Taalbeleid in het hbo:
Download
1 / 46

Taalbeleid in het hbo: een serieuze zaak Folkert Kuiken, Universiteit van Amsterdam - PowerPoint PPT Presentation


  • 128 Views
  • Uploaded on

Taalbeleid in het hbo: een serieuze zaak Folkert Kuiken, Universiteit van Amsterdam [email protected] Kennisdag Taal en taalbeleid, Hogeschool van Amsterdam, 3 maart 2011. Inhoud. Introductie: Taal een serieuze zaak De hand in eigen boezem: Taalbeleid aan de UvA Taalbeleid in het hbo

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Taalbeleid in het hbo: een serieuze zaak Folkert Kuiken, Universiteit van Amsterdam' - alisa


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Taalbeleid in het hbo:

een serieuze zaak

Folkert Kuiken, Universiteit van Amsterdam

[email protected]

Kennisdag Taal en taalbeleid, Hogeschool van Amsterdam, 3 maart 2011


Inhoud
Inhoud

  • Introductie: Taal een serieuze zaak

  • De hand in eigen boezem: Taalbeleid aan de UvA

  • Taalbeleid in het hbo

  • Taalbeleid aan de HvA


1 Introductie:

Taal, een serieuze zaak


Taal kan doden
Taal kan doden

  • ‘We are sinking!’

    • Berlitz commercial 2006

  • ‘Matroos verdrinkt na taalproblemen’

    • ANP, 28-10-2008

  • ‘Een taalprobleem werd Khadija’s baby fataal’

    • Het Parool, 15-2-2011



To read or not to read national endowment for the arts 2007
To read or not to read?(National Endowment for the Arts 2007)

  • Goede lezers

    • betere banen

    • hogere salarissen

    • doen meer aan cultuur en sport

    • zetten zich vaker als vrijwilliger in

  • Zwakke lezers

    • meer schooluitval

    • hogere werkloosheid

    • zitten vaker in de gevangenis


Pisa leesvaardigheid van 15 jarigen
PISA: Leesvaardigheid van 15-jarigen

  • Percentage leerlingen dat op het laagste niveau leest

    • 2003: 11,5% 2006: 15,1% 2009: 14,3%

  • Kwaliteitsagenda VO 2008-2011: Onderwijs met ambitie

    • 8% leest op laagste niveau

    • % dat op hoogste niveau leest verhogen

  • Percentage leerlingen dat in 2009 niet met plezier leest

    • Gemiddeld in 65 landen: 37% In Nederland: 49%


Taal als voertuig van de geest
Taal als voertuig van de geest

  • Communicatie is vooral talig

  • Ideeën, gedachten → taal

    • Plannen, formuleren, articuleren/reviseren

  • Taal → ideeën, gedachten

    • In de eerste plaats, daarnaast, verder, tot slot…

    • Omdat, daarentegen, hoewel, niettegenstaande dat…


Taal een serieuze zaak
Taal, een serieuze zaak

  • Kennis- en leerstofoverdracht vindt vooral plaats door middel van taal

  • Taalvaardigheid draagt in belangrijke mate bij aan succes in opleiding en werk

  • Een goede taalvaardigheid opent deuren,

    een slechte taalvaardigheid houdt deze gesloten


Leessuggestie
Leessuggestie

  • Rens Bod (2010) De vergeten wetenschappen. Een geschiedenis van de humaniora. Amsterdam: Bert Bakker.


2 De hand in eigen boezem:

Taalbeleid aan de UvA


Problemen van studenten fgw uva volgens hun docenten
Problemen van studenten FGw/UvA volgens hun docenten

  • Spelling en grammatica zijn knelpunten

  • Onbeholpen formuleringen

  • Gebrek aan structuur in alinea’s en teksten

  • Oorzaak: onwil en/of onwetendheid


Enkele voorbeelden van schrijfproblemen bij eerstejaarsstudenten aan de fgw uva
Enkele voorbeelden van schrijfproblemen bij eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Ruim 70% van Georgië zijn Georgische orthodoxen.

