OPIOIDLER ve ANTAGONISTLERI

OPIOIDLER ve ANTAGONISTLERI PowerPoint PPT Presentation


  • 859 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Tanim. Opium: AfyonOpioid: Afyona benzerOpiatlar: Dogal ve sentetik maddelerin tamami. Papaver somniferum. Papaver somniferum. M.

Download Presentation

OPIOIDLER ve ANTAGONISTLERI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1. OPIOIDLER ve ANTAGONISTLERI Uz.Dr. Nebahat Gülcü AIBÜ Tip Fakültesi Anesteziyoloji AD Mart 2007

2. Tanim Opium: Afyon Opioid: Afyona benzer Opiatlar: Dogal ve sentetik maddelerin tamami

3. Papaver somniferum

4. Papaver somniferum M.Ö. 6000 yillarina ait arkeolojik kayitlarda vardir. Sümerler ‘eglence çiçegi’ olarak adlandirmistir. Latince ‘somnus’ uyku, ‘somnus-ferre’ uyku getiren demektir Dogurganlik, talih ve aski simgeler Afrodit’in sevgilisi Adonis’in yasini tutarken akan göz yasindan olustugu söylenir ‘Tanri’nin kendi ilaci’ adi verilmis (1904)

5. Tarih boyunca, kanamayi durdurucu, spazm çözücü, afrodizyak, ter söktürücü, ekspektoran, hipnotik, analjezik ve sedatif olarak kullanilmis

7. Opioidler Papaver somniferum un bas kisminin kurutulmus özsuyu, 20 çesit alkaloid,%10 morfin içerir Güçlü analjezik (santral etki ile) ancak NSAI’lardan farkli olarak antipiretik veya antienflamatuvar etkisi yok

8. Agri A delta (miyelinli) ve C (miyelinsiz) liflerle spinal kord substansia gelatinosa’ya agri duyusu iletilir. Burada P maddesi ve glutamat ile uyarim 2. nörona aktarilir. Subs. Gelatinosa’da 2. nöron disinda enkefalinerjik ara nöronlar vardir. Bunlar preganglionik uçla sinaps yapar. Hem nörotransmitter salinmasini engelleyerek presinaptik, hem de postsinaptik agri inhibisyonu yapabilirler. Bu nöronlar supra spinal inen yol ile aktive edilir

9. 1. Subs. Gelatinosa’dan çikan 2. nöronlar ya spinotalamik yol periaquaductal gri madde talamus 3 nöron post santral girus’a ulasir. Agrinin yer, siddet, zaman gibi ayird ettirici özelliklerini algilamayi saglar ya da 2. Spino retikülo diensefalik polisinaptik yol beyin sapi altindaki retiküler formasyon, talamus ve limbik sisteme ulasir. Agriya duyusal (affektif) ve otonomik cevaptan sorumludur.

10. Agrinin baskilanmasi Mezensefalonda silvius kanali çevresinde yerlesik periaquaduktal gri madde (anti nosiseptif retikülo spinal) vardir. Burasi opioid reseptöründen zengindir ve subs. gelatinosadaki ara nöronlarin aktivasyonundan (indirekt yol) veya seratonin ve noradrenalin salinimi (direkt yol) sorumludur:::::Analjezi

11. Beynin analjezi ile ilgili bölümlerinde mü 1 reseptörü boldur ve burada saglanan analjeziye supraspinal analjezi denir. Spinal düzeyde ise presinaptik mü ve kappa reseptörleri ile inhibisyon saglanir. Nöro aksiyel yolla verilen morfin hem spinal hem de kortikal (supra spinal) analjezi saglar

12. Opioid reseptörleri Agonist Mü (OP3) Kappa (OP2) Delta (Op1) Morfin …………………Agonist Agonist - Fentanil……………….. Agonist - - Sufentanil………………Agonist Agonist Agonist Antagonist Nalokson……………….Antagon. Antagon. Antagon. Naltrekson…………….. Antagon. Antagon. Antagon. Karisik Pentazosin…………….. Antagon Agonist - Butorfanol……………...Kismi agon. Agonist - Nalorfin………………...Antagon. Agonist - Buprenorfin…………… Kismi agon. Antagon. -

13. Endojen Opioid Peptitler Opioidler SSS’teki endojen opioid sistem reseptörlerini taklit ederek analjezi saglar. Bunlar: 1. Pro oopio melano kortin 2. Proenkefalin A 3. Proenkefalin B endojen sistemleridir Reseptörler; OP1 (delta), OP2 (kappa), OP3 (mü) ve yeni bulunan OP4 (nosiseptin /orfanin)

14. Mü reseptör ……morfin. (B-endorfin, morfine, ve enkefalinler için primer ligand) Delta reseptör …. Fare vas Deferensinde bulunan endojen enkefalin ligandi Kappa reseptör …… ketocyclazocine, prodinorfin, dinorfin A and B’den olusan peptidlerin reseptörü. Sigma reseptör …… SKF-10,047, N-allylnormetazocine. Nalokson ile antagonize olmadigindan gerçek opioid reseptörü olmasi kuskulu, belki fensiklidin (ketamin) reseptörü olabilir.

