E t mde a le modeller
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 27

EĞİTİMDE AİLE MODELLERİ PowerPoint PPT Presentation


  • 149 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

EĞİTİMDE AİLE MODELLERİ. Fehime YILMAZ KARATAŞ Psikolojik Danışman. AİLE. “Aile; anne-baba ve çocuklardan oluşan en küçük sosyal birim.”. ÇOCUK/LAR. ANNE. BABA. EĞİTİM. Bireyin davranışlarının istenilen yönde değiştirilmesi sürecidir.

Download Presentation

EĞİTİMDE AİLE MODELLERİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


E t mde a le modeller

EĞİTİMDE AİLE MODELLERİ

Fehime YILMAZ KARATAŞ

Psikolojik Danışman


E t mde a le modeller

AİLE

“Aile; anne-baba ve çocuklardan oluşan en küçük sosyal birim.”

ÇOCUK/LAR

ANNE

BABA


E t m

EĞİTİM

Bireyin davranışlarının istenilen yönde değiştirilmesi sürecidir.

İç içe geçmiş basamaklar birikimi olan eğitim içinde, ailenin yeri ve önemi tartışılamaz bir gerçektir.

toplum

okul

aile

BİREY


Nasil b r a le

NASIL BİR AİLE?


E t mde a le modeller

Aile, İyi yada Kötü Tohumun Yeşerdiği Ortamdır…

Aile insan yaşamı üzerinde, doğumundan önce başlayan ve ömrünün sonuna dek etkisini sürdüren bir kurumdur.

Toplumun kültür değerlerinin bir kuşaktan diğerine aktarılması biçimindeki temel eğitimsel işlevinin yanında, aile özellikle okul öncesi dönemde çocuğun yaşamında etkin bir toplumsallaştırma kurumudur..

Okul öncesi dönemde çocuk, sosyal bir birey olmayı öğrenirken, aynı zamanda en küçük ayrıntısına kadar kopya edeceği bir modele gereksinim duyar. Kişilik gelişimi için gerekli olan bu özdeşim, aile içindeki yakın üyelerle gerçekleştirilir.


Aile temel ihtiya lar n kar land birincil yer ve evredir

Aile,temel ihtiyaçların karşılandığı birincil yer ve çevredir.

BESLENME

EĞİTİM

BAKIM

DUYGUSALGELİŞİM

PSİKOLOJİKGELİŞİM

SEVGİ İHTİYACI

KÜLTÜREL DEĞERLERİ KAZANMA

SAĞLIKLI ZEKA GELİŞİMİ


Aile yeleri aras ndaki ili kiler bireyin

Aile üyeleri arasındaki ilişkiler bireyin;

Kendine güvenmesini

Kendine ve diğer bireylere sevgi duymasını

Kimlik kazanmasını

Kişilik gelişimini

Sosyal beceriler geliştirmesini

Topluma uyum sürecini

olanaklı hale getirir.


Anne baba ocuk ili kisi

Anne- baba-çocuk ilişkisi

Anne-baba-çocuk ilişkisi, temelde anne ve babanın tutumlarına bağlıdır.

Anne babanın tutum ve davranışlarını oluşturan nedenler incelendiğinde tüm tavır alışlarda olduğu gibi, anne babaların çocuklarına takındıkları tavrın da bir öğrenme ürünü olduğu görülür.


Anne babalar n ocuklar na kar tav rlar n etkileyen ba l ca fakt rler nelerdir

Anne Babaların, Çocuklarına Karşı Tavırlarını Etkileyen Başlıca Faktörler Nelerdir?

  • Anne ve babanın zihinlerindeki çocuk modeli (hayali çocuk) ,

  • Toplumun kültürel değerleri,

  • Anne babanın üstlendiği ebeveyn rolü ile ilgili olarak kendisini yeterli hissedip hissetmediği,

  • Çocuklarının sayı, cinsiyet ve kişilik özelliklerinden memnun olup olmamaları.

  • Anne ve babanın kendi çocukluk yıllarındaki deneyimleri,

  • Aile içinde eşler arasındaki ilişkinin niteliği.


Nc l fakt rler n hazirladi i a le modeller

ÖNCÜL FAKTÖRLERİN HAZIRLADIĞI AİLE MODELLERİ

Aşırı Otoriter ve

Reddedici Aile

Güven Verici,

Destekleyici Aile

Mükemmeliyetçi

Anne Baba

Aşırı Hoşgörülü

Aile

Aşırı Koruyucu Aile

Tutarsız Aile Tutumu


1 a r otoriter ve reddedici aile tutumu

1. Aşırı Otoriter ve Reddedici Aile Tutumu

  • Çocuğa söz hakkı tanınmaz.

