PURCHASING
Download
1 / 74

Logistics and Supply Chain - PowerPoint PPT Presentation


  • 126 Views
  • Uploaded on

PURCHASING IN. Suppliers. Customers. Logistics and Supply Chain. การจัดซื้อในกระบวนการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ 27-28 มกราคม 2553.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Logistics and Supply Chain' - aizza


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

PURCHASING

IN

Suppliers

Customers

Logistics and Supply Chain

การจัดซื้อในกระบวนการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ

27-28 มกราคม 2553

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


บทบาทและความสำคัญของการจัดซื้อบทบาทและความสำคัญของการจัดซื้อกระบวนการและการวางแผนจัดซื้อการหาแหล่งวัตถุดิบ การคัดเลือกประเมินผู้ขายการวางแผนความต้องการวัสดุนโยบายและกลยุทธ์การจัดซื้อการจัดการสินค้าคงคลังกับการจัดซื้อการจัดซื้อแบบทันเวลา

หัวข้อบรรยาย

ลูกค้า

ผู้ขาย

ผู้ซื้อ

องค์การ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การจัดซื้อคืออะไรบทบาทและความสำคัญของการจัดซื้อ

กระบวนการที่บุคคล 2 ฝาย ฝ่ายหนึ่งเรียกว่าผู้ซื้อ ทำสัญญากับอีกฝ่ายหนึ่งที่เรียกว่าผู้จัดหา ให้ทำการส่งมอบวัตถุดิบ ชิ้นส่วน อุปกรณ์หรือเครื่องมือ สินค้าสำเร็จรูป การให้บริการ หรือสิ่งอื่นใดที่นำมาใช้ในการผลิตหรือขายไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อม ตามคุณลักษณะที่ทั้งสองฝ่ายได้มีการ ตกลงกันไว้ล่วงหน้า ให้ส่งมอบภายในระยะเวลาและราคาที่กำหนด

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อ

ลูกค้า

ฝ่ายการตลาด

ฝ่ายการเงิน

ฝ่ายจัดซื้อ

ผู้บริหาร

ผู้ผลิต

ฝ่ายการเงิน

ฝ่ายการผลิต

ผู้จัดหาวัตถุดิบ/สินค้า

ผู้จัดส่ง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 ได้ให้ความหมายของการจัดซื้อ หมายถึง การซื้อพัสดุทุกชนิดทั้งที่มีการติดตั้ง ทดลอง และบริการที่เกี่ยวเนื่องอื่นๆ แต่ไม่รวมถึงการจัดหาพัสดุในลักษณะการจ้าง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


วิธีการจัดซื้อของทางราชการตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีดังกล่าว ได้กำหนดวิธีการจัดซื้อและการจ้าง 6 วิธี ดังนี้ วิธีตกลงราคา วิธีสอบราคา วิธีประกวดราคา วิธีพิเศษ วิธีกรณีพิเศษ และวิธีประมูลด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


องค์ประกอบของกระบวนการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานองค์ประกอบของกระบวนการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน

Plan

Source

Make

Deliver

Deliver

Source

การจัดซื้อ

โซ่อุปทานภายในองค์กร

โซ่อุปทานภายนอกองค์กร

โซ่อุปทานภายนอกองค์กร

Source

Make

Deliver

Source

Deliver

Make

Suppliers’Supplier

Supplier

Customer

Customer’sCustomer

return

Your Company

(internal or external)

(internal or external)

การจัดซื้อ

จัดหา

(Source)

การผลิต

(Make)

การจัดส่ง

(Deliver)

การวางแผน

(Plan)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


องค์ประกอบของการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานองค์ประกอบของการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน

Goods and Services

Information

Customers

Suppliers

Finance

ขนส่ง

จัดซื้อ

กระจาย

ข้อมูลและการเงิน

บริหารสินค้าคงคลัง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


บทบาทของการจัดซื้อองค์ประกอบของการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน

  • ด้านการผลิต

  • ด้านต้นทุนและค่าใช้จ่าย

  • ด้านการตลาด

  • ภาพลักษณ์ขององค์การ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


สิ่งที่ธุรกิจต้องการในการจัดซื้อสิ่งที่ธุรกิจต้องการในการจัดซื้อ

1. วัตถุดิบ (Raw Materials)

2. ชิ้นส่วน อุปกรณ์ หรือส่วนประกอบ (Components)

3. วัสดุสำหรับการรักษา ซ่อมบำรุงและการผลิต (Maintenance Repair and Operating Material : MRO)

4. สินค้าหรือเครื่องมือประเภททุน (Investment or Capital Equipment/Goods)

5. สินค้าสำเร็จรูป (Finished Goods/Product)

6. การบริการ (Service)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


องค์ประกอบการจัดซื้อที่มีประสิทธิภาพองค์ประกอบการจัดซื้อที่มีประสิทธิภาพ

1. ผู้บริหารให้ความสนับสนุนโดยกำหนดนโยบายการจัดซื้อที่ชัดเจน

2. สนับสนุนให้มีการพัฒนาบุคลากรที่มีประสิทธิภาพ

3. วางรูปแบบกระบวนการจัดซื้อที่เป็นระบบ

4. ส่งเสริมให้มีการรักษาจรรยาบรรณของการจัดซื้ออย่างเคร่งครัด

5. ทำการสำรวจแหล่งวัตถุดิบหรือสินค้าใหม่ๆ อยู่เสมอ

6. การติดต่อประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ

7. จัดให้มีการสัมมนาและฝึกอบรมเกี่ยวกับเทคนิคการจัดซื้อในรูปแบบใหม่

8. เสริมสร้างและพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานจัดซื้อ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


บทบาทของการจัดซื้อในโซ่อุปทานบทบาทของการจัดซื้อในโซ่อุปทาน

1. เป็นจุดเริ่มต้นของกิจกรรมในโซ่อุปทาน

2. สร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับพันธมิตรทางธุรกิจ/ลูกค้า

3. เป็นกิจกรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับกระบวนการจัดการโซ่อุปทาน

4. ช่วยให้กระบวนการผลิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Make or buy decisions
การตัดสินใจทำเองหรือซื้อ (Make-or-Buy-Decisions)

