Materia y pochodz z platformy edukacyjnej portalu www szkolnictwo pl
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 19

Materialy pochodza z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl PowerPoint PPT Presentation


  • 128 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Download Presentation

Materialy pochodza z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Materia y pochodz z platformy edukacyjnej portalu www szkolnictwo pl

Materiay pochodz z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Wszelkie treci i zasoby edukacyjne publikowane na amach Portalu www.szkolnictwo.pl mog by wykorzystywane przez jego Uytkownikw wycznie w zakresie wasnego uytku osobistego oraz do uytku w szkoach podczas zaj dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treci do celw komercyjnych jest niedozwolone. Plik mona dowolnie modernizowa na potrzeby wasne oraz do wykorzystania w szkoach podczas zaj dydaktycznych.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Ernest Hemingway (1899 1961)

- prozaik amerykaski

- reporter i korespondent wojenny

- laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1954 roku

Nieco o autorze i wstpnie na temat jego opowiadania.

Stary czowiek i morze to opowiadanie oparte na autentycznych wydarzeniach. Padaj w nim istotne zdania, ktre mona uzna za credo pisarza:Czowieka mona zniszczy, ale nie pokona.Czowiek nie jest stworzony do klski.Dla nas mog one by aforyzmami, przesaniami.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Podczas lektury opowiadania wielu z Was mogo si zastanawia, co moe wnie w ycie wspczesnego nastolatka utwr, ktry niemal w caoci wypenia opis samotnej walki starego czowieka z wielk ryb, ywioem i rekinami pozbawiajcymi go zdobyczy?Czy dla nas, modziey XXI wieku, interesujca moe si wyda trwajca prawie dwie doby akcja? Wydarzenia, ktre dziej si pod koniec lat czterdziestych ubiegego stulecia, a wic realia s nam zupenie odlege. Dodatkowo odbir treci zakca mog wspomnienia gwnego bohatera. Retrospekcje Santiago cofaj przecie czytelnika jeszcze o kilkadziesit lat od momentu gwnej akcji.Mimo tych wtpliwoci warto zagbi si w tre utworu i odkry przesanie w nim zawarte. Gdy zwrcimy uwag na jego poszczeglne elementy, okae si, e odbir jego nie jest trudny.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Przeniemy si na wybrzee Kuby, przede wszystkim na morze otaczajcewysp bowiem tutaj dzieje si akcja.Kto o niej opowiada? Niekiedy udziela si gosu gwnemu bohaterowi, jednak wypowiedzi w wikszoci nale do narratora. Na temat wydarze wypowiada si on w trzeciej osobie, uywa czasu przeszego. Jzyk utworu jest prosty. Skada si na niego mowa naturalna, potoczna, bezporednia, pozbawiona rodkw stylistycznych.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Wracajmy na Kub W Hawanie, nad brzegiem morza, w ndznej chacie, mieszka rybak Santiago. Co moemy powiedzie na jego temat? (sprbujmy zachowa porzdek charakterystyki)* chudy, stary, samotny czowiek* mieszka w ndznej chacie* yje w skrajnym ubstwie* jego oczy s koloru morza* dobry, yczliwy wobec innych* przygnbiony ndz, godem, pasmem niepowodze* nie traci wiary w to, e kiedy spotka wielk ryb* w niektrych momentach tylko traci wiar we wasne siy* gdy wypywa w morze, staje si silny i uparty


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

* potrafi znosi bl i zimno, imponuje hartem ducha * posiada ogromne dowiadczenie* jest rozwany* zna i kocha morze, jednak pozostaje wobec jego potgi pokorny, nie podejmuje nadmiernego ryzyka*punktem odniesienia jest dla niego wiat zwierzt, ktry doskonale rozumie* personifikuje zwierzta, wspczuje im*syszymy, jak wypowiada si w monologach* walczy ze swoj wol w imi zachowania honoru rybaka* nie narzeka na swj los, nie skary si* ocala swoj godno* nigdy i nikogo o nic nie prosi* jego walka i prba wycignicia ryby staa si prb moliwoci i wytrwaoci organizmu


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Santiago tajniki swojego zawodu przekazuje jedynemu przyjacielowi chopcu o imieniu Manolin. Z treci opowiadania, mimo e jest to posta sabiej zarysowana ni stary rybak, wynika, e Manolin:* jest kilkunastoletnim chopcem,* pochodzi z biednej rodziny,*od pitego roku ycia wypywa na morze z Santiago,* stary rybak jest dla niego mistrzem,* zaufa Santiago, jest do niego przywizany,* musi niestety podporzdkowa si woli ojca,* przynosi staremu czowiekowi ywno i przynty,* jest wraliwy,* wierzy, e marzenie gwnego bohatera si speni,* podtrzymuje przyjaciela na duchu.