15. Opioid reseptörlerinin çogu spinal kord lamina 1 ve substansia jelatinosa tabakasinda bulunur; ? Mü 70% ? Delta 24% ? Kappa 6% Eszamanli olarak bu tabakalar ayni zamanda agri tasiyan C liflerinin bulundugu katlardir.

17. Opioidler Nöron membraninda Hiperpolarizasyon ile inhibisyon yapar 1. Adenilil siklaz inhibisyonu 2. Ca girisinin azaltilmasi 3. K kanallarinin açilmasi K artmasi

18. Morfin sentezi asamalari L tirozin Coclaurine Norlaudanosolin Retikülin Salutaridin Tebain Kodein (metil morfin)

19. Opium alkalodileri 20’den fazladir. Gruplara ayrilirsa: 1. Fenantren alkaloidler: Morfin %8-15, kodein %0.5, tebain 0.2 bulunur. 2. Benzil izo kinolin alkaloidler : Noscapin %6 ve digerleri %1 bulunur. Analjezik özellikleri yok

20. Hashasli Hamur Isleri Kullanilan hashas analjezi saglamaz ama hassas testlerle idrarda eser miktarda morfin tespit edilebilir

22. MORFIN FW Sertürner tarafindan izole edilmistir (1805) HCl veya sülfat tuzu seklinde En güçlü ve en ucuz analjezik 10-15 mg SC yapilinca etki 20 dk baslar, 4-6 saat sürer. IV etki 1-2 dk baslar ve daha kisa sürer. Oral alininca biyoyararlanim %15-64 arasinda degisir. Diasetil morfin (heroin, eroin) burundan kullanilir.

23. Morpheus, Yunan rüyalar tanrisidir, Uyku tanrisi Hypnos’un ogludur. Iki kardesi Icelus (korkutucu) and Phantasus (hayalet). Rüyalar iki kapidan gelir; gerçek rüyalar için boynuz kapisi, yalan rüyalar için fildisi kapisi. Icelus kus ve hayvan, Phantasus cansiz nesneler seklinde görülür. Morpheus her insani ele geçirebilir.

26. Morfin vücutta Karacigerde morfin 3 glukuronat’a (inaktif), az kismi morfin 6 glukuronat’a (aktif) dönüsür. Böbreklerden atilir. Ayrica etkin olan kodein (dimetil morfin) ve nor morfine de kismen çevrilebilir.

27. Morfinin Santral Etkileri Agri algisini engellemedigi halde agriya reaksiyonu hemen daima azaltir, kisi agri duysa bile kendini rahat hisseder. Diger ilaçlarda analjezi SSS depresyonu ile birlikte iken, morfin SSS depresyonu yapmadan ve miyozise bagli hafif görme azligi disinda diger duyulari etkilemeden analjezi saglar.

28. Gerginligi azalttigi için öfori, normal kisilerde alinirsa disfori, sedasyon yapar Anti konvülsan degil hatta tetikleyebilir Libidoyu azaltir Solunumu deprese eder (gn. 15-20 mg asinca). Beyin sapi solunum mrk uyarani kan CO2’dine karsi duyarliligi azaltir. Solunum 3-4’e kadar düser. Ancak hipoksiye duyarli kemoreseptörler çalismaktadir ve solunum sayisi artirilmadan sadece %100 oksijen solutulmasi ile Oksijen Apnesi olusur.

29. Solunum yetmezliginde ilave CO2 retansiyonu ile koma, sol kalp yet.’nde ise solunum isini azaltarak rahatlama saglar Bulbus öksürük mrk depresyonu ile öksürügü keser Idrar retansiyonu 4 ventrikül tabaninda postrema bölgesindeki kemorteseptör tetikleyici bölge uyarimi ile bulanti kusma yapar. Ancak asiri dozda kusma deprese olur

30. 1903 tarihli tibbi bir dergiden

31. Miyozis (santral yolla) yapar. Ancak ileri evrede hipoksiye bagli midriyazis olabilir. Gözün mezensefalondaki parasempatik merkezi olan Edinger Westphall çekirdegindeki inhibisyonu kaldirir. Bradikardi ve ortostatik hipotansiyon Hipotalamik etki ile hipotermi Gonadotropinlerde azalma, empotans

