Europejska sie dot. bada i kontroli zachorowa na raka szyjki macicy w nowych Pastwach Cz...
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 64

1. moduł: Wprowadzenie naukowe dla specjalistów z zakresu medycyny PowerPoint PPT Presentation


  • 90 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

„Europejska sieć dot. badań i kontroli zachorowań na raka szyjki macicy w nowych Państwach Członkowskich - AURORA”. 1. moduł: Wprowadzenie naukowe dla specjalistów z zakresu medycyny. www.aurora-project.eu.

Download Presentation

1. moduł: Wprowadzenie naukowe dla specjalistów z zakresu medycyny

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Europejska sie dot. bada i kontroli zachorowa na raka szyjki macicy w nowych Pastwach Czonkowskich - AURORA

1. modu: Wprowadzenie naukowe dla specjalistw z zakresu medycyny


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

www.aurora-project.eu

Niniejsza publikacja powstaa w ramach projektu AURORA finansowanego przez Uni Europejsk jako cz programu ochrony zdrowia.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Indeks

1. Epidemiologia raka szyjki macicy

2. Wprowadzenie do tematw dotyczcych infekcji i rozprzestrzeniania si chorb przenoszonych drog pciow i HPV

3. Diagnostyka infekcji HPV.Badania przesiewowe (cytologia szyjki macicy; cytologia szyjki macicy na podou pynnym; ogldziny; kolposkopia; badania DNA wirusa HPV)

4. Sposb organizowania populacyjnego programu bada przesiewowych

5. Zapobieganie infekcjom: szczepienia

6. Diagnostyka i leczenie raka szyjki macicy


Epidemiologia raka szyjki macicy

EPIDEMIOLOGIA RAKA SZYJKI MACICY


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

1. Epidemiologia raka szyjki macicy

  • Rak szyjki macicy stanowi trzeci rodzaj nowotworu najczciej spotykany u kobiet, najbardziej powszechny w populacji kobiet w wieku od 15 do 44 lat. Szacuje si, e w roku 2008 na t chorob zapado 530 000 kobiet. Ponad 85% przypadkw wszystkich zachorowa wystpuje w krajach rozwijajcych si, gdzie rak tego typu stanowi 13% wszystkich nowotworw u kobiet.

  • Obszary wysokiego ryzyka to Wschodnia i Zachodnia Afryka (ASR - standaryzowany wzgldem wieku wskanik / zachorowalno na 100 000 wiksza, ni 30 na 100 000), Afryka Poudniowa (26,8 na 100 000), Azja Poudniowo-rodkowa (24,6 na 100 000), Ameryka Poudniowa i Afryka rodkowa (ASR na poziomach odpowiednio 23,9 i 23,0 na 100 000).

http://globocan.iarc.fr/factsheet.asp: Ferlay J, Shin HR, Bray F, Forman D, Mathers C i Parkin DM. GLOBOCAN 2008 v1.2, Cancer Incidence and Mortality Worldwide: IARC CancerBase No. 10 Midzynarodowa Agencja Badania Raka; 2010.

Bray F, Ren JS, Masuyer E, Ferlay J., Estimates of global cancer prevalence in 2008 for 27 sites in the adult population, oddane do druku.

Wskaniki s najnisze w Azji Zachodniej, Ameryce Pnocnej i Australii/Nowej Zelandii (ASR na poziomie poniej 6 na 100 000). Rak szyjki macicy pozostaje najczciej spotykanym rodzaje nowotworu u kobiet jedynie w Afryce Wschodniej, Azji Poudniowo-rodkowej i Melanezji.

Biorc pod uwag surowy wskanik zapadalnoci, rak szyjki macicy mona sklasyfikowa jako 2. form raka najczciej wystpujc wrd kobiet w grupie wiekowej od 15 do 44 lat.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

miertelno

http://globocan.iarc.fr/factsheet.asp: Ferlay J, Shin HR, Bray F, Forman D, Mathers C i Parkin DM. GLOBOCAN 2008 v1.2, Cancer Incidence and Mortality Worldwide: IARC CancerBase No. 10 Midzynarodowa Agencja Badania Raka; 2010.

Bray F, Ren JS, Masuyer E, Ferlay J., Estimates of global cancer prevalence in 2008 for 27 sites in the adult population, oddane do druku.

miertelno ogem: wspczynnik zachorowa ksztatuje si na poziomie 52%, w 2008 r. rak szyjki macicy by odpowiedzialny za 275 000 zgonw, z czego ok. 88% wystpio w krajach rozwijajcych si: 53 000 w Afryce, 31 700 w Ameryce aciskiej i na Karaibach oraz 159 800 w Azji.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Szacowana zachorowalno na raka szyjki macicy na wiecie w 2008 r

Zachorowalno na raka szyjki macicy

Standaryzowany wzgldem wieku wskanik zachorowalnoci na 100 000

Na wiecie

Szacowana zachorowalno na nowotwr szyjki macicy w 2008 r.; Standaryzowany wzgldem wieku wskanik (Europa) na 100 000

W Europie

European Cancer Observatory

http://eu-cancer.iarc.fr/cancer-14-cervix-uteri.html,en


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Szacowana miertelno powodowana rakiem szyjki macicy na wiecie w 2008 r.

miertelno powodowana rakiem szyjki macicy

Standaryzowany wzgldem wieku wskanik miertelnoci na 100 000

Na wiecie

Szacowana miertelno powodowana nowotworem szyjki macicy w 2008 r.;

Standaryzowany wzgldem wieku wskanik (Europa) na 100 000

W Europie

European Cancer Observatory

http://eu-cancer.iarc.fr/cancer-14-cervix-uteri.html,en


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Szacowane standaryzowane wzgldem wieku wskaniki w 2008 r. na 100 000

Rumunia

Bugaria

Litwa

Wgry

Estonia

Sowacja

Republika Czeska

Polska

Sowenia

otwa

Portugalia

Irlandia

Dania

Belgia

Unia Europejska (27)

Norwegia

Austria

Szwecja

Niemcy

Francja

Wielka Brytania

Luksemburg

Wochy

Hiszpania

Islandia

Holandia

Cypr

Szwajcaria

Grecja

Finlandia

Malta

Afryka Wschodnia

Afryka Zachodnia

Afryka Poudniowa

Azja Poudniowo rodkowa

Ameryka Poudniowa

Melanezja

Afryka rodkowa

Ameryka rodkowa

Karaiby

Regiony mniej rozwinite

Polinezja

Azja Poudniowo Wschodnia

wiat

Europa rodkowa i Wschodnia

Azja Wschodnia

Mikronezja

Regiony bardziej rozwinite

Europa Pnocna

Europa Poudniowa

Europa Zachodnia

Afryka Pnocna

Ameryka Pnocna

Australia / Nowa Zelandia

Azja Zachodnia

W Europie

Na wiecie

Zachorowalno

miertelno

Szacowana zachorowalno i miertelno powodowane rakiem szyjki macicy w 2008 r.;

Wskanik standaryzowany wzgldem wieku (Europa) na 100 000

Zachorowalno

miertelno


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Rak szyjki macicy w UE

Wewntrz UE zaobserwowa mona due zrnicowanie. Najwysza miertelno wystpuje w Rumunii (standaryzowany wskanik na wiecie 13,7/100 000 kobiet/rok), a najnisza, w Finlandii (1,1/ 100 000/ rok).