Leon wycz kowski rybak nios cy raki 1889 olej na p tnie w asno prywatna

Leon Wyczkowski Rybak nioscy raki.1889. Olej na ptnie. Wasno prywatna.

Autor opuci opisy chopca bowiem wydaj si zbdne. Przedstawi jasn i prost opowie o rybaku, w ktrej wana jest akcja. Kade, nawet kilkusekundowe wydarzenie. Zobaczmy wic, co si dzieje na Kubie.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Od 84 dni stary rybak, mimo e wci wypywa w morze, niczego nie zowi. Mimo to nie rezygnuje z marzenia, ktrym jest zowienie wielkiej ryby. Ma ona przynie due pienidze i poprawi tragiczn sytuacj materialn Santiago. Do tej pory yje on tylko dziki ywnoci przynoszonej przez Manolina. Dodatkowo przyja z chopcem pozwala rybakowi chocia czciowo zapomnie o drczcej go samotnoci. Obecno modego czowieka przywraca gwnemu bohaterowi ch do ycia i kolejnej walki.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Rybackie niepowodzenia sprawiy, e Santiago zacz sam siebie pyta o to, czy nie jest ju zbyt saby i stary na owienie ryb. Gdy zaczyna wtpi w swoje siy, dodatkowo przyjaciel musia pywa na innej odzi. Zdany wycznie na siebie raz jeszcze wypywa na morze. Samotnie, ale szczliwie.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Przynt poyka bowiem ogromna ryba, wiksza nawet od odzi rybaka. Rozpoczyna si gwna akcja wielogodzinna walka na mier i ycie. Opis zmaga Santiago z marlinem, ywioem i rekinami, ktre pozbawiaj rybaka zdobyczy, staje si wiksz czci opowiadania. Nie bez powodu jednak. Walka z marlinem staje si czym wanym: msk prb si, walk zarwno zprzyrod, jak i z ludzkimi sabociami. Hemingway pokazuje, e nie mona rejterowa z placu boju. Naley walk podejmowa kadego dnia. Codziennie powinnimy potwierdza, e jestemy gotowi do stawiania czoa wyzwaniom losu. Niekiedy od wytrwaoci w zmaganiach, jak w przypadku Santiago, zaley zwycistwo i ocalenie honoru.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Ryba staa si pretekstem do przemyle, analizy, rozmowy z samym sob. Marlin staje si coraz sabszy, jednak o Santiago mona powiedzie to samo. Hemingway pokazuje, e nie naley jednak rezygnowa zwalki. Stary czowiek traci siy fizyczne, wzmaga w nim samotno.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Wana staje si jednak autosugestia. Rybak przekonuje sam siebie, e wygra walk, jest przecie silny. Tak naprawd musi pokona samego siebie. Wjego przypadku musi szczeglnie zapomnie ozmczeniu iswoim wieku. Dodatkowo powinien zignorowa pragnienie, gd, bl rk. Nie jest to atwe zadanie. Santiago nie ulega tym sabociom, nie zawodzi sam siebie. Pokonuje marlina. Wydawaoby si, e teraz ju nic nie moe mu przeszkodzi wwycigniciu zdobyczy na ld.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Stary rybak wyciga marlina z wody, czuje wielk dum oraz rado. Nie wierzy, ze mu si udao. Niestety, wok odzi pojawiaj si rekiny i rzucaj na holowan za odzi ryb. Santiago musi podj walk raz jeszcze czy starczy mu si? Broni marlina przed zwabionymi krwi drapienikami, odpiera ich ataki. Ponownie zaczyna aowa ryby bowiem zdaje sobie spraw, e pozbawi j ycia a i tak nie bdzie mia z tego poytku. Po trudnej walce przegrywa z rekinami. Znowu w rybaku zwycia sabo. Do przystani dociera jedynie ze szkieletem ryby i waciwie rezygnuje. Czuje si pokonany, wierzy w wiszce nad nim fatum. Co gorsze poddaje si staroci i zaczyna odczuwa zbliajc si mier. Zaczyna nawet si jej ba.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Odrzuci te myli pomaga mu uznanie, z jakim spotyka si na ladzie. Raz jeszcze podejmuje walk, pokazuje, e potrafi sam si utrzyma, nie pozwoli aby zosta na marginesie ludzi aktywnym. Gdy zasypia, czuwa obok niego nowy pomocnik. Santiago natomiast ni olwach.Sen rybaka nie jest bez znaczenia. Odczyta go naley jako znak powrotu do dziecistwa, modoci isprawnoci fizycznej, jak bohater odznacza si podczas pobytu w Afryce. To sen o potdze i mocy. Tak koczy si opowiadanie.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Sen ten zawiera pewne symbole. Za ich pomoc Hemingway przekazuje w opowiadaniu rone treci. Utwr Stary czowiek i morze czy w sobie dodatkowo dwie tradycje: naturalizmu (kierunek literacki, ktry prbowa by obiektywny, naladowa w utworze obserwowan rzeczywisto, ogranicza przez to akcj i jakby fotografowa bohaterw)i symbolizmu (pod pewnymi symbolami, ktrymi mog by m.in. przedmioty, czynnoci kryje si gbsza rzeczywisto, dostpna nie rozumowi, ale intuicji isymbolicznemu poznaniu poprzez sztuk). Sprbujmy zamkn oczy i wyobrazi sobie wszystko, co zapisane jest w jego treci. Obok realistycznych opisw rzeczywistoci stykamy si zsymbolik, ktra nadaje sytuacjom oglny sens.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Dziki takiemu poczeniu Hemingway mg pozwoli sobie na tak lakoniczny (oszczdny w sowach) utwr. Pisarz mg zrezygnowa z wikszoci rodkw artystycznych inie widzia potrzeby tworzenia szczegowych opisw. Istotna dla niego staje si akcja, z ktrej czytelnik ma wywnioskowa to, czego autor nie zawar w opisie sytuacji. Suy temu styl Hemingwaya: pozornie obiektywny, wrcz sprawozdawczy. Pisarz w trzech czciach przedstawia msk prb si:1) Ekspozycja: poznajemy gwnych bohaterw, problem oraz to wydarze.2) Waciwa akcja: pow marlina, pokonanie ryby, walka zrekinami.3) Zakoczenie: powrt na ld i uznanie czynw rybaka. To z tej czci mona wynie prawdy oglne, majce zastosowanie w yciu ludzi rnych zawodw i epok.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Alegoria (tzw. wielka metafora) to wypowied, ktrej sens jest inny ni znaczenie dosowne. Alegoria, w odrnieniu od symbolu, jest zawsze jednoznaczna, zwizana z tradycj kulturaln i literack.