ตารางที่ 1 ข้อเปรียบเทียบเหตุผลที่ต้องผลิตเองและเหตุผลที่ซื้อจากภายนอก

เหตุผลที่ต้องผลิตเอง เหตุผลที่ซื้อจากภายนอก

1. ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการจัดหาจากภายนอก 1. ตัดส่วนที่ไม่จำเป็นเพื่อการลดต้นทุนการผลิต

2. ลดต้นทุนรวมสำหรับการผลิต 2. การปฏิบัติตามพันธสัญญาทางธุรกิจ

3. คุณสมบัติผู้จัดหาวัตถุดิบไม่เหมาะสม 3. สร้างพันธมิตรเครือข่ายทางธุรกิจในโซ่อุปทาน

4. เป็นหลักประกันว่ามีวัตถุดิบเพียงพอ 4. การถ่ายทอดเทคโนโลยีเกี่ยวกับสินค้า

5. ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรในองค์การเต็มที่ 5. ประสิทธิภาพการผลิตไม่เพียงพอ

6. ของที่ผลิตมีคุณภาพตามที่ต้องการ 6. ลดต้นทุนสินค้าคงคลัง

7. ตัดผู้จัดหาวัตถุดิบที่ไม่พึงปรารถนา 7. ประโยชน์ต่างๆ จากข้อเสนอของผู้จัดหา

8. ป้องกันความลับเกี่ยวกับตัวสินค้า 8. ขาดประสิทธิภาพด้านการจัดการและเทคโนโลยี

9. ลดความไม่แน่นอนเกี่ยวกับระยะเวลาส่งมอบ 9. การแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ทางการค้า

10. ป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ในการออกแบบ 10. เพิ่มประสิทธิภาพในกิจกรรมหลักขององค์การ

CP , ฟาร์มโชคชัย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การจัดซื้อและจัดหาเป็นกิจกรรมที่สามารถก่อให้เกิดคุณค่าขึ้นใน

การจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน

ประการแรก

เจรจาต่อรองกับผู้จัดหาหรือผู้ขายวัตถุดิบโดยเน้นเพียงน้อยราย

ประการที่สอง

การสร้างความสัมพันธ์กับผู้จัดหาในระยะยาว

ประการที่สาม

ใช้กลยุทธ์การควบรวมกิจการทั้งในแนวตั้งและแนวนอน

ประการที่สี่

ประสานความสัมพันธ์กับผู้จัดหาวัตถุดิบให้กลายเป็นหุ้นส่วนธุรกิจ

ประการสุดท้าย

ธุรกิจจะพัฒนาสู่การเป็นบริษัทเสมือนจริง

ไคเรสุ (Keiretsu)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ผู้จัดหาหลายรายหรือน้อยรายจะดีผู้จัดหาหลายรายหรือน้อยรายจะดี

ผู้จัดหาหลายราย

  • ข้อดี

  • ข้อเสีย

    ผู้จัดหาน้อยราย

  • ข้อดี

  • ข้อเสีย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


บทบาทของการจัดซื้อในโซ่อุปทานบทบาทของการจัดซื้อในโซ่อุปทาน

  • การผสมผสานทางธุรกิจในแนวตั้ง (Verticle Integration)

    แบบไปข้างหลัง (Backward Integration)

    แบบไปข้างหน้า (Forward Integration)

  • การผสมผสานแนวนอน (Horizon Integration)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


HORIZON INTEGRATIONบทบาทของการจัดซื้อในโซ่อุปทาน

Forward

ร้านจำหน่าย

ผู้ผลิตซาลาเปา

บรรจุหีบห่อ

VERTECAL INTEGRATION

ผลิตวัตถุดิบ

Backward

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


บทบาทการจัดซื้อในทางการเงินบทบาทการจัดซื้อในทางการเงิน

1. ด้านกำไรและหนี้สิน (Profit – Leverage Effect)

2. ด้านผลตอบแทนจากสินทรัพย์ (Return on Assets Effect)

3. ด้านการหมุนเวียนของสินค้าคงคลัง (Inventory Turnover Effect)

4. ด้านต้นทุนวัตถุดิบและการขนส่ง (Materials Costs and Transportation Effect)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ตารางที่ บทบาทการจัดซื้อในทางการเงิน2 เปรียบเทียบผลการทำกำไรและหนี้สิน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


รูปแบบของการจัดซื้อบทบาทการจัดซื้อในทางการเงิน

  • การจัดซื้อแบบดั้งเดิม

  • การจัดซื้อผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


1 traditional purchasing system

ใบจัดหาบทบาทการจัดซื้อในทางการเงิน

MR 1

NO

มีวัสดุ?

ใบจัดหา

MR 1

MR 2

ใบจัดหา

MR 2

YES

ใบจัดหา

MR 3

ใบจัดหา

MR 1

ออก PO

ใบจัดหา

MR 2

ใบสั่งซื้อ

PO 1

ใบสั่งซื้อ

PO 2

ใบสั่งซื้อ

PO 1

ใบจัดหา

PO 2

MR 2

ข้อมูลทางบัญชี

ใบจัดหา

PO 3

แฟ้ม MR

ใบจัดหา

PO 4

ใบจัดหา

PO 2

PO 3

ใบจัดหา

PO 2

ใบส่งมอบ

DO 2

แฟ้ม MR

MR 2

+

แฟ้ม PO

+

MR 2

การขนวัสดุ

DO 2

DO 2

PO 2

วัสดุ

PO 2

ใบส่งมอบ

DO 1

ใบส่งมอบ

DO 1

ใบส่งมอบ

DO 2

ใบส่งมอบ

DO 2

ใบรับสินค้า INV 1

1. การจัดซื้อแบบดั้งเดิม (Traditional Purchasing System)

ภาพที่ 1 ระบบการจัดซื้อวัสดุแบบดั้งเดิม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Electronic procurement systems e procurement

การแลกเปลี่ยนข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Data

Interchange: EDI)

ระบบการจัดซื้อด้วยสื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านอินเทอร์เน็ต (Internet-based E-Procurement System)

จนกระทั่งถึงปีค.ศ. 2000 ซึ่งเป็นยุคที่เรียกว่า ดอทคอม

ระบบการจัดซื้อด้วยสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Procurement Systems : E-Procurement)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ประโยชน์ของระบบการจัดซื้ออิเล็กทรอนิกส์ประโยชน์ของระบบการจัดซื้ออิเล็กทรอนิกส์

