Par acik f z nde kalor metreler
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 54

PARÇACIK FİZİĞİNDE KALORİMETRELER PowerPoint PPT Presentation


  • 170 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

PARÇACIK FİZİĞİNDE KALORİMETRELER. İsa DUMANOĞLU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ADANA/TURKİYE. İçerik Büyük Hadron Çarpıştırıcısı BHÇ Dedektörleri CMS ATLAS Soğansı Dedektörler Duşlar EM Duşlar Hadronik Duşlar Kalorimetreler EM Kalorimetre Hadronik Kalorimetre Enerji Ölçümü

Download Presentation

PARÇACIK FİZİĞİNDE KALORİMETRELER

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Par acik f z nde kalor metreler

PARÇACIK FİZİĞİNDE KALORİMETRELER

İsa DUMANOĞLU

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

ADANA/TURKİYE


Par acik f z nde kalor metreler

  • İçerik

    • Büyük Hadron Çarpıştırıcısı

    • BHÇ Dedektörleri

      • CMS

      • ATLAS

    • Soğansı Dedektörler

    • Duşlar

      • EM Duşlar

      • Hadronik Duşlar

    • Kalorimetreler

      • EM Kalorimetre

      • Hadronik Kalorimetre

    • Enerji Ölçümü

      • Enerji Doğrusallığı

      • Enerji Çözünürlüğü

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


B y k hadron arpi tiricisi

BÜYÜK HADRON ÇARPIŞTIRICISI

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

BHÇ

27 km’lik tünelin ~ 65%’i 1232 süper iletken dipol mıknatısla kaplıdır. Bunların uzunluğu 14.3m, çalışma sıcaklığı 1.9 oK ve manyetik alanı B = 8.3T 500 tane kuadrapol mıknatıs 215T/m,

1200 ton süper-iletken kablo ve 40.000 ton materyal 1.9 oK’deki süper-sıvı He sıcaklığında tutuluyor.

Tevatron p-p 2.000 GeV 3*1032 cm-2 s-1

LHC pp 14.000 GeV 1034 cm-2 s-1

TOTEM

i

LHC pp 7.000 GeV ~1032 cm-2 s-1

in 2011 ~ 3x1033 cm-2 s-1

in 2012 8.000 GeV ~ 7x1033 cm-2 s-1

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Cern hizlandirici z nc r

CERN HIZLANDIRICI ZİNCİRİ

Protonun hızı

V = 0.999999 c

0.999999c

Protonlar 450 GeV/c’ye kadar hızlandırılır.

Protonlar 26 GeV/c’ye kadar hızlandırılır.

Protonlar hızlandırılmaya

buradan başlar.

0.3c

0.87c

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

CMS

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Atlas

ATLAS

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


So ansi dedekt rler

SOĞANSI DEDEKTÖRLER

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


So ansi dedekt rler1

SOĞANSI DEDEKTÖRLER

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Cms dedekt r

CMS DEDEKTÖRÜ

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

CMS

CMS

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par aciklarin cms dedekt r yle etk le mes

PARÇACIKLARIN CMS DEDEKTÖRÜYLE ETKİLEŞMESİ

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

LHC-B

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Algilama mekan zmasi

ALGILAMA MEKANİZMASI

Sıcaklık ölçümü?

  • Parçacıklar maddeyle etkileştiği zaman algılanabilecek sinyal üretebilirler.

    • Sintilasyon

    • İyonizasyon

    • Çerenkov Işıması

  • Dedektörlerde üretilen sinyalin gelen parçacığın enerjisiyle orantılı olması önemlidir.

106 tane 100 GeV’lik proton 1Ton demirin sıcaklığını ne kadar değiştirir?

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Elektromanyet k em du

ELEKTROMANYETİK(EM) DUŞ

  • Kalın bir soğurucu üzerine düştüklerinde yüksek enerjili elektronlar/fotonlar bir EM duş(çığ) oluştururlar.

  • Duş frenleme ışıması (bremsstrahlung) ve çift oluşumuyla gerçekleşir.

  • Duşun gelişimi esnasında derinlik arttıkça ikincil parçacıkların sayısı artarken ortalama enerji azalır.

  • Enerji kritik değere ulaşınca yeni parçacık üretimi durur ve duş gelişimi sönmeye başlar.

  • Bu durumda parçacıklar iyonizyon ve uyarma yoluyla enerji kaybetmeye başlar.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar temel kavramlar

EM DUŞLAR-TEMEL KAVRAMLAR

Kritik Enerji= Radyasyonla olan enerji kaybının iyonizasyonla olan enerji kaybına eşit olduğu enerji değeri.