Zapadalno na raka szyjki macicy jest szczeglnie wysoka w nowych krajach czonkowskich. Za wyjtkiem Malty, we wszystkich pozostaych 11 nowo przyjtych pastwach zachorowalno i miertelno powodowane przez raka szyjki macicy s wysze, ni w 15 krajach, ktre znajdoway si w Unii Europejskiej przed jej rozszerzeniem w okresie od 2004 do 2007 r.

Arbyn M i in., 2007 a i b.


Infekcje i przenoszenie hpv

INFEKCJE I PRZENOSZENIE HPV


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Wprowadzenie do tematw dotyczcych infekcji chorobami przenoszonymi drog pciow i HPV

W 2008 r. Harald zur Hausen (Niemieckie Centrum Bada nad Nowotworami, Heidelberg, Niemcy) - Nagroda Nobla za potwierdzenie integracji wirusa brodawczaka ludzkiego z genomem czowieka, co powoduje raka szyjki macicy"

HPV to mae, nieotoczkowe wirusy DNA o rednicy 52 55 nm.

Genom HPV zawiera okoo 8000 pb i skada si z:

Region wczesny: koduje 6 protein - E6 i E7 (czerwone) przeksztacaj biaka onkogenne; inne (zielone) s potrzebne do replikacji wirusa

Region pny: koduje 2 biaka kapsydu wirusa L1 i L2 (te); L1 ORF najlepiej zachowany i wykorzystywany do identyfikowania nowych typw (biako L1 uywane jest do tworzenia czstek wirusopodobnych (VLP) wykorzystywanych w obecnie dostpnych szczepionkach.

Dugi region kontrolujcy (LCR): sekwencje kontrolujce transkrypcj genomu wirusa

Genetyczna mapa genomu HPBV16

(Doorbar J. Clinical Science, 2006)

Mikrofotografia elektronowa VLP HPV16 L1

(J.Schiller, 2000)


Przenoszenie hpv

Przenoszenie HPV

Poprzez stosunek pciowy

Z pominiciem stosunku pciowego poprzez kontakt z narzdami pciowymi zaraonej osoby

W rzadkich przypadkach - przeniesienie z matki na dziecko podczas porodu przez pochw.

HPV moe by przeniesiony nawet wtedy, gdy zaraony partner nie wykazuje adnych objaww ani symptomw.

  • Nie wszystkie zaraenia HPV prowadz do raka szyjki macicy. Wikszo zarae HPV ustpi samoistnie lub po leczeniu. Badania cytologiczne pozwalaj na wczesne wykrycie i efektywn interwencj, rak szyjki macicy nie rozwinie si w przypadku braku nawracajcej infekcji HPV!

  • (http://www.cdc.gov/std/hpv/commonclinicians/ClinicianBro.txt).

Schiffman i Castle, 2005

Infekcja HPV

Nowotwory szyjki macicy

powizane z HPV w grupach wiekowych

Zmiany przedrakowe

Nowotwr


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Czynniki ryzyka

Czynnikiem koniecznym do rozwinicia si raka szyjki macicy jest zaraenie HPV, jednak sama infekcja HPV nie stanowi dostatecznej przyczyny zapadnicia na t chorob. Wikszo kobiet zaraonych onkogennym typem HPV nigdy nie zapada na nowotwr, z czego wnioskowa mona, e do rozwinicia si raka konieczna jest obecno dodatkowych czynnikw.

Wiek inicjacji seksualnej, liczba partnerw seksualnych w yciu, historia zakae chorobami przekazywanymi drog pciow, a take inne zmienne zwizane z yciem seksualnym s powizane z prawdopodobiestwem infekcji HPV, ale nie stanowi czynnikw bezwzgldnie przyczyniajcych si do rozwoju zaraenia HPV w nowotwr szyjki macicy.

Macierzystwo, stosowanie antykoncepcji doustnej, palenie papierosw, immunosupresja (w szczeglnoci powizana z HIV), zakaenie innymi chorobami przenoszonymi drog pciow oraz niewaciwa dieta w rnym stopniu zostay skojarzone z rozwojem inwazyjnego raka szyjki macicy.

http://screening.iarc.fr/doc/RH_fs_risk_factors.pdf


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Uwolnienie wirusa

Warstwa ziarnista

Gromadzenie wirusa / Uwolnienie wirusa

Warstwa kolczysta

Amplifikacja genomu

Naskrek

Warstwa ponad-podstawna

DNA wirusa

Zachowanie genomu / Rozrost komrek

Warstwa podstawna

Zachowanie genomu

Skra waciwa

luzwkowy

Skrny

Kluczowe zdarzenia majce miejsce po wystpieniu infekcji.

Taki wzr ekspresji genw odnotowywany jest w przypadku neoplazji wewntrzpaskonabonkowej (LSIL) o niskim stopniu zoliwoci.

Doorbar J. Clinical Science (2006)110, 525-541

Zakaenie HPV

  • Zakaenie przejciowe - bezobjawowe, subkliniczne

  • brak konsekwencji klinicznych u osb z prawidow odpornoci.

  • okres inkubacji nieznany, prawdopodobnie tygodnie lub miesice w przypadku kykcin koczystych narzdw pciowych, kilka miesicy lub lat w przypadku zmian komrkowych szyjki macicy.

  • Nawracajca infekcja - nie usuwana przez ukad odpornociowy - wielokrotne wykrywanie DNA HPV.

  • czynniki:

  • starszy wiek,

  • typy HPV wysokiego ryzyka,

  • osabiona odporno.


Klasyfikacja zagro enia onkologicznego zale nie od genotypu hpv

Istnieje ponad 100 rnych typw wirusa HPV. Ponad 30 typw odpowiedzialnych jest zakaenia narzdw pciowych. Zalenie od ich dziaania onkogennego, zostay one podzielone na typy niskiego ryzyka (LR) i wysokiego ryzyka (HR).