1. ประหยัดเวลา (Time Savings)

2. ประหยัดค่าใช้จ่าย (Cost Savings)

3. ความเที่ยงตรงถูกต้อง (Accuracy)

4. ทันเวลา (Real Time)

5. การเคลื่อนที่ (Mobility)

6. สามารถตรวจสอบติดตามได้ (Trackability)

7. การจัดการ (Management)

8. ผลประโยชน์แก่ผู้ขาย (Benefits to the Suppliers)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


กระบวนการจัดซื้อประโยชน์ของระบบการจัดซื้ออิเล็กทรอนิกส์

1. การสำรวจความต้องการ (Requirement)

2. การกำหนดคุณลักษณะเฉพาะ (Specification)

3. การเลือกผู้แทนขาย (Vendor Selection)

4. การกำหนดราคา (Price)

5. การออกใบสั่งซื้อ (Purchasing Order)

6. การชำระเงิน (Payment)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การสำรวจความต้องการประโยชน์ของระบบการจัดซื้ออิเล็กทรอนิกส์

  • การผลิต (ฝ่ายผลิต : วัตถุดิบ ชิ้นส่วน อะไหล่ อุปกรณ์ ฯลฯ)

  • การขาย (ฝ่ายการตลาด/ขาย : สินค้า ส่วนควบของสินค้า)

  • การให้บริการ (เครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆ)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ในการสำรวจความต้องการของลูกค้า จะมีการประเมินระดับความสำคัญของความต้องการแต่ละข้อ จากนั้นทีมงานพัฒนาผลิตภัณฑ์ของบริษัทซึ่งประกอบด้วยฝ่ายต่างๆที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ฝ่ายออกแบบ ฝ่ายวิศวกรรม ฝ่ายจัดซื้อ ฝ่ายผลิต ฝ่ายขาย ฝ่ายการตลาด ตลอดจนฝ่ายการวางแผน จะร่วมกันปรึกษาวิเคราะห์ เพื่อแปลงความต้องการของลูกค้าให้เป็นข้อกำหนดทางเทคนิคจะนำข้อกำหนดทางเทคนิคที่มีความสำคัญมาใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่

บ้านคุณภาพ : Quality Function Deployment หรือ QFD

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การกำหนดคุณลักษณะเฉพาะการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะ

ตัวอย่างการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของคอมพิวเตอร์ราคาประหยัด

Q. ข้อกำหนดของเนคเทคสำหรับคอมพิวเตอร์ราคาประหยัด มีอะไรบ้าง และผลดีคืออะไร?

A.ข้อกำหนดของเนคเทค สำหรับคอมพิวเตอร์ราคาประหยัด มีดังนี้ 1. บริษัทที่ผลิตเครื่องคอมพิวเตอร์ในโครงการ ต้องผ่านการประเมินระบบคุณภาพการจัดการ ซึ่งอ้างอิงจากมาตรฐานการจัดการสากล ISO 9000ผลดี ทำให้มั่นใจว่า เครื่องคอมพิวเตอร์ในโครงการเป็นเครื่องที่มีคุณภาพเชื่อถือได้ บริษัทจะต้องมีระบบในการตรวจสอบวัตถุดิบ ขั้นตอนการผลิตที่มีมาตรฐาน ตลอดจนการสุ่มตรวจสินค้าสำเร็จรูปก่อนส่งมอบลูกค้า การจัดการกับของที่ไม่ได้มาตรฐาน เป็นต้น

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


2. เครื่องคอมพิวเตอร์ต้องผ่านการทดสอบตามมาตรฐานสากลที่กรรมการโครงการกำหนดผลดี ทำให้มั่นใจว่าเครื่องคอมพิวเตอร์ต้องมีคุณภาพดีตามมาตรฐานสากล จนผ่านการทดสอบ3. เครื่องคอมพิวเตอร์ต้องมี Specification ไม่ต่ำกว่าข้อกำหนดขั้นต่ำผลดี ทำให้ได้เครื่องคอมพิวเตอร์ที่เหมาะสมต่อการใช้งาน Spec ไม่ต่ำเกินไป

4. ต้องขายในราคาไม่สูงกว่าที่กำหนด (20,000 บาท รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม)ผลดี เป็นการประกันราคาเครื่องคอมพิวเตอร์ในโครงการไม่ให้แพงเกินไป5. ต้องมีบริการหลังขายไม่น้อยกว่าข้อกำหนด (ค่าแรงฟรี 1 ปี ที่ศูนย์บริการ, CPU, MB, HD, RAM และ Monitor รับประกัน 3 ปี ชิ้นส่วนอื่นๆ 1 ปี หรือตามเงื่อนไขของผู้ผลิตชิ้นส่วน)ผลดี เป็นเงื่อนไขการรับประกันที่มีความแน่นอน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


  • Q เครื่องคอมพิวเตอร์ต้องผ่านการทดสอบตามมาตรฐานสากลที่กรรมการโครงการกำหนด. คุณลักษณะเฉพาะของคอมพิวเตอร์ราคาประหยัดที่จะวางจำหน่ายในล๊อตแรกเป็นอย่างไร ?

  • A. ร่างข้อกำหนดขั้นต่ำ (Spececification ขั้นต่ำ) ของเครื่องคอมพิวเตอร์ราคาประหยัด เป็นดังต่อไปนี้

    • CPU : 800 MHz

    • RAM : 64 MB

    • HD : 20 GB

    • Monitor : 15"

    • Multimeida : CD ROM, Sound and SPK

    • Network : LAN or MODEM

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การเลือกผู้แทนขาย เครื่องคอมพิวเตอร์ต้องผ่านการทดสอบตามมาตรฐานสากลที่กรรมการโครงการกำหนด

1. แหล่งที่มาของผู้แทนขาย

2. ประวัติผู้แทนขาย

3. การเจรจาต่อรอง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การเจรจาต่อรอง เป็นขั้นตอนสุดท้ายในการเลือกผู้ขายก่อนการออกใบสั่งซื้อ การเจรจาต่อรองเพื่อให้ได้มาซึ่งราคาที่เหมาะสมมีตัวแบบที่สำคัญ 4 ลักษณะ ดังนี้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ตัวแบบที่หนึ่ง : ยึดราคาต้นทุนเป็นหลัก (Cost-based