  • Uygulanan kuralların mantıklı bir açıklaması yoktur veya olsa da çocuğa açıklanmaz.

  • Kurala uymayanlar cezalandırılmalıdır görüşü hakimdir.

  • Eleştiri ve aşağılama çok sık görülür.

  • Sürekli çocukların yanlışları vurgulanır, olumlu hareketleri görmezden gelinir.

  • Çocuğa şefkat, sevgi, sıcaklık verilmez,


A r otoriter ve reddedici aile tutumunun ocu un ki ilik geli imine etkileri

Aşırı Otoriter ve Reddedici Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri

  • Çocukta kendine güven duygusu oluşmaz.

  • Pasif ve edilgen bir kişilik sergilerler.

  • Yaratıcılık engellenir.

  • Hata yapanlar mutlaka cezalandırılmalıdır görüşünü benimserler.

  • Rutin ve sınırları belli olan iş ve meslekleri seçerler.

  • En küçük bir hatada bile hoşgörüleri olmayabilir.

  • Okul yaşamlarında fazla başarılı olamazlar.

  • Anne-babalarının (veya bir otoritenin)olmadığı ortamlarda kendilerini boşlukta hissederler ve bir otorite bulma arayışı içine girerler.


2 a r ho g r l aile tutumu

2. Aşırı Hoşgörülü Aile Tutumu

  • Çocuğun aşırı hareket ve davranış serbestliği vardır.

  • Kurallar yok denecek kadar azdır.

  • Aile ‘yaşayarak öğrensin’ mantığını sürdürerek müdahalede bulunmaz.

  • Çocuğa tanınan haklar sayısız, görev ve beklentisi en az düzeydedir.

  • Aile kimi zaman göz dağı verip, cezalandırır. Fakat hiç bir konuda caydırıcılık söz konusu olmaz.

  • Anne-baba çocuğun davranışının yanlış olduğunu görse bile ‘özgür olmalı’ anlayışı ile hareket ettiğinden müdahale etmez.


E t mde a le modeller

Bu tür tutumlar,

genellikle orta yaşın üstünde çocuk sahibi olan ailelerde ya da tek çocuklu ailelerde görülür. Anne babaların bu aşırı hoşgörülü tutumları çocuğun onlara hükmetmesine ve çok az saygı göstermesine neden olur.


A r ho g r l aile tutumunun ocu un ki ilik geli imine etkileri

Aşırı Hoşgörülü Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri

  • Anne-babasına hükmeder ve onlara çok az saygı gösterir.

  • Bencil ve şımarık olur.

  • Eleştiriye açık değillerdir.

  • Başkaldırıcı olur ve toplum dışı davranışlar sergiler.

  • Kuralsızlığa alışan çocuklar, okuldaki kurallarla karşılaşınca okula ve arkadaş çevresine uyum sağlamakta zorluk çekebilirler.

  • Her istediklerini elde ettiklerinden bir süre sonra yaşadıkları doyumsuzluk ileride zararlı alışkanlıklar edinmelerine sebep olabilir.


3 a r koruyucu aile tutumu

3. Aşırı Koruyucu Aile Tutumu

  • Bu ailelerde anne-babalar çocuğa gereğinden fazla özen gösterip onu denetim altında tutarlar.

  • Çocuğun başına kötü şeyler gelir diye kendi başına bir şeyler yapmasına izin vermezler.

  • Çocuğun tüm ihtiyaçları büyükleri tarafından karşılanmaya çalışılır.


E t mde a le modeller

Aşırı Koruma Nasıl Olur?

  • Okul çantasını hazırlamak.

  • Giysilerini seçmek ve giydirmek.

  • Üşütür diye fazlaca giydirmek.

  • Çocuk kendi yiyebilecek yaşta iken annenin yedirmesi.

  • Gereğinden fazla yemek yedirmek.

  • Okul sevisini her kaçırdığında kendi götürmek.

  • Düşmesine,koşmasına,gözden uzaklaşmasına izin vermemek.

  • Hata yapmasına izin vermemek,yanlışlarını fazla ayıplamak.

  • Ailenin tüm yaşamını çocuğun etrafında,çocuk-odaklı sürdürmesi.

  • Baba çocuk arasındaki iletişime sürekli müdahale etmek.