32. Morfinin Periferik etkileri Agiz kurulugu Barsak spazmi, kabizlik (ishal tedavisinde) Safra koligi (tedavide atropin, nalokson, 0.6 mg nitrogliserin) Idrar retansiyonu (sfingterleri büzer, ADH artirir) Oksitosin ardindan verilince uterus kasilmasini normale çevirir Histamin ile astimi artirir (kontrendike) Ciltte Lewis’in üçlü cevabi (fiziksel ürtiker)

33. Morfin Kirmizi reçeteye tabiidir Oral ilaç 10 günden, parenteral ilaç 5 günden önce yeniden reçete edilemez.

35. Gide’nin Istanbul’un Zevkleri adli tablosu

36. Morfin Verilme Yollari IM SC IV Oral Intratekal Epidural Rektal Transnazal Transmukozal

37. Opioid Analjezik Endikasyonlari Yaralanma/kolik agrisi Kronik agri Obstetrik analjezi Akut MI Premedikasyon Genel anestezi Akut sol kalp yet (dispne tedavisi) Epidural analjezi Diyare Öksürük

38. Kontrendikasyonlari Kafa travmasi Safra ameliyatlari Astim Amfizem, kifoskolyoz, obesite Konvülsiyon MAO inh kullananlar (2 hf) Deliryum tremens Hipovolemi Prostat büyümesi

39. Dikkatli / az dozda kullanilacak Yaslilik Hipotiroidi Karaciger hst Böbrek hst

40. Morfin Entoksikasyonu Parenteral 30 mg, oral 120 mg üzeri Belirtiler: 1.Koma 2. Solunum depresyonu 3. Pin point pupil Tedavi: Nalokson, K permanganat ile mide lavaji, Na sülfat ile pürgasyon (Mg kullanilmaz)

41. Morfin toleransi /Bagimlilik Reseptör duyarliliginin azalmasina bagli farmakodinamik tolerans 3-4 gr’a kadar çikilabilir Diger opiodlere de tolerans gelisir

42. Morfin aniden kesilirse 8-12 saat sonra yoksunluk sendromu baslar Islak belirtiler (rinore, lakrimasyon, terleme) ve esneme Önce huzursuz bir uyku sonra irritasyon, titreme, midriyazis, TA yükselmesi, tasikardi, kaz derisi görünümü, kusma, hapsirma, diyare, karin agrisi, ejekülasyon

43. 36-72 saatte belirtiler azami olur sonra hafifler, 7-10 günde geçer Metadon yoksunlugun süresini uzatir siddetini hafifletir Nalokson verilirse yoksunluk sendromu 1-2 dk içinde baslar ve 0.5 saat sürer

44. Kodein Metil Morfin, dogal opioid Tek basina veya bir NSAI ilaç ile birlikte 10-15 mg verilince antitussif 20 mg’in üzerinde analjezik (kodein fosfat ise 30mg) 30 mg kodein 650 mg aspirine 2-3 mg morfine denk Oral/ SC/IM

45. Hidromorfon, Oksimorfon, Pantapon, Heroin Yari sentetik Daha güçlüler Heroin/Eroin (diasetil morfin), metaboliti 6-0 asetil morfin’dir. Morfinden daha fazla bagimlilik yapar. Ingiltere ve Kanada disinda ilaç olarak kullanimi yasak.

46. Sentetik Morfin Agonistleri Meperidin (petidin) Fentanil, Sufentanil, Remifentanil, Alfentanil Difenoksilat Loperamid Tilidin Anileridin Pimonidin Fenoperidin Metadon Dekstromoramid Levasetilmetadol Dekstropropoksifen

47. Meperidin Fenilpiperidin Oral / IM/ IV Yapisi atropine benzer 75-100 mg=10 mg morfin Daha hizli etki baslangici, benzer solunum depresani etki, daha az bulanti kusma, kabizlik Obstetrik için ideal Metaboliti normeperidin, yarilanma ömrü 14-21 saat, SSS stimülan (halüsinasyon, tremor), konvülsan

48. Fentanil, Remifentanil Fentanil, morfinden 80 kat, meperinden 1000 kat daha güçlü Remifentanil etki baslamasi 1-1.5 dk, yari ömrü 8-12 dk (en kisa narkotik) Fentanil TTS; 25/ 50/ 75/ 100 mg, etki 24 saatte baslar 72 saat sürer

49. Metadon Difenilpropilamin Etkisi morfinden geç baslar ve uzun sürer 15-20 mg’i 10 mg morfine denk Öfori ve eroin özlemini azaltir, oral kullanilabilir, daha az bulanti-kusma yapar:::: bagimlilik idame programinda kullanilir Güçlü antitusif