Price Model)

ตัวแบบที่สอง : ยึดราคาตลาดเป็นหลัก (Market-based

Price Model)

ตัวแบบที่สาม : การแข่งขันประมูลราคา (Competitive Bidding Model)

ตัวแบบที่สี่ : การใช้วิธีพิเศษ (Special Conditions Model)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Order

เมื่อได้ผู้ขายที่มีคุณสมบัติเหมาะสมและราคาที่พอเหมาะแล้วผู้ซื้อจะจัดทำใบสั่งซื้อ ที่อาจกำหนดให้อยู่ในรูปของแบบฟอร์มที่เป็นมาตรฐาน ถึงแม้ว่าจะมีการสั่งซื้อด้วยวิธีการอื่นใด เช่น การสั่งซื้อทางโทรศัพท์ การสั่งซื้อผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต หรือการสั่งซื้อด้วยวาจาก็ตาม ผู้ซื้อจะต้องส่งใบสั่งซื้อไปยังผู้ขายในภายหลังเพื่อเป็นการยืนยันความต้องการและจะมีผลสมบูรณ์ทางกฎหมาย

นอกจากนั้นยังเป็นการตรวจสอบความถูกต้องด้วยลายลักษณ์อักษร ในเอกสารใบสั่งซื้อจะระบุรายละเอียดที่สำคัญต่างๆเพื่อป้องกันความผิดพลาด เช่น ราคาที่ตกลงกัน จำนวนที่สั่ง ระยะเวลาส่งมอบ รวมทั้งข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับคุณลักษณะเฉพาะของสิ่งที่สั่งซื้อ

การออกใบสั่งซื้อ (Order)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


  • เมื่อผู้ขายได้รับใบสั่งซื้อและจัดส่งพร้อมเอกสารที่เรียกว่าใบกำกับสินค้า (Invoice) สิ่งที่ผู้ซื้อต้องการมาให้หน่วยงานจัดซื้อจะมีหน้าที่สำคัญประการหนึ่งคือ การตรวจสอบและรับสินค้านั้น โดยจะต้องพิจารณาว่าเป็นไปตามเงื่อนไขในใบสั่งซื้อหรือไม่

  • ในการตรวจสอบหากมีคุณลักษณะเฉพาะทางด้านเทคนิคเข้ามาเกี่ยวข้องหน่วยงานจัดซื้ออาจมีการแต่งตั้งคณะกรรมการชุดหนึ่งเพื่อทำการตรวจสอบว่าเป็นไปตามข้อกำหนดหรือไม่ หรือสินค้านั้นมีการชำรุดเสียหายในขณะที่มีการส่งมอบหรือไม่ หากไม่พบข้อผิดพลาดใดๆ ก็จะมีการรับสินค้านั้นส่งให้กับผู้ใช้ต่อไป

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Payment
การชำระเงิน (Payment) (Invoice) สิ่งที่ผู้ซื้อต้องการมาให้หน่วยงานจัดซื้อจะมีหน้าที่สำคัญประการหนึ่งคือ การตรวจสอบและรับสินค้านั้น โดยจะต้องพิจารณาว่าเป็นไปตามเงื่อนไขในใบสั่งซื้อหรือไม่

จัดเป็นขั้นตอนสุดท้ายของกระบวนการสั่งซื้อ โดยหน่วยงานจัดซื้อจะต้องส่งเอกสารหรือแบบฟอร์มใบสั่งซื้อรวมทั้งใบกำกับสินค้าประกอบในการชำระเงินของฝ่ายการเงิน อาจเป็นรูปแบบของการชำระด้วยเงินสดหรือการใช้เครดิต

นอกจากกระบวนการสั่งซื้อที่ปรากฏในแต่ละขั้นตอนแล้ว ยังมีกิจกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการสั่งซื้อ ได้แก่ การติดตามใบสั่งซื้อหากกรณีสินค้าไม่ได้รับตรงตามระยะเวลาที่กำหนด การดำเนินงานจัดส่งสินค้ากลับคืน ในกรณีสินค้าไม่ครบถ้วน หรือคุณลักษณะของสินค้าไม่ถูกต้องหรือตรงตามใบสั่งซื้อ ผู้ซื้อก็จะแจ้งให้ผู้ขายได้รับทราบเพื่อแก้ไขต่อไป อาจมีการส่งของกลับคืนและให้ส่งมาทดแทน ทั้งนี้หากข้อบกพร่องหรือผิดพลาดเกิดจากผู้ขาย ฝ่ายผู้ซื้อก็ไม่จำเป็นที่จะต้องเสียค่าใช้จ่ายส่วนเกินที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นภาระของฝ่ายขายแทน หรือมิฉะนั้นอาจมีการยกเลิกใบสั่งซื้อ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


มุมมองสำคัญเกี่ยวกับการจัดหาหรือจัดซื้อมุมมองสำคัญเกี่ยวกับการจัดหาหรือจัดซื้อ

1. เป็นการจัดหาวัตถุดิบหรือสินค้าอย่างต่อเนื่อง (Continuous supply)

2. ลดต้นทุนสินค้าคงคลังให้ต่ำที่สุด (Minimize inventory Investment)

3. เป็นการปรับปรุงคุณภาพ (Quality Improvement)

4. ก่อให้เกิดการพัฒนาผู้จัดหา (Supplier Development)

5. ทำให้ต้นทุนรวมของธุรกิจต่ำที่สุด (Lowest Total Cost of Ownership)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ในการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดหาวัตถุดิบหรือสินค้าจะต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ในมิติต่างๆ ดังนี้

1. การประหยัดในแง่ของปริมาณหรือขนาดของการสั่งซื้อ

2. กิจกรรมการจัดหาที่มีประสิทธิภาพจะทำให้ต้นทุนการจัดซื้อต่ำสุด

3. การประสานความร่วมมือระหว่างผู้ผลิตและผู้จัดหาจะทำให้เป็นการลดต้นทุนรวม

4. ประโยชน์ในแง่ของการพยากรณ์และการวางแผนที่ทำให้ความต้องการและการจัดหามีความสอดคล้องกัน