Klasyfikacja zagroenia onkologicznego zalenie od genotypu HPV

Typy HR wywouj rdnabonkow neoplazj szyjki macicy (CIN) i raka inwazyjnego. 99% przypadkw nowotworu szyjki macicy powodowanych jest zakaeniem HPV.

Dwa typy HR, HPV16 i 18, wywouj ponad 70% przypadkw raka szyjki macicy, przy czym najwikszy potencja onkogenny ma typ 16.

Typy LR, takie jak HPV6 i HPV11, kojarzone s z kykcinami koczystymi i LSIL.

Rozprzestrzenienie typw HPV jest rne zalenie od obszaru geograficznego, ale dominujcym typem onkogennym we wszystkich regionach jest HPV-16


Typy hpv u kobiet z prawid ow cytologi

Typy HPV u kobiet z prawidow cytologi

Wystpowanie HPV szyjki macicy na 5 kontynentach: meta-analiza 1 miliona kobiet, u ktrych uzyskano prawidowe wyniki cytologiczne

Typy HPV pogrupowane wedug wystpowania

Typy HPV pogrupowane wedug wystpowania

Kontynent afrykaski

Kontynent europejski

  • Pomimo, e wystpowanie typw HPV jest rne w poszczeglnych krajach, typy 16, 18, 31, 52 i 58 znajdoway si wrd 10 najczciej wystpujcych typw we wszystkich regionach.

  • Typami najszerzej wystpujcymi w Europie s typy 16, 31, 18, 39, 33 i 66.

  • Bruni L i in. J Infect Dis. 2010, 202, 789-99

Ameryka Pnocna

Ameryka aciska i Karaiby

wiat

Kontynent azjatycki

Wystpowanie HPV wedug typw (%)

Wystpowanie HPV wedug typw (%)

Inne onkogenne typy HPV:

51, 56

Typy alfa wirusa brodawczaka ludzkiego

Nr 7: 18, 39, 45, 59, 68, 70

Typy alfa wirusa brodawczaka ludzkiego

Nr 9: 16, 31, 33, 35, 52, 58


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Typy HPV najbardziej istotne w kontekcie raka szyjki macicy wedug grup histologicznych

W dwch szeroko prowadzonych badaniach nad typami HPV wystpujcymi w prbkach nowotworw szyjki macicy, najczciej wystpujcymi typami byy 16, 18, 45, 58, 31, 33, 52 i 35.

ROZPOWSZECHNIENIE TYPW HPV W NOWOTWORACH SZYJKI MACICY WEDUG HISTOLOGII:

BADANIE 10 000 PRZYPADKW Z 38 KRAJW

Rak endokrynny i inne

Gruczolako-rakowiec

Rak pasko-nabonkowy

Gruczolako-rak

RAZEM

Typ HPV

HPV Today, slajd Nr 22, kwiecie 2011

rdo:

Ostatnie meta-analizy pokazuj, e najczciej spotykane typy HPV szyjki macicy u kobiet z prawidow cytologi i typy powizane z rakiem szyjki macicy s podobne na caym wiecie. Wyniki te s istotne dla oceny wpywu, jaki maj stosowane obecnie szczepionki profilaktyczne oraz dla opracowania nowych szczepionek.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Stan normalny

Infekcja

Usunicie >90%

Zakaenie HPV

Rozwj 10%

Regresja 70%

Zmiany przedrakowe (LSIL)

Rozwj 30%

Regresja 30 %

Zmiany przedrakowe (HSIL)

Naciek nowotworu

Rak szyjki macicy

Historia naturalna zakaenia HPV

Infekcja przejciowa

W cigu 1 roku

Przewleka infekcja

Podczas, gdy nawracajca infekcja wywoana przez typy wysokiego ryzyka wirusa uwaana jest za warunek konieczny do rozwinicia si raka szyjki macicy, sama w sobie nie jest do tego wystarczajca, poniewa u znacznej wikszoci kobiet zaraonych HPV wysokiego ryzyka nowotwr szyjki macicy nie rozwija si.

Do 5 lat

> 10 lat

LSIL - agodne zmiany szyjki macicy;

HSIL Powane zmiany szyjki macicy

1. Koutsky, Am J Med 1997. 2. Feoli-Fonseca i in. J med Virol 2001. 3. Liaw i in. JNCI 1999. 4. Clifford i in. Int Papillomvirus Conference 2004. 5. Globocan 2000. 6. Sawaya i in. NEJM 2003. 7. Mark Schiffman J Natl Cancer Inst Monogr 2003.

.


Wyst powanie zaka e hpv i zapadalno na raka szyjki macicy wed ug wieku dane z holandii

Wystpowanie zakae HPV i zapadalno na raka szyjki macicy wedug wieku(dane z Holandii)

Warto szczytowa 1

Warto szczytowa 2

Standaryzowany wzgldem wieku wskanik zachorowalnoci na raka szyjki macicy (na 100 000)

HPV onkogenny (%)

Wiek (lata)

Zakaenie HPV wystpuje kilka dekad przed rozwiniciem si raka szyjki macicy. Wskanik zapadalnoci na nowotwr szyjki macicy standaryzowany wzgldem wieku (ASR) pokazuje tendencj rosnc w grupie wiekowej od 20 do 40 lat, po czym nastpuje stabilizacja lub agodny wzrost. Specyficzne dla wieku wystpowanie HPVwysokiego ryzyka (%)w rnych grupach populacji wyranie osiga warto szczytow wczeniej, ni warto taka jest wykazywana przez specyficzny dla wieku wskanik wystpowania nowotworu szyjki macicy.

Bosch FX i in. J Clin Pathol 2002; 55: 24465.


Diagnostyka

DIAGNOSTYKA


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Cytologia szyjki macicy

Metodologia zalecana jest przez dyrektyw Europejsk dotyczc programu bada przesiewowych raka szyjki macicy

1. Prbka komrek jest pobierana ze strefy transformacji szyjki macicy - drewnian szpatuk z wyduonym kocem (a), szczoteczk wewntrzkanaow (b), szczoteczk (c)

c

http://www.eurocytology.eu/static/eurocytology/Quality%20Assurance2.pdf


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

2. Wytrze o szkieko

a

b

3. Natychmiast utrwali stosujc utrwalacz z zakraplacza (1) lub rozpylacza (2)

c

1

2

http://www.eurocytology.eu/static/eurocytology/Quality%20Assurance2.pdf


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Cytologia szyjki macicy na podou pynnym

  • plastikowa szpatuka wraz z szczoteczk wewntrzkanaow lub miotek;

  • prbka jest zanurzana w fiolce zawierajcej roztwr transportowy;

  • odwirowanie w celu uzyskania osadu komrek ALBO przesunicie przez filtr przy cinieniu ujemnym, pozwalajcym zebra komrki;

  • komrki uzyskane z prbkis utrwalane na szkieku i wybarwiane do badania pod mikroskopem.