Parçacığın enerjisi kritik enerji değerine düştüğünde duş gelişimi durur.

Katı ve sıvılar için

e için kritik enerji

Gazlar için

Radyasyon uzunluğu=Elektronun 1/e dışında bütün enerjisini kaybettiği uzunluktur.

Fotonlar için önemli nicelik ise ortalama serbest yoldur. Bu, enerjisi bir elektron-pozitron çifti yaratmaya yetecek bir fotonun çift yaratmadan önce gidebileceği ortalama yoldur ve

L.çift=9X0/7

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar temel kavramlar1

EM DUŞLAR-TEMEL KAVRAMLAR

Elektronlar için enerji kaybı Fotonlar için tesir kesiti

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar temel kavramlar2

EM DUŞLAR-TEMEL KAVRAMLAR

Moliere yarıçapı= Kritik enerjideki bir elektronun bir radyasyon uzunluğu yol

kat ettikten sonraki ortalama sapmasının ölçüsüdür.

1 RM  90% enerji

3RM  99% enerji

Enine duş gelişimi

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar temel kavramlar3

EM DUŞLAR-TEMEL KAVRAMLAR

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar

EM DUŞLAR

100 GeV’lik elektronların NA48sıvı Kripton kalorimetresinde ürettiği duşun GENAT4 simülasyonu.

Solda duştaki fotonlar, sağda elektronlar.

Kabarcık odasında ölçülen elektromanyetik duş.

Ara bölmeler kurşun plakalardan oluşuyor.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar1

EM DUŞLAR

10 GeV’lik elektronları değişik soğuruculardaki EM çığ gelişiminin EGS4 paket

programıyla yapılan benzetimi.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar2

EM DUŞLAR

Değişik enerjili pionların kurşunda oluşturdukları çığın benzetimi

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Em du lar parametr zasyon

EM DUŞLAR-PARAMETRİZASYON

a ve b sabitleri parçacığın doğasıyla ilgili sabitlerdir

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Hadron k du lar

HADRONİK DUŞLAR

  • Hadronik duşların ölçümü EM duşlara benzerdir.

  • Hadronik duşlar EM duşlardan oldukça uzun ve geniştir.

  • Oldukça değişik ve karmaşıktırlar.

  • EM ve hadronik olmak üzere iki bileşeni vardır.

Nükleer Etkileşim Uzunluğu=Enerjitik bir hadronun bir nükleer etkileşime girmeden gidebileceği serbest yol.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

HADRONİK DUŞLAR

Maviler yüklü hadronlar kırmızılar em bileşenler

Hadronik duşlar elektromanyetik duşun aksine düzgün enerji birikimi göstermezler.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Kalor metreler

KALORİMETRELER

  • Kalorimetreler parçacıkların enerjisini elektromanyetik ve/veya hadronik duşlar aracılığıyla ölçer.

  • Ölçüm sırasında genellikle ölçülen parçacık soğrulur.

  • Kalorimetreleri geçebilecek tek yüklü parçacıklar muonlardır.

  • Parçacığın enerjisinin sadece küçük bir kesri ölçülebilir bir sinyale dönüştürülür. (sintilasyon, iyonizasyon,…)

  • Enerjinin büyük bir kısmı ısıya dönüşür. Fakat sıcaklık artışı ölçülebilir değildir. (1 ton materyalde 107 TeV’lik enerji sıcaklığı sadece birkaç piko Kelvin değiştirir)

  • Kalorimetreler duşun tamamını içerecek kadar büyük olmalıdır.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Kalor metreler1

KALORİMETRELER

  • Kalorimetreler hem yüklü hem de nötr parçacıklara duyarlıdırlar.

    • Nötral parçacıklar madde ile etkileşir ve yüklü parçacık yaratırlar.

  • Kalorimetrelerin boyutları enerjiyle logaritmik olarak değişir. Spektrometrelerin boyutlarıyla momentumun kareköküyle değişir.

    • Bu aynı mertebedeki ölçümler için kalorimetrelerin daha küçük olarak yapılmasını sağlar.

  • Bölümlendirilmiş kalorimetreler duş hakkında daha çok bilgi verebilir. Böylece gelen parçacığın konumu ve açısı daha hassas ölçülebilir.

  • Elektron, muon, hadron, … parçacıklara verdiği tepkinin farklı olması parçacığın kimliğinin tanınması için kullanılabilir.