5. สัญญาที่ดีจะต้องกระจายความเสี่ยงระหว่างผู้ซื้อและผู้จัดหา

6. การใช้เทคนิคที่เหมาะสมในการให้ได้มาซึ่งวัตถุดิบหรือสินค้าที่มีต้นทุนต่ำที่สุด

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


กระบวนการจัดหาที่มีประสิทธิภาพธุรกิจจะต้องพิจารณาเกี่ยวกับองค์ประกอบที่สำคัญดังต่อไปนี้กระบวนการจัดหาที่มีประสิทธิภาพธุรกิจจะต้องพิจารณาเกี่ยวกับองค์ประกอบที่สำคัญดังต่อไปนี้

1. การให้คะแนนและการประเมิน (Supplier Scoring and Assessment)

2. การเลือกผู้จัดหาและการเจรจาทำสัญญา (Supplier Selection and Contract Negotiation)

3. ความร่วมมือในการออกแบบ (Design Collaboration)

4. การจัดหาวัตถุดิบหรือสินค้า (Procurement of Material)

5. การวางแผนและวิเคราะห์การหาแหล่งวัตถุดิบหรือสินค้า (Sourcing Planning and Analysis)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การให้คะแนนและการประเมินการให้คะแนนและการประเมิน

จุดที่ก่อให้เกิดความผิดพลาดในการตัดสินใจเลือกผู้จัดหาคือการมุ่งเน้นที่ให้ได้วัตถุดิบหรือสินค้าที่มีราคาต่ำสุดโดยละเลยข้อเท็จจริงที่ว่า ผู้จัดหาแต่ละรายมีคุณลักษณะที่แตกต่างกัน สำหรับปัจจัยที่ควรนำมาพิจารณาในการตัดสินใจเลือกผู้จัดหาที่มีประสิทธิภาพได้แก่

1. ระยะเวลารอคอยในการเติมสินค้า (Replenishment lead time)

2. การส่งมอบที่ทันเวลา (On-time performance)

3. ความยืดหยุ่นในการจัดหา (Supply flexibility)

4. ความถี่ในการส่งมอบและขนาดครั้งละไม่มาก(Delivery frequency/minimum lot size)

5. คุณภาพของการวัตถุดิบหรือสินค้า (Supply quality)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


6. การให้คะแนนและการประเมินต้นทุนการขนส่งสินค้าจากผู้จัดหา (Inbound transportation cost)

7. ราคา (Pricing terms)

8. การประสานงานด้านข้อมูลสารสนเทศ (Information coordination capability)

  • การร่วมมือในการออกแบบสินค้า (Design collaboration capability)

  • อัตราการแลกเปลี่ยน ภาษี (Exchange rates, taxes, and duties)

    ความสามารถในการส่งมอบ (Supplier viability)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ตารางที่ การให้คะแนนและการประเมิน4-3 การประเมินเปรียบเทียบคุณลักษณะของผู้จัดหา

หมายถึง คุณลักษณะที่ได้จากการเปรียบเทียบ

ที่มา: Sunil Chopra and Peter Meindl ,Supply Chain Management, 2004.

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การทำสัญญาจัดซื้อการให้คะแนนและการประเมิน

  • การประเมินและให้คะแนนผู้จัดหา (Supplier Scoring and Assessment) เป็นกระบวนการที่ใช้ในการจัดลำดับความสำคัญเพื่อวัดประสิทธิภาพของผู้จัดหา แนวคิดดั้งเดิมได้ให้ความสำคัญที่ราคาสำหรับใช้ในการเปรียบเทียบว่าควรจะตัดสินใจเลือกวัตถุดิบหรือสินค้าจากผู้จัดหารายใด

  • โดยความจริงแล้วมีปัจจัยที่สำคัญอื่นๆ อีกมากที่มีผลต่อการจัดซื้อ เช่น ระยะเวลารอคอย (Lead time) ความเชื่อถือได้ของผู้จัดหา (Reliability) คุณภาพของวัตถุดิบ (Quality) และการออกแบบ

  • สำหรับการตัดสินใจที่จะเลือกผู้จัดหาที่เหมาะสมนั้นจะต้องผ่านกระบวนการประเมินในแง่มุมต่างๆ เพื่อให้คะแนนในวัดสิ่งที่ได้ (Output) ผลที่ได้จากการทำความตกลงกับผู้จัดหาก็คือสัญญาจัดซื้อ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ในการออกแบบสัญญามีคำถามที่ต้องพิจารณา ดังนี้

1. สัญญาที่จัดทำขึ้นมีผลกระทบต่อกำไรขององค์การอย่างไรรวมทั้งผลกระทบต่อกำไรของโซ่อุปทาน (How will the contract impact the firm’s profits and total supply chain profits?)

2. สิ่งจูงใจในสัญญานำไปสู่ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องหรือบิดเบือนไปหรือไม่ (Will the incentives in the contract introduce any information distortion?)

3. สัญญาจะมีผลกระทบต่อประสิทธิภาพของผู้จัดหาอย่างไร (How will the contract influence supplier performance along key performance measures?)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ลักษณะของสัญญา ดังนี้

1. รับสินค้าคืน (Buyback Contracts)

2. สัญญาแบ่งปันรายได้ (Revenue-Sharing Contracts)

3. ความยืดหยุ่นเกี่ยวกับจำนวน (Quantity Flexibility Contracts)

4. สัญญาที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถของตัวแทนจำหน่าย (Contracts to Increase Agent Effort)

5. สัญญาที่จะนำไปสู่การปรับปรุงประสิทธิภาพของผู้จัดหา (Contracts to Induce Performance Improvement)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


สัญญาที่ดีจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อองค์การธุรกิจสัญญาที่ดีจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อองค์การธุรกิจ

1. เพิ่มกำไรให้กับธุรกิจและโซ่อุปทาน (Increase total supply chain costs)

2. ป้องกันการให้ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง (Prevent information distortion)

3. การให้สิ่งจูงใจแก่ผู้จัดหาเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินงานให้ดียิ่งขึ้น (Performance improve of supplier by giving incentive)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การประสานความร่วมมือสัญญาที่ดีจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อองค์การธุรกิจ

1. การสร้างสัมพันธภาพและความร่วมมือระหว่างผู้ผลิตและผู้จัดหา จะทำให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ถูกต้อง

