Snage slabosti i mogu i pravci daljeg razvoja skale upipav r
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 19

Snage, slabosti i mogući pravci daljeg razvoja skale UPIPAV-R PowerPoint PPT Presentation


  • 108 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Snage, slabosti i mogući pravci daljeg razvoja skale UPIPAV-R. Nataša Hanak Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Univerzitet u Beogradu. Za što i kako je nastao UPIPAV. Scena: istraživanje vezanosti u Srbiji 2000-2002

Download Presentation

Snage, slabosti i mogući pravci daljeg razvoja skale UPIPAV-R

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Snage slabosti i mogu i pravci daljeg razvoja skale upipav r

Snage, slabosti i mogući pravci daljeg razvoja skale UPIPAV-R

Nataša Hanak

Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Univerzitet u Beogradu


Za to i kako je nastao upipav

Zašto i kako je nastao UPIPAV

  • Scena: istraživanje vezanosti u Srbiji 2000-2002

    • Stefanović - Stanojević, T. (2000). Afektivno vezivanje – transgeneracijski prenos, Magistarski rad, Beograd: Filozofski fakultet

      • (Q sort, Waters & Deane, 1985)

    • Mladenović - Žuvela, B. (2002). Afektivna vezanost adolescenata u partnerskim odnosima. Magistarski rad. Beograd: Filozofski fakultet.

      • (ECR, Brennan, Clark, Shaver, 1998)

    • Stefanović-Stanojević, T. (2002). Bliske, partnerske veze u svetlu teorije afektivnog vezivanja. Doktorska disertacija. Beograd: Filozofski fakultet.

      • (ECR; AAI, Main, Kaplan & Casasidy, 1985)

  • Zadatak: pravljenje jednostavnog instrumenta za procenu vezanosti odraslih i adolescenata, zasnovanog na samoproceni koji

    • je inspirisan skalama procene transkripta AAI (Hesse, 1999; 2008)

    • procenjuje bazične dimenzije/fenomene vezanosti (Holmes, 2001)

    • prevazilazi ograničenja skala za procenu partnerske vezanosti (George, C. & West, M., 1999)

  • Probna verzija skale je imala 13 subskala, 151 stavku


Razvoj upipav

Razvoj UPIPAV

  • Prva faza: studenti psihologije II godine, izbor najdiskriminativnijih i najpouzdanijih stavki + izabrane stavke studenata napravljene prema indikatorima, nakon predavanja na temu vezanosti - 13 subskala, 219 stavki

  • Druga faza: studenti Defektološkog fakulteta (N = 200) i ispitanici iz opšte populacije (N = 449) – na osnovu rezultata FA i metrijskih karakteristika ajtema i subskala zadržano je 11 skala, sa 114 stavki

  • Treća faza: učenici III razreda srednjih škola (N = 555), validacija na osnovu strukture i povezanosti sa:

    • IPPA (Armsden & Greenberg, 1987)

    • RQ (Bartholomew & Horowitz, 1991)

    • RSQ (Bartholomew, 1990)

    • SCL-90-R (Derogatis, 1977)

    • SNQ (Social Network Questionnaire, Bartholomew, K.)

    • SK (Opačić, 1995)

    • NEO FFI (Costa & McCrae, 1992)


Rezultat validacije upipav

Rezultat validacije UPIPAV

  • Rezultat: UPIPAV sa pet skala (skala Idealizacije roditelja je izbačena)

    • Korištenje spoljašnje baze sigurnosti

    • Strah od gubitka spoljašnje baze sigurnosti

    • Nerazrešena porodična traumatizacija

    • Negativan model selfa

    • Negativan model drugih

  • Pouzdanost Beta = 0,81 - 0,89

  • Broj stavki po subskalama: 6-13

  • Koeficijenti korelacije sa drugim skalama za procenu vezanosti: u rasponu od 0,20-0,40

  • Hanak, N. (2004). Konstruisanjenovoginstrumentazaprocenuafektivnogvezivanjaadolescenataiodraslih – UPIPAV. Psihologija, 37:123-142.


Revidirana verzija upipav r

Revidirana verzija: UPIPAV-R

  • Ujednačavanje broja stavki po subskalama

  • Dodavanje dve subskale:

    • Slaba regulacija besa

    • Kapacitet za mentalizaciju

  • Razvoj: 528 ispitanika iz opšte populacije

    • 7 subskala sa 11 stavki

    • Pouzdanost: alfa = 0,77-0,88

  • Provera: 365 trudnica


Pregled istra ivanja sa upipav r

Pregled istraživanja sa UPIPAV-R


Problemi i dileme skale

Problemi i dileme: skale

  • Nestabilnost unutrašnje konzistentnosti dve subskale: poboljšati ili izbaciti?


Pouzdanost skala upipav r

Pouzdanost skala UPIPAV-R


Problemi i dileme skale1

Problemi i dileme: skale

  • Varijabilitet i normalnost distribucije: očekivana odstupanja ili slabost?


Skale upipav r deskriptivna statistika n 2429

Skale UPIPAV-R, deskriptivna statistika (N = 2429)


Problemi i dileme skale2

Problemi i dileme: skale

  • Šta su dimenzije vezanosti, a šta korelati vezanosti?

