora, który był przedtem pretorem. Pierwszy wystąpił zbyt gwałtownie w sądzie przeciw Klaudiuszowi, jeszcze przed jego wstąpieniem na tron. Drugi znowu w czasie edylatu ukarał dzierżawców posiadłości cesarskich, wbrew zakazowi sprzedających gotowane potrawy, a zarządcę, który wstawiał się za nimi, kazał osmagać.


Dz 25 16

Dz 25,16:

πρὸςοὓςἀπεκρίθηνὅτιοὐκἔστινἔθοςῬωµαίοιςχαρίζεσθαίτιναἄνθρωπονπρὶν ἢ ὁ κατηγορούµενοςκατὰπρόσωπονἔχοιτοὺςκατηγόρουςτόποντεἀπολογίαςλάβοιπερὶτοῦἐγκλήµατος.

Odpowiedziałem im: Rzymianie nie mają zwyczaju wydawać człowieka na czyjąś łaskę, zanim oskarżony nie stanie twarzą w twarz wobec oskarżycieli i nie będzie miał sposobności obronić się przed zarzutami.


Topiki prawnicze

Po pierwsze potwierdza istnienie obowiązku wysłuchania drugiej strony jako zasady prawa rzymskiego nie później niż na początku drugiej połowy I wieku po Chrystusie.

Po drugie, skoro przekonanie, że zawsze należy wysłuchać także drugiej strony pojawiło się również w tekstach nieprawniczych, zasada prawna musiała być nie tylko dobrze ugruntowana w świadomości społecznej, ale i stanowić wyraz oczekiwań oraz odpowiadać poczuciu sprawiedliwości ówczesnych ludzi.


Topiki prawnicze

KPK:

  • art. 153 § 1

  • art. 244 § 2

  • art. 264 § 2

  • art. 408

  • art. 517c § 4

    KK

  • art. 35 § 3

  • art. 74 § 1

  • art. 93

KKS

  • art. 146 § 3

    KKW

  • art. 48, art. 145 § 2

  • art. 160 § 1

  • art. 178 § 2

    KP

  • art. 109 § 2


Ustawa zasadnicza niemiec

Ustawa zasadnicza Niemiec

  • art. 103: „przed sądami każdy ma prawo być wysłuchanym”

    Art. 32 ust. 1 Konstytucji RP

    zasada równouprawnienia stron:

    1) każda ze stron musi mieć szansę korzystania z tych samych środków obrony swych praw

    2) prawo do bycia wysłuchanym i możliwości wypowiedzenia się co do twierdzeń strony przeciwnej


Art 203 3 i art 370 3 ksh

Art. 203 § 3 i art. 370 § 3 KSH:

  • odwołany członek zarządu tak spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak spółki akcyjnej, ma obowiązek, ale również uprawnienie do złożenia wyjaśnień „w toku przygotowania sprawozdania zarządu z działalności spółki i sprawozdania finansowego, obejmujących okres pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, oraz do udziału w zgromadzeniach wspólników zatwierdzających sprawozdania…” z zastrzeżeniem – „chyba że akt odwołania stanowi inaczej”


Topiki prawnicze

Art. 26 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 2002 r.

o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta:

wygaśnięcie mandatu w razie „niezłożenia w terminach, określonych w odrębnych przepisach, oświadczenia o swoim stanie majątkowym, oświadczenia o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka, oświadczenia o umowach cywilnoprawnych zawartych przez małżonka lub informacji o zatrudnieniu, rozpoczęciu świadczenia pracy lub wykonywania czynności zarobkowych albo zmianie stanowiska małżonka”

Według art. 26 pkt 2 rada gminy stwierdza wygaśnięcia mandatu w drodze uchwały, przed której podjęciem należy umożliwić wójtowi złożenie wyjaśnień.