2. มีการออกแบบสินค้าที่ก่อให้เกิดความประหยัดในทุกขั้นตอนของการออกแบบใน

3. วัตถุประสงค์สำคัญของความร่วมมือในการออกแบบก็คือ มุ่งลดต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายในการขนส่ง การขนถ่ายวัสดุและการบริหารจัดการค่าใช้จ่ายสินค้าคงคลัง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


สำหรับแนวทางตัดสินใจเกี่ยวกับการแสวงหาวัตถุดิบหรือสินค้าเชิงปฏิบัติมีข้อพิจารณาดังต่อไปนี้สำหรับแนวทางตัดสินใจเกี่ยวกับการแสวงหาวัตถุดิบหรือสินค้าเชิงปฏิบัติมีข้อพิจารณาดังต่อไปนี้

1. ใช้ทีมงานที่มีความสามารถ(Use multifunction teams/collaboration)

2. การติดต่อประสานงานในรูปแบบที่เหมาะสม (Ensure appropriate coordination across region and business units)

3. การประเมินต้นทุนรวมอยู่เสมอ (Always evaluate the total cost of ownership)

4. สร้างสัมพันธภาพอันดีกับผู้จัดหาในระยะยาว (Build long-time relationship with key supplier)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพในการจัดหาแหล่งวัตถุดิบหรือสินค้ามีข้อพิจารณาที่สำคัญดังนี้การตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพในการจัดหาแหล่งวัตถุดิบหรือสินค้ามีข้อพิจารณาที่สำคัญดังนี้

1. การประหยัดในแง่ของขนาด (Better economic of scales)

2. ลดต้นทุนรวมในการจัดซื้อ (Reduce the over-all cost of purchasing)

3. ความร่วมมือในการออกแบบ

4. ความสอดคล้องระหว่างความต้องการและการจัดหา (Matching supply and demand)

5. การกระจายความเสี่ยง (Sharing risk)

6. ประโยชน์ในการแข่งขันด้วยราคาที่ต่ำกว่า (Competition benefit in lower purchase price)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


บทบาทของหน่วยงานการจัดหาและการจัดซื้อบทบาทของหน่วยงานการจัดหาและการจัดซื้อ

1. จัดหาหรือเพื่อให้ได้มาซึ่งวัตถุดิบ วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ ที่มีคุณภาพราคาที่เหมาะสม มีปริมาณที่ถูกต้องและทันต่อเวลาที่กำหนด

2. รักษาความสมดุลระหว่างระดับการลงทุนและค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการสั่งซื้อและเก็บรักษาวัตถุดิบหรือวัสดุโดยให้มีต้นทุนต่ำที่สุด

3. ให้ความสำคัญกับผู้ขายหรือผู้จำหน่ายวัตถุดิบ เลือกสรรผู้จำหน่ายวัตถุดิบเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีเพื่อให้เป็นพันธมิตรทางธุรกิจในระยะยาว

4. จัดทำมาตรฐานวัตถุดิบ ผู้แทนจำหน่าย และการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่สามารถใช้วัตถุดิบร่วมกันได้

5. ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกองค์กรให้มีแนวทางการดำเนินงานร่วมกัน

6. สร้างเกณฑ์การตรวจสอบ ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของฝ่ายจัดหาหรือจัดซื้อ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ความสัมพันธ์กับหน่วยงานทั้งภายในและภายนอกองค์การความสัมพันธ์กับหน่วยงานทั้งภายในและภายนอกองค์การ

  • หน่วยงานภายในองค์การ

  • หน่วยงานภายนอกองค์การ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ปัญหาเกี่ยวกับการจัดซื้อปัญหาเกี่ยวกับการจัดซื้อ

1. ปัญหาที่เกิดจากผู้ซื้อ

  • ปัญหาที่เกิดจากขายหรือผู้แทนจำหน่าย

  • ปัญหาที่เกิดจากผู้ใช้หรือฝ่ายผลิต

  • ปัญหาที่เกิดจากสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


จุดอ่อนของการจัดซื้อปัญหาเกี่ยวกับการจัดซื้อ

1. ระบบการจัดซื้อไม่ดีพอ ทำให้เกิดช่องทางการทุจริตได้ง่าย

2. แบบฟอร์มที่ใช้ในการปฏิบัติงานไม่เหมาะสม

3. การกำหนดอำนาจในการจัดซื้อมีมากเกินไป

4. การจัดจ้างหรือการประกวดราคา และการประมูลราคา

5. การขาดมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อ

6. ไม่มีการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการปฏิบัติงาน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การวางแผนความต้องการวัสดุการวางแผนความต้องการวัสดุ

การวางแผนความต้องการวัสดุคืออะไร

เมื่อไรจึงใช้การวางแผนความต้องการวัสดุ

การควบคุมคงคลังโดยมีระบบ

การวางแผนการผลิตอย่างเป็นระบบ

การใช้การจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ

การควบคุมการผลิตอย่างเป็นระบบ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ

Job Shop Production

Complex Products

Assemble-to-Order Environments

Discrete and Dependent Demand Items


ผู้บริหารจะต้องวางแผนจัดการวัสดุผู้บริหารจะต้องวางแผนจัดการวัสดุประกอบด้วยงาน 4 อย่างดังนี้

แผนวัสดุจะต้องสนับสนุนในการผลิตสินค้าตามที่ลูกค้าต้องการ โดยให้สอดคล้องกับตารางผลิตหลักและกำลังการผลิตที่มีอยู่

แผนวัสดุจะต้องถูกนำไปดำเนินการตามที่ได้วางแผนอย่างเคร่งครัด

การจัดส่งวัสดุ การเติมเต็มชิ้นส่วนในคลังสินค้าตามคาบเวลาที่เหมาะสม และการตรวจสอบกระบวนการสั่งซื้ออย่างสม่ำเสมอ

บริษัทจะต้องพยายามทำให้ข้อมูลต่าง ๆ มีความถูกต้องแม่นยำ ที่จะให้แผนความต้องการวัสดุประสบความสำเร็จ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Material requirements planning mrp
ประโยชน์ที่ได้รับจากการใช้ระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ (Material Requirements Planning: MRP)

ช่วยตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้าได้ดีขึ้น อันเป็นผลมาจากการปรับปรุงตารางการผลิตที่มีประสิทธิภาพ