  • Zalety

  • Mniejsza liczba niezadowalajcych prbek.

  • Kada prbka wymaga krtszego czasu na interpretacj, dziki czemu uzyskiwana jest wiksza efektywno i nisze koszty.

  • Zebrany materia moe by rwnie zbadany pod wzgldem DNA HPV.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Interpretacja wynikw

(zgodnie z 3 rnymi systemami klasyfikacji CIN / TBS / WHO)

  • Cytologia prawidowa - Podczas cytologii, na powierzchni szyjki macicy nie s obserwowane komrki nietypowe.

  • rdnabonkowa neoplazja szyjki macicy (CIN) / Zmiany nabonka wielowarstwowego paskiego (SIL) - w szyjce macicy obserwowane s zmiany przedrakowe lub atypowy rozrost komrek nabonka paskiego.

  • SIL - cytologiczne badania przesiewowe szyjki macicy.

  • CIN - diagnoza histologiczna - biopsja lub wycinek pobierany chirurgicznie.

  • agodne zmiany szyjki macicy (CIN-1/ LSIL) - wczesne zmiany w zakresie wielkoci, ksztatu i liczby nietypowych komrek powstajcych na powierzchni szyjki macicy

  • Powane zmiany szyjki macicy (CIN-2; CIN-3 / CIS / HSIL) - dua liczba komrek przedrakowych na powierzchni szyjki macicy, zauwaalnie rnicych si od komrek zdrowych. Maj potencja przeksztacenia si w komrki rakowe i przechodzenia poza bon podstawn szyjki macicy.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

  • Rak w miejscu (CIS) - Komrki rakowe s ograniczone do szyjki macicy, nieprzekraczaj bony podstawnej- zmiana miejscowa.

  • Inwazyjny rak szyjki macicy (ICC) / Rak szyjki macicy - Jeli powanie zmienione komrki przedrakowe przechodz poza bon podstawn nabonkai naciekaj inne tkanki albo narzdy, wtedy choroba nazywana jest inwazyjnym rakiem szyjki macicy lub rakiem szyjki macicy.

  • Inwazyjny rak paskonabonkowy - Rak paskonabonkowy skadajcy si z komrek przypominajcych komrki nabonka paskiego.

  • Gruczolakorak - Nowotwr inwazyjny skadajcy si z poczonych elementw gruczoowych i paskonabonkowych.

CIN 2:

Umiarkowana dysplazja, dolne dwie-trzecia nabonka

Bardziej intensywna produkcja biaek E6 i E7, lecz nieco ograniczona produkcja DNA wirusa i pnych biaek w stosunku do CIN 1.

CIN 3:

Powana dysplazja, cakowite zajcie nabonka

Bardzo wysoki poziom produkcji biaek E6 i E7 poczony z niewielk produkcj pnych biaek lub DNA wirusa.

CIN 1 (i kykciny)

agodna dysplazja, dolna jedna-trzecia nabonka

Produkowane jest komplementarne DNA HPV i (wczesne i pne) biaka. Wirus zdolny do infekowania produkowany jest w warstwie dojrzaych komrek nabonka.

Stan normalny

Warstwy nabonka

dojrzay nabonek paski

nabonek paski

warstwa ponad-podstawna

warstwa podstawna

DNA wirusa

DNA wirusa

DNA wirusa

Kluczowe zdarzenia majce miejsce w przypadku zaawansowanej neoplazji wewntrzpaskonabonkowej (HSIL) i raka. HPV Disease, Merck&Co. Inc., 2006


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Przejrzyste wyjanienie wynikw badania cytologicznego jest niezwykle istotne, poniewa kobiety musz rozumie ryzyko i wag, jakie maj ich przysze dziaania odnoszce si do odpowiednich opcji leczenia!

Istniej rne systemy klasyfikacji. Ponisza tabela moe by uyta do przeksztacania wynikw.

NA PODSTAWIE http://www.eurocytology.eu/Static/EUROCYTOLOGY/Quality%20Assurance3.pdf


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Kolposkopia

  • kolposkop powiksza obraz szyjki macicy

  • umoliwia lekarzowi dokadne sprawdzenie obecnoci wszelkich nietypowych zmian.

  • kiedy zmiana taka zostanie znaleziona, wykonywana jest biopsja (pobierana jest prbka tkanki).

Kolposkopia z wykorzystaniem roztworu kwasu octowego - obraz z kolposkopowy sugeruje zmian podejrzan o duego stopnia dysplazj

http://ircon.ro/pdf/Study- CERVUGID-Ovoules


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Badanie DNA HPV

Najpowszechniej obecnie stosowane metody bada na obecno HPV bazuj na wykrywaniu DNA HPV i obejmuj:

  • metody opierajce si na reakcji acuchowej polimerazy (PCR)

  • analizy kwasw nukleinowych przez hybrydyzacj z amplifikacj sygnau [hybrid capture].


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Reakcja acuchowa polimerazy (PCR)

Jest to technika molekularna wykorzystywana do amplifikacji okrelonych obszarw nici DNA (DNA docelowe).

Obejmuje seri od 30 do 40 powtarzanych zmian temperatury, nazywanych cyklami, z ktrych kady skada si z 3 etapw.

Wykonywana po PCR analiza amplifikowanych produktw i rozrnienie typw HPV moe by dokonana poprzez sekwencjonowanie lub hybrydyzacj z uyciem sond oligonukleotydowych specyficznych dla poszczeglnych typw, z wykorzystaniem rnych metod.

4. cykl

dany gen

Amplifikacja wykadnicza

3. cykl

2. cykl

1. cykl

35. cykl

wzr DNA

16 kopii

68 milionw kopii

8 kopii

4 kopie

32 kopie


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

3 etapy PCR

  • denaturacja (nici DNA rozdzielaj si, by utworzy pojedyncze nici)

  • przyczanie, jedna warstwa matrycowa wie si z jedn z nici DNA, a druga z pozosta nici. Wybierane s miejsca przyczenia warstwmatrycowych, aby podczas przeduania powodoway syntezowanie danego obszaru DNA

  • przeduanie: Polimeraza DNA syntetyzuje komplementarn ni. Enzymy odczytuj sekwencj nici przeciwlegej i przeduaj ni matrycowpoprzez dodanie nukleotydw w takiej kolejnoci, w jakiej mog one tworzy pary.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Analiza kwasw nukleinowych przez hybrydyzacj

z amplifikacj sygnau

Grupa jakociowych lub pilociowych analiz multipleksowych, w toku ktrych wykrywane jest DNA docelowych typw HPV z wykorzystaniem sond mieszanych (mieszanka sond), sucych do wykrywania kliku typw HPV o podobnej charakterystyce klinicznej. adna z analiz naleca do tej grupy nie umoliwia dokadnego okrelenia typu HPV obecnego w prbce klinicznej, lecz ukazuje wynik badanej grupy typw HPV jako pozytywny lub negatywny.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Po amplifikacji PCR rozrnienie typw HPV jest osigane poprzez odwrcon hybrydyzacj z uyciem sond specyficznych dla poszczeglnych typw przy wykorzystaniu rnych formatw.W przypadku PCR specyficznej dla poszczeglnych typw wybierane s startery amplifikujce wycznie pojedyncze genotypy HPV.