  • Terrorisme is hetgeen wat de klok slaat in de herfst van dat jaar.

  • Echter wil de president met dit voorkomen dat…

  • Door middel van er meer van te weten kan je leren hoe zo door te gaan of hoe het nog beter kan.

  • Moskou bewoont ruim 7% van de bevolking.

  • Georgië wordt aan twee kanten omringd met water.


Rapport commissie taalbeleid fgw 2009
Rapport Commissie Taalbeleid FGw (2009) eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Aard en omvang van het probleem

  • Bestaande en benodigde voorzieningen

  • Een centrale diagnostische toets?

  • Facultair en universitair beleid

  • Kosten en baten


Enkele aanbevelingen
Enkele aanbevelingen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Geen centrale entreetoets, maar signalering en diagnosticering van problemen gekoppeld aan Onderzoeksvaardigheden en Academisch schrijven in de betreffende discipline


Enkele aanbevelingen1
Enkele aanbevelingen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Geen centrale entreetoets, maar signalering en diagnosticering van problemen gekoppeld aan Onderzoeksvaardigheden en Academisch schrijven in de betreffende discipline

  • Geef docenten richtlijnen voor beoordeling van spreek- en schrijfproducten


Enkele aanbevelingen2
Enkele aanbevelingen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Geen centrale entreetoets, maar signalering en diagnosticering van problemen gekoppeld aan Onderzoeksvaardigheden en Academisch schrijven in de betreffende discipline

  • Geef docenten richtlijnen voor beoordeling van spreek- en schrijfproducten

  • Stel een doorverwijsprotocol op en stel het remediëringstraject verplicht


Enkele aanbevelingen3
Enkele aanbevelingen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Geen centrale entreetoets, maar signalering en diagnosticering van problemen gekoppeld aan Onderzoeksvaardigheden en Academisch schrijven in de betreffende discipline

  • Geef docenten richtlijnen voor beoordeling van spreek- en schrijfproducten

  • Stel een doorverwijsprotocol op en stel het remediëringstraject verplicht

  • Continueer bestaande voorzieningen en veranker deze


Enkele aanbevelingen4
Enkele aanbevelingen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Geen centrale entreetoets, maar signalering en diagnosticering van problemen gekoppeld aan Onderzoeksvaardigheden en Academisch schrijven in de betreffende discipline

  • Geef docenten richtlijnen voor beoordeling van spreek- en schrijfproducten

  • Stel een doorverwijsprotocol op en stel het remediëringstraject verplicht

  • Continueer bestaande voorzieningen en veranker deze

  • Verbeter informatievoorziening over faciliteiten


Enkele aanbevelingen5
Enkele aanbevelingen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Geen centrale entreetoets, maar signalering en diagnosticering van problemen gekoppeld aan Onderzoeksvaardigheden en Academisch schrijven in de betreffende discipline

  • Geef docenten richtlijnen voor beoordeling van spreek- en schrijfproducten

  • Stel een doorverwijsprotocol op en stel het remediëringstraject verplicht

  • Continueer bestaande voorzieningen en veranker deze

  • Verbeter informatievoorziening over faciliteiten

  • Neem kwaliteit van taalvaardigheid op in het OER


Enkele aanbevelingen6
Enkele aanbevelingen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Geen centrale entreetoets, maar signalering en diagnosticering van problemen gekoppeld aan Onderzoeksvaardigheden en Academisch schrijven in de betreffende discipline

  • Geef docenten richtlijnen voor beoordeling van spreek- en schrijfproducten

  • Stel een doorverwijsprotocol op en stel het remediëringstraject verplicht

  • Continueer bestaande voorzieningen en veranker deze

  • Verbeter informatievoorziening over faciliteiten

  • Neem kwaliteit van taalvaardigheid op in het OER

  • Maak het remediëringstraject kosteloos


Core language proficiency hulstijn 2007
Core language proficiency eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA(Hulstijn 2007)

journalist

monteur

schoon-maker

core


Schrijftoets
Schrijftoets eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Tijdens module Academisch schrijven in 2 uur een tekst schrijven van 500 woorden over een van tevoren opgegeven onderwerp waarover verschillende teksten ter lezing zijn aangeboden