Wyrok tk z 13 marca 2007 roku sygn k 8 07

Wyrok TK z 13 marca 2007 roku, sygn. K 8/07

„Procedura wygaszania mandatu nie jest konsekwentna i pełna także w innych kwestiach. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na różnicę między sformułowaniem art. 190 ust. 3 ordynacji wyborczej do rad gmin i art. 26 ust. 2 zdanie 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta. Z punktu widzenia unormowań proceduralnych radny jest w gorszej sytuacji niż wójt. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień, ale tylko wtedy, gdy wygaśnięcie następuje z powodu odmowy złożenia ślubowania lub utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Na podstawie art. 26 ust. 2 zdania 2 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta taka możliwość złożenia wyjaśnień istnieje wtedy, gdy wygaśnięcie mandatu następuje z powodu odmowy złożenia ślubowania, niezłożenia w terminach oświadczenia majątkowego, pisemnego zrzeczenia się mandatu, utraty prawa wybieralności lub braku takiego prawa w dniu wyborów, naruszenia ustawowych zakazów łączenia funkcji wójta z wykonywaniem funkcji lub prowadzenia działalności gospodarczej, określonych w odrębnych przepisach. To zróżnicowanie postępowania jest niezrozumiałe tak co do samego faktu jego występowania, jak i co do sensu wysłuchania wójta, skoro utrata mandatu miałaby następować automatycznie, jako następstwo czystego uchybienia terminowi złożenia wymaganych oświadczeń majątkowych”


Topiki prawnicze

  • nie tylko z dziedziny prawa karnego - jej znaczenie nie ogranicza się więc do jednej gałęzi prawa;

  • nie wydaje się również, aby można uznawać ją za regułę o charakterze czysto proceduralnym;

  • wcale nie musi być oczywista…


Nasciturus pro iam nato habetur quotiens de commodis eius agitur1

nascituruspro iamnatohabetur,quotiens de commodiseiusagitur


Julian d 1 5 26 paulus d 1 5 7 d 50 16 231

Julian - D. 1,5,26; Paulus - D. 1,5,7; D. 50,16,231

D. 1.5.7. Paulus libro singulari de portionibus, quae liberis damnatorum conceduntur. Qui in utero est, perinde ac si in rebus humanis esset custoditur, quotiens de commodis ipius partus quaeritur: quamquam alii antequam nascantur nequaquam prosit.

Dziecko, które jest w łonie kobiety uważa się za już urodzone, ilekroć w sprawie chodzi o jego korzyści. W innych przypadkach, żądającemu przed narodzeniem dziecka, żadną miarą nie przyznaje się pomocy.


Topiki prawnicze

Rzymska zasada pozostała w prawie pandektowym, choć współczesne kodyfikacje nie w pełnie ją przyjęły.

- Czasem obejmuje ona całe prawa cywilne, jak w art. §22 ABGB; §22 ABGBLicht; art. 29, 30 CCE; art. 31 ust. 2 ZGB; art. 1 ust. 2 CCI; art. 36 CCG; art. 1:2 NNBW, a w części poświęconej spadkom jest tylko powtarzana.

- Czasem pojawia się dopiero w postanowieniach prawa spadkowego, jak w §1923 ust. 2 BGB; art. 927 §2, 994 §2 KC; art. 1116 GKRF. We francuskim kodeksie cywilnym mówi o niej przepis prawa spadkowego (art. 725 CC), ale odnosi się ją również do darowizn intervivos (906 CC), bo to także korzyści.

Chiny: Art. 28 Law of Succession of The People’s Republic of China of 1985.

Art. 1863, 1899 ust. 2, 1940 ust. 2 DCCPRCh.


Osoba przed pocz ciem tzw nondum conceptus

osoba przed poczęciem tzw. nondumconceptus

  • jej podmiotowość prawna wydaje się trudna do pomyślenia głównie dlatego, że podmiot, o którym mowa, nie istnieje – ten byt ludzki jeszcze nawet snie został stworzony. Dla Rzymian persona non existens

  • art. 962 ust. 3 w związku z art. 953 ust. 2 CCCh: prawa spadkowe dziecka, urodzonego w okresie do 10 lat od śmierci wstępnego, jeżeli mógł on mieć uzasadnioną nadzieje na pojawienie się takiego dziecka.

  • III wiek: fideikomisariuszami mogą być zstępni pierwszego stopnia tych fideikomisariuszy, którzy żyli w momencie śmierci spadkodawcy; za Justyniana rozciągnięto na zstępnych aż do czwartego stopnia pokrewieństwa


  • Login