Badania genotypu HPV


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Czuo i swoisto

Dokadno badania odnosi si do:

Czuoci odsetka osb faktycznie dotknitych chorob, nalecych do populacji poddanej badaniom przesiewowym, zidentyfikowanych w toku tych bada jako chorzy

Swoistoci odsetka osb faktycznie zdrowych, zidentyfikowanych jako wolne od choroby na drodze bada przesiewowych


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Badania przesiewowe na CC

Do dnia dzisiejszego uzyskano dostateczne dowody na to, e badania przesiewowe na obecno zmian prekursorowych raka wykonywane co 3 - 5 lat w grupie wiekowej od 35 do 64 lat z wykorzystaniem cytologii konwencjonalnej, przeprowadzanej w toku programu wysokiej jakoci, redukuje zachorowalno na nowotwr inwazyjny w grupie kobiet poddawanych takim badaniom przesiewowym o 80% lub wicej. Badania molekularne HPV s bardzo czue, lecz nie pozwalaj rozrni pomidzy infekcjami przejciowymi i latentnymi, co oznacza nisz swoisto tych bada.

Testy HPV przyjte zostay do klasyfikacji niejednoznacznych bada cytologicznych (ASCUS) i do bada kontrolnych po leczeniu.

Nowe strategie mog uproci proces bada przesiewowych lub zredukowa koszty z nimi zwizane.

Wiele z niedawnych, prowadzonych na szerok skal losowych bada klinicznych wykazao, e badanie przesiewowe DNA rakotwrczego HPV jest bardziej czue, ni cytologiczne badanie przesiewowe, wykorzystywane do wykrywania histologicznego CIN3. Negatywny wynik badania HPV zapewnia dugoterminow stratyfikacj ryzyka; kiedy wykorzystywane s testy badajce obecno HPV, wysoka ujemna warto przewidywalna pozwala na bezpieczne i ekonomiczne wyduenie odstpu pomidzy badaniami przesiewowymi na obecno raka szyjki macicy.

IARC Handbooks on Cancer Prevention 2005; www.ecca.info; Ronco G i in. Lancet Oncol. 2010; Mayrand MH i in. N Engl J Med. 2007; Bulk S i in. Int J Cancer. 2007; Naucler P i in. N Engl J Med. 2007; Sankaranarayanan R i in. N Engl J Med. 2009; Bulkmans NW i in. Lancet. 2007; Khan MJ i in. J Natl Cancer Inst. 2005; Dillner J i in. BMJ. 2008.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Algorytmy bada przesiewowych: nowa perspektywa

Racjonalnym uzasadnieniem wprowadzenia zmiany jest odwrcenie obecnego algorytmu: wymaz cytologiczny z szyjki macicy-> kolposkopia -> badanie HPV i przeprowadzanie w pierwszej kolejnoci badania najbardziej czuego (badania HPV), a nastpnie badania najbardziej swoistego (wymazu z szyjki).

Szczepienia przeciw HPV bd wymaga w najbliszym czasie dalszego dostosowania algorytmu bada przesiewowych.


Onkologiczne populacyjne badania przesiewowe

ONKOLOGICZNE POPULACYJNE BADANIA PRZESIEWOWE


Definicja onkologicznego badania przesiewowego

Definicja onkologicznego badania przesiewowego

Badanie przesiewowe to zorganizowana, kontrolowania, systematyczna interwencja opieki publicznej, proponowana aktywnie i okresowo, uwzgldniajca zastosowanie wzgldnie prostego, nieszkodliwego, akceptowanego, powtarzalnego i wzgldnie taniego (dla organizacji, a bezpatnego dla objtej populacji) badania skierowanego do nie wykazujcej objaww, dobrze zdefiniowanej populacji, majcego na celu wykrycie raka lub zmian przedrakowych we wczesnym stadium, zmniejszenie miertelnoci oraz, jeli to moliwe, zachorowalnoci na nowotwr przy efektywnym, zachowawczym leczeniu, mniej agresywnym, ni leczenie stosowane w odniesieniu do przypadkw wykrytych klinicznie.


Definicja populacyjnego badania przesiewowego

Definicja populacyjnego badania przesiewowego

Program bada przesiewowych uwzgldniajcy identyfikacj indywidualn i zaproszenia indywidualne dla osb nalecych do zakwalifikowanej populacji.Optymalny program obejmuje program bada przesiewowych wraz z zapewnianiem jakoci na kadym jego etapie: podczas identyfikacji i przesyania osobistych zaprosze do populacji docelowej, wykonywania testw, zgodnoci, w ramach systemu powiadamiania i przypominania o wizycie, przy diagnozach specjalistycznych i leczeniu wykrytych zmian, podczas rejestracji danych, komunikacji i w trakcie szkole.

von Karsa i in., 2008, Antilla i in., 2009


Badania przesiewowe dotycz ce raka szyjki macicy

Badania przesiewowe dotyczce raka szyjki macicy

Z pord wszystkich przypadkw nowotworw zoliwych rak szyjki macicy jest tym, ktry w najbardziej efektywny sposb moe by kontrolowany na drodze bada przesiewowych. Wykrywanie zmian cytologicznych na drodze badania mikroskopowego wymazw zszyjki macicy, a nastpnie leczenie kobiet, u ktrych wykryte zostay zaawansowane zmiany cytologiczne, pozwala unikn rozwoju raka.

Miller, 1993


Wp yw

Wpyw

  • Jeli w poszczeglnych krajach wdroona zostanie optymalna strategia dotyczca CCS, uwzgldniajca odpowiednie fundusze i wsparcie, liczba przypadkw zachorowa na raka szyjki macicy i zgonw z nim zwizanych bdzie moga by w znaczcy sposb ograniczona.