Dziki uniwersalnym opiniom, ktre padaj w zakoczeniu, mona powiedzie, e Stary czowiek imorze to przypowie alegoryczna. Posiada bowiem nie tylko znaczenie dosowne, ale i to ukryte. Co prawda czytelnik musi sam doj do pewnych wnioskw, ale to sprawia, e atwiej moe odnie tre opowiadania do wasnych yciowych dowiadcze. Walka Santiago z marlinem jest przecie obrazem caego ludzkiego ycia, w czasie ktrego na drodze staj rne przeszkody, tak wielkie, jak rekiny i wasne saboci.


Materialy pochodza z platformy edukacyjnej portalu szkolnictwo pl

Utwr Hemingwaya, ktry jest pochwa przyjani, ambicji, hartu ducha, pokazuje, jak powinnimy postpowa wyciu. Dodatkowo zwraca uwag, e tych cech nie trzeba okazywa wobec tumu. Wystarczy samemu wynosi z nich wiele dobrego ipielgnowa je.Co prawda w utworze nie brakuje pesymizmu i smutku. Nie wpywa to jednak na stosunek do wiata. Nie wskazuje bowiem drogi kapitulacji wobec zowrogiej rzeczywistoci. Przeciwnie przynosi nadziej i, co najistotniejsze, wiar w czowieka i jego siy.Dlatego nawet wspczesny nastolatek powinien przeczyta i przeanalizowa opowiadanie Ernesta Hemingwaya.


  • Login