  • Hızlı yanıt zamanları ile yüksek parçacık oranlarında kullanılmalarına izin verir. LHC’de protonlar her 25ns’de bir kesişiyor.

  • Enerjinin kalorimetredeki dağılım deseni hızlı online olay seçimi için kullanılabilir.

  • Kayıp enerji ölçülebilir( Eğer detektör hermetikse). Bu ölçüm nötrino ve zayıf etkileşen parçacıklar için ipucu oluşturur.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Homojen kalor metreler

HOMOJEN KALORİMETRELER

  • Tüm dedektör aynı materyaldan yapılır.Örneğin NaI, BGO, CsI

  • En büyük avantajları mükemmel enerji çözünürlüğüdür. Çünkü gelen parçacığın bütün enerjisi aktif ortamda depolanır.

  • Boyuna ve enine şekillendirilmeleri çok kolay değildir. Bu da parçacık tanımlaması ve konum ölçümüne ihtiyaç duyulduğunda dezavantajdır.

  • Telafi edici değildirler ve uygun materyallerin çoğu büyük etkileşim uzunluğuna sahip olduğundan çok nadir olarak hadron kalorimetresi olarak kullanılırlar.

e= saf EM tepki

h=saf hadronik tepki

Telafi edici

Telafi etmeyici

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Homojen kalor metreler1

HOMOJEN KALORİMETRELER

  • Yarıiletken kalorimetreler

    • İyonize izler yarıiletken materyalin iletim ve valans bandında elektrik sinyali üretimine yol açan elektron-deşik çiftleri oluşturur.

    • Örneğin germanyum ve silikon kristaller

  • Çerenkov Kalorimetreleri

    • Ortam saydam bir materyaldir.

    • Çığ içerisindeki relativistik elektron ve pozitronlar Çerenkov ışınımına yol açar.

    • Sinyal ışık formunda toplanabilir.

    • Yaygın kullanılan tipleri Kurşun-cam kalorimetrelerdir.

  • Sintilasyon kalorimetreleri

    • Ortam iyonize yüklerin floresans yoluyla ışık ürettikleri bir ortamdır.

    • Öreneğin BGO, CsI, PbWO4 gibi.

  • Soy-gaz kalorimetreleri

    • Ortam krojenik sıcaklıklarda çalışan soygazlardır (Ar, Kr, Xe).

    • Hem iyonizyon hem de sintilasyon sonucu oluşan sinyaller toplanabilir.

    • Geniş skaladaki yüksek enerji uygulamaları yük toplama prensibine dayanır.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Homojen kalor metreler2

HOMOJEN KALORİMETRELER

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Homojen kalor metreler3

HOMOJEN KALORİMETRELER

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Homojen kalor metreler4

HOMOJEN KALORİMETRELER

IGOT

CMS’in Elekromanyetit Kalorimetresinin(EKAL) kristalleri

Yüksek yoğunluk8.28 g/cm3

Kısa radyasyon uzunluğu0.89 cm

Kücük Moliere yarıçapı2.19 cm

Kısa bozunum zamanı10 nsec

Yayınlanan ışığın tepe dalgaboyu430 nm

Işık çıkışı~ 5% of BGO

Radyasyon dayanıklı.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Homojen kalor metreler5

HOMOJEN KALORİMETRELER

An endcap Dee, 3662 crystals awaiting transport

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Homojen kalor metreler6

HOMOJEN KALORİMETRELER

  • CMS ECAL

Fıçı: 36 Supermodül ( her yarı-fıçıda 18 tane)

61200 Kristal (34 types), 67.4ton

~ 24 x 24 x 230 mm3 (25.8 X0)

çığfoto-diyot

5×5 Süperkristal

Kapaklar:

14648 Crystals (1 tip) ,22,9ton

30 x 30 x 220 mm3 (24.7 X0)

Vakum foto-triyot

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

  • Çözünürlüklerinin homojen kalorimetrelerden daha kötü olmasına rağmen örnekleme kalorimetrelerin boyuna ve enine bölümlendirilmeleri göreli olarak kolaydır.

  • Daha iyi konum çözünürlüğü ve parçacık tanımlaması sunarlar.

  • Hızlandırıcılarda üniversal olarak hadron kalorimetreleri olarak kullanılırlar.

  • Kabul edilebilir dedektör kalınlıklarında(<2m) yeterli etkileşim uzunluğu sağlarlar.

  • Telefi edici yapılabilirler.