ช่วยตอบสนองและติดตามการเปลี่ยนแปลงของตลาดและลูกค้าได้อย่างรวดเร็วและยืดหยุ่น

ช่วยเพิ่มอัตราการใช้ประโยชน์จากเครื่องจักรและพนักงานให้มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น

ช่วยลดระดับปริมาณสินค้าคงคลัง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Dependent inventory model
ตัวแบบสินค้าคงคลังกรณีความต้องการเกี่ยวเนื่องตัวแบบสินค้าคงคลังกรณีความต้องการเกี่ยวเนื่อง(Dependent Inventory Model)

ตารางการผลิตหลัก

(Master Production Schedule)

ลูกค้าต้องการสินค้าหรือบริการอะไรบ้างและเมื่อใด

ใบแสดงรายการวัสดุ หรือ ข้อกำหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ (Bill of Material: BOM or Specifications)

จะต้องใช้ชิ้นส่วนประกอบต่าง ๆ อะไรบ้าง ปริมาณเท่าใด

มีสินค้าหรือชิ้นส่วนปริมาณเท่าใดที่สามารถนำมาใช้ได้ทันที

ปริมาณสินค้าคงคลัง

(Inventory Availability)

ชิ้นส่วนใดบ้างที่ได้สั่งซื้อไปแล้วซึ่งอยู่ในขั้นตอนของการจัดส่ง และจะมาส่งเมื่อใด

ปริมาณชิ้นส่วนที่อยู่ในระหว่างการซื้อ

(Purchase Orders Outstanding)

เวลาที่ใช้สำหรับการสั่งซื้อหรือสั่งผลิตของชิ้นส่วนแต่ละชิ้นส่วน

เวลานำ (Lead Times)

ข้อมูลที่ใช้ประกอบในการตัดสินใจ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


  • ฝ่ายผลิต ตัวแบบสินค้าคงคลังกรณีความต้องการเกี่ยวเนื่อง

  • ข้อมูลกำลังการผลิต

  • ข้อมูลสินค้าคงคลัง

  • ฝ่ายบริหาร

  • ข้อมูลผลตอบแทนการลงทุน

  • ฝ่ายจัดหาวัตถุดิบ

  • ข้อมูลการประเมินผู้จัดหาวัตถุดิบ

  • ฝ่ายวิศวกรรม

  • ข้อมูลผลตอบแทนการลงทุน

  • ฝ่ายทรัพยากรบุคคล

  • ข้อมูลการวางแผนกำลังคน

  • ฝ่ายตลาด

  • ข้อมูลความต้องการลูกค้า

  • ฝ่ายการเงิน

  • ข้อมูลงบกระแสเงินสด

แผนการผลิตรวม

ต้องการเปลี่ยนแปลงแก้ไขแผนการผลิตหรือไม่

ตารางการผลิตหลัก

ต้องการเปลี่ยนแปลงตารางแผนการผลิตหลักหรือไม่

แผนความต้องการวัสดุ

เปลี่ยนแปลงความ

ต้องการวัสดุหรือไม่

ปฏิบัติตามแผนความต้องการวัสดุได้หรือไม่

เปลี่ยนแปลงกำลัง

การผลิตหรือไม่

แผนความต้องการกำลังการผลิตขั้นละเอียด

ไม่

เป็นไปได้หรือไม่

ปฏิบัติตามแผนกำลังการผลิตได้หรือไม่

กระบวนการของการวางแผนการปฏิบัตการ

ใช่

ปฏิบัติตามแผนการผลิต

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ

ปฏิบัติตามแผนด้านวัสดุ


  • ฝ่ายผลิต ตัวแบบสินค้าคงคลังกรณีความต้องการเกี่ยวเนื่อง

  • ข้อมูลกำลังการผลิต

  • ข้อมูลสินค้าคงคลัง

  • ฝ่ายบริหาร

  • ข้อมูลผลตอบแทนการลงทุน

  • ฝ่ายจัดหาวัตถุดิบ

  • ข้อมูลการประเมินผู้จัดหาวัตถุดิบ

  • ฝ่ายวิศวกรรม

  • ข้อมูลผลตอบแทนการลงทุน

  • ฝ่ายทรัพยากรบุคคล

  • ข้อมูลการวางแผนกำลังคน

  • ฝ่ายตลาด

  • ข้อมูลความต้องการลูกค้า

  • ฝ่ายการเงิน

  • ข้อมูลงบกระแสเงินสด

แผนการผลิตรวม

ต้องการเปลี่ยนแปลงแก้ไขแผนการผลิตหรือไม่

ตารางการผลิตหลัก

การวางแผนการผลิตรวม คือ การกำหนดการผลิตเป็นหมวดผลิตภัณฑ์ เช่น จำนวนตันของเหล็ก โดยที่ยังไม่ได้กระจายออกมาว่าเป็นเหล็กประเภทใดบ้าง

ตารางการผลิตหลักจะทำหน้าที่ในการกระจายแผนการผลิตรวมให้มีความละเอียดและสามารถนำไปใช้ปฏิบัติจริงมากยิ่งขึ้น

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ตัวอย่างการกระจายแผนการผลิตรวมมาสู่การตารางการผลิตหลักตัวอย่างการกระจายแผนการผลิตรวมมาสู่การตารางการผลิตหลัก

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ความสัมพันธ์ของตารางการผลิตหลักกับกลยุทธ์ระบบการปฏิบัติการทั้ง 3 ประเภท

ผลิตตามคำสั่งซื้อ

การมุ่งเน้นการตามกระบวนการ

ประกอบตามคำสั่งซื้อ

การมุ่งเน้นการทำซ้ำ

ผลิตตามการพยากรณ์

การมุ่งเน้นตามผลิตภัณฑ์

ประเภทของ

ผลิตภัณฑ์มาก

โมดุลต่าง ๆ กันประกอบกันเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลายชนิด

ผลิตภัณฑ์มี่ความหลากหลายในด้านขนาด, รูปแบบ และ แพ็กเก็จ

จำนวนโมดุลน้อย

ปัจจัยนำ

เข้ามาก

วัตถุดิบ และ ปัจจัยนำเข้าประเภทโมดุล

ปัจจัยนำ

เข้าน้อย

ตารางการผลิตวัดจาก

คำสั่งซื้อ

ตารางการผลิตวัดจาก

จำนวนโมดุล

ตารางการผลิตวัดจาก

จำนวนผลิตภัณฑ์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Bill of material bom
ใบรายการวัสดุ (Bill of Material: BOM)