  • Beoordeling

    • Inhoud

    • Structuur

    • Formuleren

    • Spelling


Remedi ringstraject
Remediëringstraject eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Cursussen (6 x 2 uur)

    • Kritisch lezen en samenvatten

    • Beter schrijven

    • Schrijven, spelling en grammatica voor anderstaligen

  • Workshops (2 x 3 of 3 x 2 uur)

    • Spelling, Formuleren en Structureren

  • Studentmentoren

    • Individuele begeleiding

  • Website: www.taalwinkel.nl

    • Zelfstandig deficiënties wegwerken


Tijdpad
Tijdpad eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Pilot in 2011-2012

  • Implementatie in 2012-2013 tegelijkertijd met de invoering van de nieuwe 8-8-4-structuur


Kosten en baten
Kosten en baten eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Kosten

    • Remediëringstraject

    • Instelling van een Taalfonds

      Studenten die met succes het remediëringstraject hebben doorlopen ontvangen 2/3 van het inschrijfgeld terug

  • Baten

    • Stijging van het propedeuserendment met 2-5% (40-100 studenten)


Samenvattend
Samenvattend eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Boodschap is: binnen de FGw is taalvaardigheid een serieuze zaak

  • Beleid voorlopig vooral op remediëring gericht, maar het begin is er

  • Poging om vanuit FGw taalbeleid naar andere faculteiten te verbreiden – in het kader van een algemeen diversiteitsbeleid


3 Taalbeleid in het eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

hoger onderwijs


Recente publicaties
Recente publicaties eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Rooijackers, P., Westen, W. van der & Graus, E. (red.) (2009) Taal centraal. Taalbeleid in het Nederlandse en Vlaamse onderwijs. Themanummer Levende Talen.

  • Peters, E. & Van Houtven, T. (red.) (2010) Taalbeleid in het hoger onderwijs. De hype voorbij? Leuven: Acco.


Drie typen taalbeleid rooijackers van der westen 2009
Drie typen taalbeleid eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA(Rooijackers & Van der Westen 2009)

  • De smalle variant

    • Gericht op het verbeteren van deficiënties bij taalzwakke studenten

  • De schoolse variant

    • Gericht op de taalontwikkeling van alle studenten die een minimumniveau van taalvaardigheid moeten bereiken

  • De zelfontwikkelende variant

    • Gericht op het behalen van een zo hoog mogelijk taalniveau met nadruk op het zelfontwikkelend taalvermogen van de student


Wat is taalbeleid
Wat is taalbeleid? eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Het geheel van maatregelen dat een onderwijsinstelling treft om de (school)loopbaan en de leerresultaten van alle leerlingen/studenten te verbeteren

  • Taalbeleid = gedragslijn

  • Taalbeleid = toekomstgericht


Taalbeleid talen en betrokkenen
Taalbeleid: talen en betrokkenen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

Nederlands

als moeder-

taal

Nederlands

als tweede

taal

Nederlands

in andere

vakken

Andere

talen

Thuistalen

Taalbeleid

Studenten

Taal-

docenten

Vak-

docenten

Directie

& bestuur

Relaties

buiten

school


Taalbeleid als achtbaan rijkschroeff van roosmalen 2003
Taalbeleid als achtbaan eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA(Rijkschroeff & van Roosmalen 2003)


Doorlopende taalbeleid vier fasen
Doorlopende taalbeleid: vier fasen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

4. Beleidsbijstelling

- Welke aanpassingen

zijn nodig?

  • Beleidsvaststelling

  • - Hoe staan we ervoor?

  • - Wat willen we bereiken?