  • Moguća rešenja:

    • dvodimenzionalni modeli

      • Model selfa/model drugih

      • Anksioznost/izbegavanje

    • višedimenzionalni modeli

      • Svi instrumenti za procenu vezanosti na nivou reprezentacija

      • Korišćenje većeg broja skala procene i cut-off skorova


P roblemi i dileme obrasci

Problemi i dileme: obrasci

  • Distribucija obrazaca vezanosti dobijena klaster analizom (metod k proseka): artefakt ili realnost?


Obrasci vezanosti

Obrasci vezanosti

  • Klaster analiza, metod k proseka (N = 2429)


Raspodela obrazaca vezanosti

Raspodela obrazaca vezanosti


Validacija upipav r

Validacija UPIPAV-R

Razlike između obrazaca vezanosti

  • Empatičnost (Vukosavljević-Gvozden i Hanak, 2007)

    • Sigurno i preokupirano vezane osobe imaju značajno više skorove na EQ nego bojažljive i odbacujuće

  • Emocionalna inteligencija (Altaras-Dimitrijević i sar., 2011)

    • Sigurno vezani su superiorniji u opažanju, izražavanju i regulaciji emocija; lakše ostvaruju kvalitetne odnose s drugima i žive ispunjenije živote nego osobe sa nesigurnom, naročito bojažljivom vezanošću

  • Sklonost disocijativnom reagovanju (Grubač, 2010)

    • Bojažljivi imaju najviši, a sigurni najniži skor na Delta-10

  • Prenatalna vezanost, anksioznosti, očekivanja, reprezentacije (Hanak, 2010; 2011)

    • Sigurno vezane trudnice su emotivno više vezane za fetus, imaju pozitivnije reprezentacije selfa, partnera, deteta i svoje majke, manje su anksiozne u vezi buduće uloge majke i imaju prosečno izražena potencijalno disfunkcionalna očekivanja.

    • Bojažjivo vezane trudnice imaju najnepovoljniji sklop ispitivanih procesa u tranziciji ka materinstvu.

    • Preokupirane se razlikuju od odbacujućih po izrazito visokim očekivanjima od uloge deteta u ličnom i porodičnom životu.


Validacija upipav r1

Validacija UPIPAV-R

  • Kognitivni procesi (Jolić-Marjanović i sar., u pripremi; Vukčević, 2009; 2010)

    • sigurno i odbacujuće vezani delotvornije koriste svoje kognitivne sposobnosti (viši skorovi na PM, VA i TOI)

    • sigurno i odbacujuće vezani adolescenti ostvaruju bolje rezultate na Bondovom testu logičkih operacija (BLOT) i brže razvijaju formalne operacije nego bojažljivo i preokupirano vezani adolescenti

      • Nerazrešena porodična traumatizacija ima značajni negativni indirektni efekat na razvijenost mišljenja, tako što umanjuje pozitivno delovanje kulturno-pedagoškog nivoa porodice na razvoj mišljenja

      • Negativni model selfa ostvaruje indirektno negativno delovanje na mišljenje tako što povećava negativno delovanje nerazrešene porodične traumatizacije i umanjuje pozitivno delovanje kulturno-pedagoškog nivoa porodice na razvijenost logičkog mišljenja

      • Slaba regulacija besa povećava negativno delovanje nerazrešene porodične traumatizacije na razvijenost mišljenja adolescenata, dok Kapacitet za mentalizaciju deluje na veću povezanost kulturno-pedagoškog nivoaporodice sa mišljenjem


Validacija upipav r diskriminativna validnost

Validacija UPIPAV-RDiskriminativna validnost

  • Pacijenti sa shizofrenijom (Milošević, 2010)

    • Veća učestalnost nesigurnih obrazaca, naročito bojažljivog, kod pacijenata (35% vs. 18%)

    • Razlike između pacijenata i kontrolne grupe najizraženije na Anksioznosti (ECR-R) i Negativnom radnom modelu selfa, Negativnom radnom modelu drugih, Strahu od gubitka baze sigurnosti i Nerazrešenoj porodičnoj traumatizaciji (UPIPV-R)

  • Heroinski zavisnici (Grubač, Dimitrijević, Hanak, 2011)

    • 49% zavisnika je klasifikovano kao bojažljivo, dok je 43.3% kontrolne grupe klasifikovano kao sigurno

  • Studenti psihologije i nepomagači (Dimitrijević, Hanak, Milojević, 2011)

    • Veća učestalost sigurnog obrasca kod pomagača (44% vs. 19%)

    • Razlike između pomagača i nepomagača najizraženije na Kapacitetu za mentalizaciju i negativnom modelu drugih (UPIPAV-R) i empatičnosti (EQ)


Dalji razvoj i unapre enje primene skale

Dalji razvoj i unapređenje primene skale

  • Zadržati svih sedam skala

    • Klaster analiza daje najinterpretabilnije rezultate sa sedam skala

    • Model selfa i drugih (anksioznost i izbegavanje) su pozitivno povezani; nalazi ne potvrđuju model ortogonalnih dimenzija u mnogim zemljama, uključujući i Srbiju (Schmitt et al, 2004)

      • “In South America, Western Europe, Eastern Europe, the Middle East, Africa, and EastAsia... the three forms of insecureattachment coalesced slightly and formed a cluster of insecure attachment that contrastedwith the secure scale... According to this test, the twodimension, four-category model of attachment postulated by Bartholomew and Horowitz(1991) lacked cultural universality “(str. 388-389)

  • Izraditi normativne profile ili definisati cut-off skorove kako bi se olakšala kategorizacija ispitanika


Hvala na pa nji

Hvala na pažnji!


  • Login