BOM ประกอบด้วยข้อมูลของส่วนประกอบที่ต้องใช้เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์สุดท้าย

ข้อมูลใน BOM จะถูกใช้ในการคำนวณ ปริมาณส่วนประกอบที่ต้องใช้ เพื่อสนองตอบอุปสงค์อิสระในวันและเวลาที่ต้องการ (แผนการผลิตหลัก)

เราอาศัยตารางการผลิตหลักเป็นตัวบ่งชี้ถึงผลิตภัณฑ์สุดท้ายและใช้ใบรายการวัสดุ เพื่อหาส่วนประกอบทั้งหมด โดยการกระจายโครงสร้างของผลิตภัณฑ์สุดท้ายออกเป็นระดับต่าง ๆ กระบวนการกระจายจะใช้วิธีการคูณจำนวนของรายการสุดท้าย ด้วยปริมาณของแต่ละส่วนประกอบที่ต้องการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ข้อมูลใน BOM คือ หมายเลขชิ้นส่วน ปริมาณที่ต้องการ หน่วยที่ใช้วัด โครงสร้างของสินค้าโดยแสดงส่วนประกอบทั้งหมด

วิธีการหนึ่งในการแสดงรายการวัสดุคือ การสร้างโครงสร้างผลิตภัณฑ์

A

L=4

B(1)

L=3

C(2)

L=2

D(1)

L=1

E(2)

L=1

ใบรายการวัสดุ(Bill of Material: BOM)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การลงรหัสในระดับต่ำ

ในการระบุระดับของส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ใน BOM นั้นเราจะระบุระดับต่ำสุดให้กับส่วนประกอบนั้น ๆ ในกรณี

ส่วนประกอบนั้นใช้กับหลาย ๆ ผลิตภัณฑ์

ส่วนประกอบนั้นปรากฏอยู่ในระดับต่าง ๆ ของ BOM

ระดับต่ำ จะระบุด้วยตัวเลขที่สูงขึ้น

ทุก ๆ รายการส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์จะมีรหัสบอกระดับได้เพียง 1 รหัสเท่านั้น และจะเป็นรหัสที่อยู่ต่ำกว่าเท่านั้น

รหัสจะเป็นตัวชี้บอกในกรณีที่มีการกระจายของรายการต่าง ๆ และเพื่อหาจำนวนสุทธิของแต่ละรายการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


การลงรหัสในระดับต่ำ

Q

L=2

A

L=4

E(1)

L=1

C(1)

L=2

B(1)

L=3

C(2)

L=2

D(1)

L=1

E(2)

L=1

D(1)

L=1

E(2)

L=1

A มีรหัสระดับ0 D มีรหัสระดับ2

B มีรหัสระดับ1 E มีรหัสระดับ2

C มีรหัสระดับ1 Qมีรหัสระดับ0

ตัวเลขที่อยู่ในวงเล็บแสดงจำนวนที่ต้องการสำหรับชิ้นส่วนนั้น ๆ

ที่จะไปประกอบขึ้นเป็นชิ้นส่วนที่อยู่ในระดับสูงขึ้นไป

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ตัวอย่างโครงสร้างผลิตภัณฑ์ตามแผนผังเวลาตัวอย่างโครงสร้างผลิตภัณฑ์ตามแผนผังเวลา

จะต้องมีทั้งชิ้นส่วน D และ E ที่ผลิตเสร็จแล้ว

การผลิต B จึงจะสามารถเริ่มได้

เริ่มการผลิตชิ้นส่วน D

1 สัปดาห์

D

2 สัปดาห์

B

2 สัปดาห์

E

1 สัปดาห์

A

2 สัปดาห์

E

2 สัปดาห์

1 สัปดาห์

G

C

3 สัปดาห์

F

1 สัปดาห์

D

1

2

3

4

5

6

7

8

9

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ

สัปดาห์ที่


โครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

ใบรายงาน MRP

ตามช่วงเวลา

ใบแสดง

รายการวัสดุ

ตารางการผลิตหลัก

ใบรายงาน MRP

ในแต่ละวัน

ใบรายงานแผน

การสั่งซื้อหรือ

สั่งผลิต

เวลานำ

ข้อมูลสินค้า

คงคลัง

เอกสารประ-

กอบการสั่งซื้อ

โปรแกรมการ

วางแผนความ

ต้องการวัสดุ

ใบรายงาน

กรณีพิเศษอื่นๆ

ข้อมูล

การสั่งซื้อ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Mrp example
MRP Exampleโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

X

A(2)

B(1)

C(2)

D(5)

C(3)

Requirements include 95 units (80 firm orders and 15 forecast) of X in week 10

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Xโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

A(2)

It takes 2 A’s for each X

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Xโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

A(2)

B(1)

It takes 1 B for each X

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Xโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

A(2)

B(1)

C(3)

It takes 3 C’s for each A

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Xโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

A(2)

B(1)

C(3)

C(2)

It takes 2 C’s for each B

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


Xโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

A(2)

B(1)

C(3)

C(2)

D(5)

It takes 5 D’s foreach B

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


สรุปโครงสร้างระบบการวางแผนความต้องการวัสดุ

แผนความต้องการวัสดุเป็นแผนที่มีการเปลี่ยนแปลงของข้อมูลอยู่ตลอดเวลา การเปลี่ยนแปลงต่างๆ เช่น แบบผลิตภัณฑ์ ตารางการผลิตหลัก ตารางการทำงานของพนักงาน อันจะส่งผลโดยตรงต่อในแสดงรายการวัสดุและแผนความต้องการวัสดุ ดังนั้น ผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติการจึงต้องปรับปรุงเปลี่ยนแปลงแผนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว รวมทั้งจะต้องประเมินผลแต่ละครั้ง เครื่องมือที่นำมาใช้ในการลดความสับสนดังกล่าว ได้แก่ การกำหนดขอบเขตของเวลา (Time Fences) และ การกำหนดชิ้นส่วนที่ไม่ให้มีการเปลี่ยนแปลง (Pegging)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชุติระ ระบอบ


ad