50. Agonist-Antagonist Opioidler Buprenorfin Tramadol Pentazosin Nalbufin Propiram Daha az bagimlilik ve yan etki saglanmasi amaci ile gelistirilmisler

51. Tam agonistlerden farklari Daha zayif analjezi Tavan etkileri var Daha az solunum depresyonu Spinal analjezi Tek basina morfin gibi, düsük dozda ve morfinle birlikte verilince antagonist davranirlar Disfori ve daha az bagimlilik yaparlar

52. Buprenorfin Kismi agonist 0.4 mg’i 10 mg morfine esdeger IM/ sublingual/ IV/ premedikasyon ve postop analjezide Opioid bagimlisinda metadona alternatif

53. Tramadol Bagimlilik potansiyeli düsük Parsiyel agonist Miyozis yapmaz Düsük dozda antitusif Opioid reseptörü yanisira noradrenail ve seratonin modülasyonu ile de analjezi saglar Oral/ im 50-100 mg 4-6 s Sedasyon %5-6, naloksonla antagonize edilmez Bulanti, agiz kurulugu, terleme, hipotansiyon

54. Opioid Antagonistleri Nalokson Naltrekson

55. Nalokson Tam antagonist, tek basina etkisiz Solunum depresyonu ve bagimlilik yapmaz Tüm opioid reseptörlerini bloke eder Solunum depresyonunu, analjezi, koma, miyozis, konvülsiyon, GIS sikayetleri, biliyer spazm, hipotansiyon, hiperglisemi, azot protoksidin analjezisini ve vazopressin artisini da antagonize eder Hipnotik ve alkol etkilerine karsi etkisiz 2-4 mg 50 dk da bir tekrarlanir, postop 1.5 mcg/kg 3 dk da bir tekrarlanir, YD için 0.01 mg/kg Bagimlilarda tarama testi olarak kullanilir

56. Naltrekson Tam antagonist Bagimlilik tedavisinde idamede kullanilir. Kisi eroin alsa bile öfori olusmasini engeller

57. Kronik Kanser Disi Agrida Kullanim Stabil psikososyal durumda, nosiseptif agrili hastada orta dozda, uzun etkili veya transdermal preparatlar uygun. Eger hastanin psikososyal durumu stabil degil, agrisi nöropatik ise yüksek doz opioidden kismi fayda görür.

58. Kanser disi agrida kullanima örnekler Siddetli osteoartriti olan yasli kadin hasta, agri özellikle yürürken ve gece uyurken oluyor, parasetamole cevapsiz, NSAI ve coxib ilaçlari mide sikayeti nedeni ile kullanamiyor:::1 gr opioidle kombine oral opioid Herpes zoster sekeli nöropatik agrili yasli erkek hasta, özellikle gömlegin temas ettigi anlarda agrili:::opioid agriyi %20-30 azaltir ancak tam analjezi saglanamaz

59. Kanser disi agrida kriterler Daha az yan etki beklenen diger ilaç ve yöntemler basarisiz olduysa Opioidin sagladigi fayda önemli ve kalici ise Yasam kalitesinde saglanan iyilesme olusan yan etkileri tolere ettirecek düzeyde ise

60. Opioidler Bagimlilik Yapar mi? Potansiyel olarak evet! Derlemelerde bagimlilik insidansi kanser disi kronik agrida %0-50, kanser agrisinda %0-7 bulunmus Ancak henüz tüm dünyada bagimlilik tanisinda geçerliligi kabul görmüs bir test yok

62. Analjezi? Anti-hiperaljezi? Agrida sadece impulslarin islenmesi degil zamanla nöronal plastisite ile agriya karsi hipersensitivite olusmasi da patogenezde önemli rol oynar. Saf opioidler sadece agriyi tedavi ederken Buprenorfin gibi parsiyel agonistler bu hassaslasmayi da önleyerek opioidlere karsi gelisen özellikle postop akut toleransin tedavisinde ümit vadediyor Guy Simonnet. Opioids: From analgesia to anti-hyperalgesia? Pain 118 (2005) 8–9

63. Preparatlar Morphine HCl amp, Morfinal SR kaps, MST Continus kaps Kodein: majistral ilaçlarda Aldolan amp, Dolantin tb/damla/amp Lomotil tab/damla (atropinle kombine difenoksilat) Polamidon amp/damla, Dolophine HCL tb (metadon) Jetrium tb/damla (dekstromoramid) Fentanil amp, Durogesic TTS Doloksen kaps, Darval tab (dekstropropoksifen) Contramal kaps /amp (tramadol) Temgesic amp/tab (buprenorfin) Naloxon amp

64. Son Söz Agri her sart altinda mutlaka tedavi edilmelidir! Opioidler yaklasik 8000 yildir agri tedavisinde insanligin hizmetindedir

65. Tesekkürler

  • Login