  • Aşırı kontrol etmek.


A r koruyucu aile tutumunun ocu un ki ilik geli imine etkileri

Aşırı Koruyucu Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri

  • Çocuğun aşırı bağımlı,ürkek,çekingen ve güvensiz bir kişilik geliştirmesine neden olur.

  • Çocuğun hatalarının sonucunu yaşayarak öğrenmesine izin verilmez,sorumluluk duygusunun gelişmesi engellenir.

  • Çocuk ileriki yaşamında karar almakta ve uygulamakta zorluk çekeceği gibi yaşama karşı içinde bir korku oluşturur.

  • Çocuğun kişiliği gelişmez.İnatçı,istediğini tutturan,mantıksız kavgalar çıkaran,çabuk mutsuz olan bir çocuk ve ileride benzer niteliklere sahip bir yetişkin olur.

  • Çevresindeki insanlarla iletişim kurmakta güçlük çeker.

  • Karşılaştığı sorunlarla başa çıkamayacağına inanır ve sürekli hata yapma eğilimi içindedir.


4 tutars z aile tutumu

4. Tutarsız Aile Tutumu

  • Bu ailelerde çocuğun yaptığı bir davranış bazen çok sert bir tepki alabilirken, bazen de çok olumlu karşılanabilmektedir.

  • Tutarsız anne babanın iki çocuğuna karşı farklı tutumu ya da anne babanın kendi eğitim tarzlarındaki farklı tutumları çocukları olumsuz yönde etkileyebilir.


Tutars z aile tutumunun ocu un ki ilik geli imine etkileri

Tutarsız Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri

  • Bir davranışın kimi zaman ödüllendirilmesi kimi zaman da cezalandırılması çocuğun ne zaman, nerede, ne yapacağını bilememesine yol açar.

  • Çocuk hangi davranışın nerde ve ne zaman yapılmayacağını kestiremez. Ayrıca yaptığı davranışın doğru olup olmamasından daha çok “Ne zaman yaparsam cezadan kurtulabilirim “ düşüncesiyle ilgilenir.

  • Kendi görüş ve düşüncelerini aktaramazlar.

  • Çocuk kendini kanıtlamak ve dikkatleri üzerine çekmek için, ürkek, yumuşak huylu, söz dinleyen ya da kendi benliğini ve bağımsızlığını göstermek için kavgacı, sinirli bir çocuk olabilir.

  • Zamanla çevrelerindeki insanlara güvenmeyen, her şeyden şüphelenen, kararsız bir kişilik yapısı geliştirebilirler.


5 m kemmeliyet i anne baba tutumu

5. Mükemmeliyetçi Anne Baba Tutumu

  • Anne baba çocuğundan her şeyin en iyisini bekler.

  • Kendi gerçekleştiremediği yaşantıları çocuğunun gerçekleştirmesini ister ve çocuk olduğu gibi kabul edilmez.

  • Aile, bedensel ve zihinsel yönden beklentileri karşılaması için çocuğu kapasitesinin çok üstünde eğitimlere tabii tutar.

  • Çocuktan aşırı titizlik ve temizlik beklenir.

  • Kurallar ve kalıplar belirlenir ve çocuğun bunlara mutlaka uyması beklenir.

  • Çocuğa bütün çocukça davranışlar yasaklanır. Arkadaş seçimi de aileye aittir.


M kemmeliyet i anne baba tutumunun ocu un ki ilik geli imine etkileri

Mükemmeliyetçi Anne Baba Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri

  • Aşırı titiz yada tam tersi dağınık çocuklardır.

  • Kendilerine güvenleri yoktur.

  • Başarısızlığa uğradıklarında kolayca hayal kırıklığı yaşarlar.

  • Yanlış yapmaktan korkarlar.

  • Okuldaki sıraları hep derli toplu,ders aralarında ödev yapan, grup çalışması yapmak gerektiğinde şikayet eden,bir işi tam yapmak için günler öncesinden çalışmaya başlayan çocuklardır.


6 g ven verici ve destekleyici aile tutumu

6. Güven Verici ve Destekleyici Aile Tutumu

  • Sevgi, saygı, huzur, güven ve şeffaflık olan ailede çocuk tüm yönleriyle kabul edilir.

  • Anne baba davranışları ile çocuğa uygun birer modeldir, alacağı kararlar konusunda serbest bırakır.

  • Aile içinde kurallar ve sınırlar herkes için ve hep birlikte belirlenir ve bu sınırlar içinde çocuk özgürdür.