  • Do dnia dzisiejszego wiele spord krajw europejskich opracowao populacyjne programy bada przesiewowych na raka szyjki macicy. Programy te w duej mierze rni si jeli chodzi o sposoby organizacji, etapy wdraania, objte populacje i zapewnianie jakoci.

von Karsa i in., 2008, Antilla i in., 2009


Finlandia

Finlandia

  • W Finlandii zorganizowane badania przesiewowe na raka szyjki macicy zostay wprowadzone we wczesnych latach 1960; od pierwszej poowy lat 1970 uczestnictwo populacji w badaniach przesiewowych jest niemal pene.

  • W latach 1955 1964 zachorowalno na inwazyjnego raka szyjki macicy w Finlandii bya na standaryzowanym wzgldem wieku standardowej populacji wiata poziomie 15 przypadkw na 100 000 kobiet / rok; obecnie, wskanik standaryzowany wzgldem wieku wynosi 4 przypadki na 100 000 kobiet / rok.

  • Wskanik umieralnoci standaryzowany wzgldem wieku zmniejszy si o ponad 80%: z poziomu 7,0 zgonw na 100 000 we wczesnych latach 1960 do 1,2 zgonw na 100 000 w latach 1990 (wskaniki standaryzowane wzgldem wieku standardowej populacji wiata).

Hristova i Hakama, 1997; Anttila i Laara,2000


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Wskaniki zachorowalnoci i miertelnoci powodowane rakiem szyjki macicy w Finlandii

Zachorowalno

miertelno

Przypadkw na 100 000 kobiet / rok

Rok

Anttila A , Niemininen P, Program bada przesiewowych na raka szyjki macicy w Finlandii z przykadem wdroenia alternatywnych metod bada przesiewowych. Coll. Antropol. 31 (2007) Uzupenienie 2: 17-22


Wielka brytania

Wielka Brytania

Przesiewowe badania cytologiczne zostay wprowadzone w latach 1960, lecz zorganizowany program uwzgldniajcy system powiadamiania i przypominania o wizycie oraz zapewnienie jakoci zosta wdroony dopiero w 1988 r. W latach wczeniejszych miertelno i zachorowalno zmniejszay si o 1 - 2% / rok, natomiast od 1988 r. redukcja ta wynosia ok. 7% rocznie, pomimo faktycznego, wikszego ryzyka wystpienia choroby u kobiet urodzonych po 1940 r.

Sasieni i in., 1995; Quinn i in., 1999; Sasieni & Adams, 1999; Peto i in., 2004; Bray i in., 2005; IARC, 2005


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Wpyw bada przesiewowych na zachorowalno na raka szyjki macicy w Wielkiej Brytanii

Odsetek

Uczestnictwo

Wskanik zapadalnoci / 100 000

Inwazyjny rak szyjki macicy

Wprowadzenie krajowego systemu przypominania o wizycie

Rok

Quinn M , Babb P, Jones J i in. Wpyw bada przesiewowych na zachorowalno i miertelno powodowane rakiem szyjki macicy w Wielkiej Brytanii: Ocena oparta na rutynowo zbieranych danych statystycznych. BMJ 1999;318:904908.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Strategia

  • Strategia programu bada przesiewowych musi by jednoznacznie okrelona:

  • Kto naley do populacji docelowej

    • populacja oglna

    • okrelone grupy wiekowe / grupy pciowe

    • okrelone obszary geograficzne

    • osoby nalece do grup o okrelonym poziomie ryzyka

  • Jakie badania wykrywajce powinny by uywane, w jakiej kolejnoci, oraz w jakich odstpach powinny by stosowane

  • Kto powinien wykonywa badania oraz gdzie powinno si to odbywa

  • Program bada przesiewowych musi posiada struktur zapewniajc jako


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Populacja trudno dostpna

  • Z badaniami przesiewowymi przeprowadzanymi w trudno dostpnych populacjach wi si istotne problemy.

  • Definicja populacji trudno dostpnej (HTRP): te czci spoecznoci, ktre trudno zaangaowa w udzia w yciu spoecznym.

  • Okrelenie to moe odnosi si do mniejszoci, takich jak grupy etniczne, czasem do ukrytych populacji, takich jak nielegalni imigranci, czasem grup nieobjtych usugami (usugi nie s dostpne dla tych grup) lub opornych" pacjentw (osb, ktre nie korzystaj z dostpnych dla nich usug).

  • okrelenie nie zakada jednorodnoci

  • niektre grupy mog by trudno dostpne w okrelonych kontekstach lub lokalizacjach, podczas gdy odmienne warunki zmieniaj t sytuacj

  • okrelenie to moe wiza si z pewnymi uprzedzeniami dotyczcymi grup trudno dostpnych

  • paradoksalnie, odnoszce sukcesy kobiety biznesu mog by trudno dostpne" z punktu widzenia bada przesiewowych na raka szyjki macicy ze wzgldu na brak czasu


Zapobieganie infekcjom szczepienia

ZAPOBIEGANIE INFEKCJOM: SZCZEPIENIA


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Zapobieganie infekcjom: szczepienia

Dziaania prewencyjne majce na celu zredukowanie zachorowalnoci lub rozprzestrzeniania si choroby, lub przynajmniej zminimalizowanie konsekwencji choroby albo zaburze zdrowia

Istniej trzy poziomy prewencji:

  • Prewencja podstawowa jej celem jest zapobieganie chorobie przykadem mog by tu szczepienia lub zapewnienie wody pitnej.

  • Prewencja drugorzdowa zbir rodkw umoliwiajcych wczesne wykrycie i natychmiastow interwencj np. badania przesiewowe na raka szyjki macicy

  • Prewencja trzeciorzdowa redukuje ilo komplikacji i konsekwencji zwizanych z chorobami i zaburzeniami zdrowia - zwiksza szanse na wyduenie redniej oczekiwanej dugoci ycia np. w przypadku onkologii: badania kontrolne u pacjentw po zakoczeniu terapii, majce na celu wczesne wykrycie nawrotu choroby.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Szczepienia

Szczepienia chroni osob przed ewentualnymi infekcjami, jakie mog potencjalnie wystpi w przyszoci, typami HPV wysokiego ryzyka, ktre mog przyczyni si do rozwoju nowotworu.

Nie jest to szczepionka chronica przed samym rakiem. Osoba poddawana szczepieniu otrzymuje seri trzech zastrzykw w okresie 6 miesicy. Specjalici z zakresu medycyny wstrzykuj czstki wirusopodobne (VLP) do tkanki minia.

1. zastrzyk

2. zastrzyk

1. zastrzyk

Czstki wywouj siln reakcj immunologiczn, osoba poddawana szczepieniu wytwarza specyficzne przeciwciaa, ktre potrafi wykrywa, wiza i neutralizowa biaka L1, znajdujce si na powierzchni HPV.