  • Kullanılan aktif elemana göre sınıflandırılabilirler.

  • Sıklıkla kullanılan soğurucu materyaller: Kurşun, demir, bakır ve uranyum.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler1

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

  • Kullanılan örnekleme kalorimetre çeşitleri

  • Kullanılan aktif materyale göre sınıflandırılırlar:

    • Sintilasyon kalorimetreleri

    • Gaz kalorimetreleri

    • Katıhal kalorimetreleri

    • Sıvı kalorimetreler

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler2

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler3

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

ATLAS SIVI-ARGON

EM KALORİMETRE

Akordiyon Yapı

Kurşun plakalar

Cu/kapton electrotlar (HV ve sinyal için)

Boşluklarda sıvı Argon.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler4

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

  • ATLAS SIVI ARGON KALORIMETRE

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler5

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

  • CMS HADRONIC BARREL & ENDCAP CALORIMETER

HPD

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler6

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler7

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

  • CMS HCAL FIÇI KALORİMETRE

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler8

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

  • CMS FIÇI KALORİMETRE

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Rnekleme kalor metreler9

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

  • CMS ÇOK İLERİ KALORİMETRE

Fiberler demir soğurucuya gömülüdür.

İleri kalorimetredir

Radyasyon dayanıklıdır.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Par acik f z nde kalor metreler

ÖRNEKLEME KALORİMETRELERİ

CMS-HF


Enerj z n rl

ENERJİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ

Enerji Çözünürlüğü

Örnekleme

terimi

Gürültü

terimi

Sabit

terim

Elektronik gürültü

Radyoaktivite

Olay yığılması(Pile-up).

Çatlak, bozuk bölgeler

Homojensizlikler

Non-lineerlik

Hücreler arası kötü kalibrasyon

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Enerj z n rl1

ENERJİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ

Dedektör doğrusallığı Çözünürlük

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Enerj z n rl2

Barrel

ENERJİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ

CMS’in EM kalorimetresinin 120 GeV’de enerji çözünürlüğü.

Elektronlar bir tam kristal yüzeyine çarpar.

Enerji demetin çarpığı kristal merkezde olmak üzere 5x5’lik dizi üzerinden toplanır.

Çözünürlük 0.44%

CMS’in EM kalorimetresinin enerjinin fonksiyonu olarak enerji çözünürlüğü.

120 GeV’de çözünürlük 0.4%

e- 300 GeV

ATLAS’ın sıvı argon kalorimetresinin enerji çözünürlüğü.

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Enerj z n rl3

ENERJİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Enerj z n rl4

ENERJİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Enerj z n rl5

ENERJİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ

  • ATLAS ve CMS’ten Enerji Çözünürlüğü Sonuçları

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


Kaynak a

KAYNAKÇA

1-)Akgun U., et al."CMS Hadronic Calorimeter Upgrade Studies - P-Terphenyl Deposited Quartz Plate Calorimeter Prototype ", APS 2009, Denver, CO, USA, May 2009

2-) ATLAS, http://atlas.ch/

3-) Bilki B., et al.“CMS Hadron Endcap Calorimeter Upgrade Studies For Super­LHC”, CALOR 2010, Beijing, China, May 2010

4-)Brown R. M, sunum, http://www.stfc.ac.uk/PPD/students/23327.aspx

5-)CMS, http://cms.web.cern.ch/

6-)CMS TDR, http://cmsdoc.cern.ch/cms/cpt/tdr/

7-)Cockerill D, sunum, http://www.stfc.ac.uk/PPD/students/23327.aspx

8-)Fabjan C.W and Gianotti F., Calorimetry for particle physics Reviews of Modern Physics, 75 (2003) 1243.

9-)Ferbel T., Experimental Techniques in HEP, Addison-Wesley, 1987

10-)Glutvin A., Nuclear Instruments and Methods in Physics Research A 453 (2000) 192}198

11-)Lipmann C., Nuclear Instruments and Methods in Physics Research A 666 (2012) 148–172

12-)PDG, http://pdg.lbl.gov/

13-)Virdee T.S, Calorimetry, CMS CR 1998/026

14-)R. Wigmans, Calorimetry-Energy Measurement in Particle Physics, Oxford Science Publications, 1999.

15-)Wigmans R., Nuclear Instruments and Methods in Physics Research A 494 (2002) 277–287

I.Dumanoğlu, Parçacık Fiziğinde Kalorimetreler

8. UPHUK 2012 BODRUM


  • Login