6 g ven verici ve destekleyici aile tutumu1

6. Güven Verici ve Destekleyici Aile Tutumu

  • Kuralların mantıklı açıklaması yapılır.

  • Aile fertlerinin hepsinin eşit söz ve oy hakkı vardır.

  • Aileyi ilgilendiren kararlar birlikte alınır. Her konuda çocuğun düşünce ve fikirleri dinlenir.

  • Anne baba birbirlerine ve çocuklarına karşı olan duygularında net ve açıktır.


G ven verici ve destekleyici anne baba tutumunun ocu un ki ilik geli imine etkileri

Güven Verici ve Destekleyici Anne Baba Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri

  • Sosyalleşmiş, işbirliğine yatkın çocuklardır.

  • Arkadaş canlısı ve duygusaldırlar.

  • Sosyal açıdan dengeli ve mutlu bireylerdir.

  • Özgüvenleri yüksektir, sorumluluk sahibidirler,

  • Kendine ve başkalarına güvenir.

  • Yaratıcı ve bağımsızdır,

  • Kurallara ve otoriteye saygı duyar.


E t mde a le modeller

Aile çocuğun doğuştan üyesi olduğu en küçük toplumsal kurumdur. Çocuk ilk toplumsal davranışları, aile üyeleri ile etkileşim kurarak ve onları taklit ederek öğrenir. Aile yaşamının çocuk üzerinde en fazla etkiye sahip yaşantılardan oluştuğunu kabul edersek, aile içi ilişkilerin, çocuk yetiştirme sürecindeki ebeveyn tutum ve yaklaşımlarının, bireyin kişiliğini de nasıl etkileyebileceğini görürüzAnne ve baba arasında iyi bir ilişkinin olması ailedeki eğitimi etkileyen en önemli sebeplerdendir. Yani;“Çocuğun kendi kendini yöneten, yüksek benlik saygısına sahip, doyumlu bir birey olarak gelişmesi, büyük ölçüde ona sağlanan fırsatlara ve anne-babanın yaklaşımına bağlıdır” (YAVUZER, 1999, s:56).  Anne-baba çocuk ilişkileri ,içinde yaşanılan toplumun etkisi ile şekillenir.Türk aile yapısına bakıldığında genelde otoriter kısıtlayıcı ,aşırı koruyucu ve kontrol edici bir yapının öne çıktığı ve bu yapı içerisinde kurallara uygun davranışların kabul görüp ödüllendirildiği, aktif, sorgulayıcı, atılgan davranışların cezalandırıldığı görülmektedir. Böylelikle toplumumuzda çoğunlukla pasif ve söz dinleyen çocuklar anne-babayla olumlu ilişkiler içerisine girmekte, kendi görüşlerini ifade edebilen aktif ve girişken çocuklar ise çatışma kaynağı olmaktadır. Bu çatışma sonucunda bazen ebeveynler baskın çıkar, çocuk kaybeder, ya da çocuk baskın çıkarak anne babasına kaybettirir. Burada en güzel ve sağlıklı çözüm ,içinde -kaybeden tarafın olmadığı-bir yöntem üretebilmektir.İhtiyaçlar karşılıklı dile yetirilmeli ve sorun iki tarafın kabul edebileceği şekilde çözümlenmelidir.

Önemli olan mükemmel bir anne baba olmak değildir. Bu konuda kendini geliştirme isteğini duyan ve çaba harcayan; yaptığı hataları gördüğünde bunda ısrar etmeyerek, hatadan dönme olgunluğunu gösterebilen ana-baba olabilmektir.


E t mde a le modeller

Kaynaklar:

  • Çocuk Ve Suç / Doç. Dr. Haluk Yavuzer

  • Bebeklikten Yetişkinliğe Çocuğun Duygusal Sorunları / Dr. Lee Salk

  • ilgaz.meb.gov.tr/rehberlik/113_Aile_ve_Toplum.htm - 28k

  • orgm.meb.gov.tr/Rehberlik/RAM2006/RAMlardanGELENLER/6bAILE_MODELLERI.ppt –

  • www.rehberliknet.net/index.php?pid=182 - 232k –

  • sivasram.googlepages.com/annebabaocukiletiimi.pdf

  • web.iyte.edu.tr/sks/Sosyal_Hizmetler/anne_baba_tutumlari.pps –

  • www.psikoloji.gen.tr/ogrenme/index_dosyalar/egitim.htm - 69k -


  • Login