3. Beleidsevaluatie

- Wat gaat goed, wat minder?

2. Beleidsuitvoering - Wat doen we?


Drie beleidsniveaus
Drie beleidsniveaus eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

BREED OVERZICHT

macro

bestuur/directie

strategisch

directie/midden-

management

tactisch

meso

docenten

operationeel

micro

VEEL DETAIL


Voorwaarden voor een succesvol taalbeleid
Voorwaarden voor een succesvol taalbeleid eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Taalbeleid

    • is een combinatie van een top down én bottom up aanpak

    • is een zaak van de gehele instelling

    • is geen eenmalige exercitie, maar een doorlopend proces

    • moet ondersteund worden door de directie

    • moet regelmatig worden geëvalueerd


Mythes over taalbeleid
Mythes over taalbeleid eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Van den Branden in Peters, E. & Van Houtven, T. (red.) (2010)

    • Taalbeleid is enkel nodig in taalgerichte opleidingen

    • Taalbeleid moet focussen op het toetsen en remediëren van zwaktaalvaardige, anderstalige studenten

    • Taalbeleid gaat vooral over taalcorrectheid

    • Taalbeleid is een kwestie voor het beleid


Ontwikkelingen in taalbeleid
Ontwikkelingen in taalbeleid eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Kuiken in Peters, E. & Van Houtven, T. (red.) (2010)

    • Van incidenteel naar structureel beleid

    • Gedeelde verantwoordelijkheid

    • Behoefteanalyse

    • Opleidingsspecifiek taalbeleid

    • Evaluatie


4 Taalbeleid aan de HvA eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA


Taalbeleid aan de hva
Taalbeleid aan de HvA eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • ‘De eerste stappen zijn gezet. Taalbeleid op de Hogschool van Amsterdam’

    • Marjolijn Kaak in Rooijackers, P., Westen, W. van der & Graus, E. (red.) (2009) over ontwikkeling van taalbeleid binnen het domein Economie en Management


Cruciale vragen
Cruciale vragen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Met welk taalniveau komen de studenten binnen?

  • Met welk taalniveau verlaten ze de opleiding?


Cef niveaus van taalvaardigheid
CEF: Niveaus van taalvaardigheid eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA


Cruciale vragen1
Cruciale vragen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Met welk taalniveau komen de studenten binnen? B2

  • Met welk taalniveau verlaten ze de opleiding? C1


Vervolgvragen
Vervolgvragen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Met welk taalniveau komen de studenten binnen? B2

    • Hebben alle studenten bij binnenkomst niveau B2?

      → toetsing vooraf

  • Met welk taalniveau verlaten ze de opleiding? C1

    • Hoe moet het taalverwervingsproces van de studenten

      tijdens de studie gestimuleerd worden?

      → toetsing achteraf


Stappen
Stappen eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Toetsing vooraf en achteraf

  • Opdrachten zowel op inhoud beoordelen als op taal

  • Inleverprotocol

    • Vooraf aangeven welke taalaspecten beoordeeld worden

  • Beoordelingsmodel

    • Criteria per opleiding/beroepsproduct

  • Docenten trainen in beoordelen en feedback geven

    • Coaching van docenten

  • Remediëring van taalproblemen bij studenten


Kaak 2009 als blauwdruk voor taalbeleid binnen de hva
Kaak (2009) als blauwdruk voor taalbeleid binnen de HvA? eerstejaarsstudenten aan de FGw/UvA

  • Voor het management

    • ‘taalbeleid … als middel om de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen en daarmee capabele studenten aan het beroepenveld af te kunnen leveren’

  • Voor de docent

    • ‘taalbeleid biedt inzicht in het taalniveau van de studenten en het geeft handvatten om de studenten te beoordelen’

  • Voor de student

    • ‘taalbeleid geeft duidelijkheid over de rol van taal binnen de opleiding, welk taalniveau wordt geëist en de mogelijkheid om feedback te ontvangen op taalgebruik’


ad