Obydwie dostpne szczepionki Gardasil/Silgard (czterowartociowa typy 6, 11, 16 i 18) oraz Cervarix (dwuwartociowa typy 16 i 18) w pewnym stopniu wykazuj rwnie ochron krzyow wzgldem typw HPV genetycznie i antygenetycznie powizanych z typami stanowicymi cz szczepionek, a mianowicie: HPV 31, 33, 52, 58 podobne do HPV 16; HPV 39, 45, 59 podobne do HPV 18.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Szczepionki ochronne s oparte na czstkach wirusopodobnych (VLP).Czstki wirusopodobne znajdujce si w szczepionce HPV(przypominajce faktycznego wirusa brodawczaka ludzkiego) posiadaj identyczn zewntrzn powok biakow L1, lecz wewntrz nie zawieraj materiau genetycznego, w zwizku z czym nie s aktywne.

Czstki wirusopodobne (VLP)

Tworzenie VLP

Biako L1 produkowane w komrkach drody

1 pentamer L1

5 biaek L1

Nie wywoujca infekcji VLP HPV

72 pentamery poczone ze sob

VLP sprawiaj, e szczepionka wywouje siln reakcj obronn ukadu immunologicznego.

Jeli nastpi kontakt z wirusem, przeciwciaa szczepionej osoby wykryj i zaatakuj biako L1 tworzce powok wirusa, niedopuszczajc w ten sposb do uwolnienia jego materiau genetycznego.


Por wnanie dost pnych na rynku szczepionek hpv dane na dzie 12 2011

Porwnanie dostpnych na rynku szczepionek HPV (dane na dzie 12/2011)

Gardasil/Silgard

Cervarix

GlaxoSmithKline

HPV16 - 20 g

HPV18 - 20 g

ASO4

Spodoptera frugiperda (ma) S19

Trichopusia ni (ma) Hi 5

0, 1, 6 miesicy

kobiety w wieku 10 - 25 lat

0,5 ml/dominiowo

HPV 31, 33, 45

70-82% CC

Producent

Uwzgldnione VLP

Adjuwant:

Wyprodukowano w:

Harmonogram szczepie

Wskazanie

Obj./podawanie

Odporno krzyowa

Efektywno

Merck/MSD

HPV 6 - 20 g

HPV11 - 40 g

HPV16 - 40 g

HPV18 - 20 g

Aluminium

Saccharomyces cerevisiae (drode)

0, 2, 6 miesicy

kobiety w wieku 9 - 45 lat,

mczyni w wieku 9 - 15 lat,

0,5 ml/dominiowo

HPV 31

70-73% CC

90% kykciny koczyste narzdw pciowych


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Zalety i ograniczenia szczepie przeciw CC

  • Udowodniona zostaa wysoka efektywno szczepie w zakresie zapobiegania zarwno zmianom zoliwiejcym, jak i nowotworom szyjki macicy (do 70 - 82% przypadkw raka szyjki macicy)

  • Szczepienia nie maj oddziaywania leczniczego

  • Szczepionki zapobiegaj ponownym infekcjom typom wirusa uwzgldnionym w szczepionce, ale nie mog zapobiec ju istniejcym, nawracajcym infekcjom

  • Istniej rwnie inne rodzaje nowotworw, ktre przypisa mona HPV (rak odbytu, sromu, pochwy, prcia, ust, krtani, migdakw)

  • Silgard/Gardasil zapobiega rwnie kykcinom koczystym

  • Szczepionki maj wysoki profil bezpieczestwa; najczstszymi reakcjami niepodanymi s gorczka i reakcje miejscowe bl, zaczerwienienie, obrzk

  • Szczepienia zmniejszaj koszty zwizane z diagnoz i leczeniem zmian przedrakowych oraz raka szyjki macicy


Badania przesiewowe szczepienia

Badania przesiewowe szczepienia

  • Szczepienia nie zastpuj bada przesiewowych na CC

  • Kiedy zaszczepione dziewczynki osign wiek, w ktrym moe si u nich rozwin CC, wdroone zostan rne strategie bada przesiewowych (lata pomidzy badaniami, algorytm).

  • Konieczna jest wymiana informacji (lista zaszczepionych kobiet) pomidzy centrami przeprowadzajcymi badania przesiewowe i centrami prowadzcymi szczepienia.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Zalecenia WHO

Program rutynowych szczepie przeciw HPV, wczony do krajowego programu szczepie, pod warunkiem, e:

1) zapobieganie nowotworowi szyjki macicy lub innym chorobom zwizanym z HPV stanowi priorytet w ramach publicznego programu ochrony zdrowia

2) wprowadzenie szczepie jest moliwe

Populacja docelowa:

dziewczynki w wieku od 12 do 14 lat przed inicjacj seksualn

Oczekiwane rezultaty:

w cigu 10 lat redukcja przypadkw konizacji u kobiet zwizanej ze zmianami przedrakowymi; w bardziej odlegej przyszoci oczekiwany moe by pozytywny wynik w zakresie redukcji zachorowalnoci na CC (15 - 25 lat)

(wer., nr 25, 2010, 237-243)


Diagnostyka i leczenie zmian przedrakowych i nowotworu szyjki macicy

DIAGNOSTYKA I LECZENIE ZMIAN PRZEDRAKOWYCH I NOWOTWORU SZYJKI MACICY


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Atypowy wymaz pochwy

Informacje i doradztwo

Biopsjacelowana

Leczenie

agodnezmianykomrek

nabonka

Powtrnywymazcytologiczny po 12 miesicach

Powtrnywymazcytologiczny po 12 miesicach

Kolposkopia

Leczenie

ASCUS (nieprawidowe komrki nabonkowe o nieokrelonym znaczeniu)

DNA HPV wysokiego ryzyka

Kolposkopia

Materia z kanau szyjki

AGUS (nieprawidowe komrki gruczoowe o nieokrelonym znaczeniu)

Leczenie

Powtrnywymazcytologicznypo 6 i 12 miesicach

LSIL (zmiany rdnabonkowe maego stopnia)

Kolposkopia

Leczenie

HSIL (zmianyrdnabonkoweduegostopnia)

Kolposkopia + biopsja

Leczenie

Patrz stadia rozwoju raka szyjki macicy

Zmianazoliwa

(Na podstawie Dyrektywa Europejska dotyczca programu skriningowego raka szyjki macicy drugie wydanie. Luksemburg: Office for Official Publications of the European Communities, 2008. Midzynarodowa Agencja Bada nad Rakiem.)


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Klasyfikacja TNM i FIGO, stadium 1

Pecorelli S, Zigliani L, Odicino F. Revised FIGO staging for carcinoma of the cervix. Int J Gynaecol Obstet. maj 2009;105(2):107-8. [

Pecorelli S. Revised FIGO staging for carcinoma of the vulva, cervix, and endometrium. Int J Gynaecol Obstet. maj 2009;105(2):103-4.

[NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Melanoma. V 1. 2011; Uzyskano dostp 28 marca, 2011 r. Dostpne pod adresem http://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/cervical.pdf.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Klasyfikacja TNM i FIGO, stadium 2

Pecorelli S, Zigliani L, Odicino F. Revised FIGO staging for carcinoma of the cervix. Int J Gynaecol Obstet. maj 2009;105(2):107-8. [

Pecorelli S. Revised FIGO staging for carcinoma of the vulva, cervix, and endometrium. Int J Gynaecol Obstet. maj 2009;105(2):103-4.

[NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Melanoma. V 1. 2011; Uzyskano dostp 28 marca, 2011 r. Dostpne pod adresem http://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/cervical.pdf.


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Klasyfikacja stopnia zaawansowania, strategia leczenia i prognoza dotyczca raka szyjki macicy

NA PODSTAWIE http://www.uicc.org/programmes/hpv-and-cervical-cancer-curriculum


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Krioterapia

  • eliminuje obszary zmian przedrakowych wykryte na szyjce macicy poprzez zamroenie ich.

  • okoo 15; moe by wykonywana u pacjentw dochodzcych; wywouje jedynie niewielkie skurcze lub agodny bl; moe by wykonywana bez znieczulenia.

  • przydatna w leczeniu niewielkich zmian; w przypadku wikszych zmian wskanik wylecze wynosi poniej 80%.

Konizacja szyjki macicy ptl elektrochirurgiczn (LEEP)

  • usuwanie obszarw atypowych zmian z szyjki macicy z wykorzystaniem cienkiego, rozgrzanego drutu, zwane rwnie elektroresekcj szyjki macicy (LLETZ)

  • moe by przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym u pacjentw ambulatoryjnych

  • z powodzeniem usuwa zmiany przedrakowe w ponad 90% przypadkw

  • dwojaki cel: leczenie zmian oraz uzyskanie prbek do badania histopatologicznego


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Histerektomia

Pena histerektomia z usuniciem jajnikw i jajowodw

Pena histerektomia

Jajnik

Jajowd

Macica

Szyjka macicy

LUB

Histerektomia = macica jest usuwana wraz z szyjk chirurgicznie lub wraz innymi organami i tkankami lub bez nich

Pochwa

Radykalna histerektomia

Pobliska tkanka

Niskie nacicie poprzeczne

Nacicie pionowe

http://www.cancer.umn.edu/cancerinfo/NCI/CDR62961.html


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

Radioterapia

  • Wykorzystuje promienie rentgenowskie o duej energii zabija komrki rakowe lub powstrzymuje ich rozrost

  • Dostpne s dwa rodzaje radioterapii:

  • Radioterapia zewntrzna - urzdzenie znajdujce si poza ciaem pacjenta wysya promieniowania w kierunku nowotworu.

  • Radioterapia wewntrzna - substancja radioaktywna znajdujca si w igach, rdach promieniowania, drutach lub cewnikach jest umieszczana bezporednio w lub w pobliu nowotworu.

Chemioterapia

  • Wykorzystuje leki do zatrzymania wzrostu komrek rakowych zabijajc je lub powstrzymujc je przed dzieleniem si.

  • Stosowana doustnie lub wstrzykiwana doylnie albo dominiowo - przedostaje si krwiobiegu, dociera do komrek rakowych znajdujcych si w caym ciele (chemioterapia ukadowa).

  • Umieszczana bezporednio w pynie mzgowo-rdzeniowym, w organie lub jamie ciaa, takiej jak brzuch, przede wszystkim oddziauje na komrki rakowe znajdujce si w tych obszarach (chemioterapia miejscowa).


1 modu wprowadzenie naukowe dla specjalist w z zakresu medycyny

rda

  • wiatowa Organizacja Zdrowia (http://www.who.int/reproductivehealth/topics/cancers/en/index.html)

  • Union for International Cancer Control (http://www.uicc.org/programmes/hpv-and-cervical-cancer-curriculum)

  • Merck manual (http://www.merckmanuals.com/professional/gynecology_and_obstetrics/gynecologic_tumors/cervical_cancer.html)

  • Orodek Kontroli i Zapobiegania Chorobom (http://www.cdc.gov/cancer/cervical/)

  • National Cancer Institute (http://cancer.gov/cancertopics/types/cervical)

  • Dyrektywa Europejska dotyczca programu skriningowego raka szyjki macicy; Drugie wydanie; International Agency for Research on Cancer

  • Cancer Research UK (http://cancerhelp.cancerresearchuk.org/type/cervical-cancer/)

  • RHO/PATH (http://www.rho.org/)

  • Amerykaskie Towarzystwo ds. Walki z Rakiem (http://www.cancer.org/cancer/cervicalcancer/index)

  • Sojusz na rzecz Profilaktyki Raka Szyjki Macicy (http://www.alliance-cxca.org/ )

  • Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorb. Sexually Transmitted Disease Surveillance 2009. Atlanta: Departament Zdrowia i Usug Spoecznych USA; 2010.

  • Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorb. Sexually Transmitted Diseases Treatment Guidelines, 2010. MMWR 2010;59; 69

  • WHO/ICO Information Centre on HPV and Cervical Cancer (HPV Information Centre). Human Papillomavirus and Related Cancers in Europe. Summary Report 2010. Dostpny na stronie www. who. int/ hpvcentre

  • Human papillomavirus vaccines - stanowisko WHO na pimie, Weekly epidemiological record, WHO, 10 KWIETNIA 2009, Nr 15, 2009, 84, 118131, (http://www.who.int/wer)

  • WHO HPV LabNet Newsletter Nr 8, 18 lipca 2011

  • Shepherd JP, Frampton GK, Harris P, Interventions for encouraging sexual behaviours intended to prevent cervical cancer, Cochrane Database Syst Rev. 13 kwietania 2011 r.; (4): CD001035.

  • Weinstein LC, Buchanan EM, Hillson C, Chambers CV, Screening and prevention: cervical cancer, Prim Care. wrzesie 2009 r.; 36(3):559-74.

  • Kasap B, Yetimalar H, Keklik A, Yildiz A, Cukurova K, Soylu F., Prevalence and risk factors for human papillomavirus DNA in cervical cytology, Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. listopad 2011 r.; 159(1):168-71.

  • Gonzalez-Bosquet E, Selva L, Sabria J, Pallares L, Almeida L, Muoz-Almagro C, Lailla JM, Predictive factors for the detection of CIN II-III in the follow-up of women with CIN I, Eur J Gynaecol Oncol. 2010; 31(4):369-71.


  • Login