Leksioni iv
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 181

LEKSIONI IV PowerPoint PPT Presentation


  • 381 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

LEKSIONI IV. APARATI MUSKULAR. MUSKUJT. Janë organe active të lëvizjes , ata mund të jenë të vullnetshëm apo të pavullnetshëm .

Download Presentation

LEKSIONI IV

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Leksioni iv

LEKSIONI IV

APARATI MUSKULAR


Muskujt

MUSKUJT

  • Janëorgane active tëlëvizjes, atamundtëjenëtëvullnetshëmapotëpavullnetshëm.

  • Nëmuskujt e pavullnetshëmbënpjesëmuskulatura e lëmuar e organevetëndryshëmsidhemuskulatura e strijuar e zemrës, tëcilëtkomandohendhevarenngasisteminervorvegjetativ.

  • Muskujte vullnetshëmkanëstrukturëstriale (tëvijëzuar) dhekomandohenngasisteminervor cerebrospinal.


Muskujt1

MUSKUJT

  • Nëçdomuskuldallohendypjesë:

  • pjesaqëkontraktohetnëmënyrë active, barku me ngjyrëtëkuqedhe

  • pjesapassive me anën e sëcilësaifiksohetnëkocka, tendiniqëpërbëhetprejindilidhorkompakticili ka njëngjyrëtëshkëlqyeshmearitëndritshëmqëdallohetngangjyra e trupittëmuskulit.

  • Tendinetjanënëformëkordoneshaponëformëpllaketëgjerë (laminaaponeurosis).


Muskujt2

MUSKUJT

  • Disagrupemuskujtëvullnetshëm, qëkanëlidhjedirekte me organetëaparatittretës, respirator, urogjenitalapo me organet e tëparitdhetëdëgjimit, përshkruhennëatopjesëtëanatomisëkupërshkruhenatosistemeapoorgane.

  • Përtëkryerlëvizjençdomuskulduhettëkapet me njëngaekstremitetet e tijqëquhetkoka e origjinës (caput) osepikafikse (punctumfixum), qëtëushtrojëndikimin e vet me ekstremitetin e kundërttëquajtur fund osendryshe, pika e lëvizshme (punctum mobile).

  • Porjorrallëndodhqëpikaqëzakonishtështëfiksetëshndërrohetnëpikëtëlëvizshmedheanasjelltas, osetëspostohenkohë pas kohenjërakundrejttjetrës.


Muskujt3

MUSKUJT

  • Muskujtjanëpothuajsetëgjithësimetrikë.

  • Duke përfshirëtëgjithëmuskujtqëibashkëngjitenaparatitskeletikdhegjithëorganevetëndryshmepranohetsinumër total imuskujvetëvullnetshëmnjëshifërqërrotullohetrreth 500.000

  • Peshadhevëllimiipjesshëmsidheai total imuskujvevariojnënëmënyrëtëdukshmengamosha, seksidhekonstitucioni individual.

  • Atoquhennormalekurjanënëraporttëdrejtë me peshëndhekonstitucionin e organizmit.


Muskujt4

MUSKUJT

  • Mundtëbëhendisaklasifikimetëmuskujve

  • Muskujtqëveshinskeletinngashumëautorëquhenmuskujskeletikë, ndërsaataqëvendosenmënësipërfaqequhenmuskujsipërfaqësorë.

  • Sipasformës – muskujtndahenmëtëgjerë, tësheshtë, tëgjatëdhetëshkurtër, gjëqëipërgjigjetkarakterittëzhvillimittëtyrenëdypërmasanëdrejtimtëgjatësisëdhegjerësisë.


Muskujt e gjat

Muskujt e gjatë

  • Muskujt e gjatëigjendenpranëlevavetëgjatatëlëvizjes, pragjendenkryesishtnëanësitë.

  • Këtallojmuskujshjanëpak a shumënëformëboshtikupjesamishoreqëndronnëpjesën e mesmetëmuskulitdhenëskajetpërfundon me tendine.

  • Këtamuskujshkojnëngadisacentimetranëdisadecimetra.

  • Muskujte gjerëmarrinkëtëemërprejformëssëtyre, nëformëfletetëgjerëme pamjetrekëndore, katërkëndore me pjesën e tyremishoredheaponeurotike, tëcilëtgjendenmëshumënëtrung.


Muskujt e shkurt r

Muskujt e shkurtër

  • Muskujt e shkurtërigjejmëmëtëpërhapurkudonëtrup, pormundtëtheksojmë se jorrallëekzistojnëedhe forma tëndërmjetmetëcilatështë e vështirëpërt’iklasifikuar.

  • Disamuskujparaqitensiunazatëbrëndshmepërrethhapjevesipërfaqësoretëtrupitdhequhenmuskujorbikularë (përrethgojës, orbitave) aposfinkterial (nëorganet).


Muskujt5

Muskujt

  • Muskujtmundtëklasifikohenedhesipasnumrittëkokëve, barqeve, tendineveorigjinësapopërfundimittëtyrenëkockë, sipasnumritatomundtëjenëtëthjeshtëosetëshumënumërta, p.sh. kurfillimiështë me dykokë, muskuliquhet biceps, me tri kokë triceps, me katër quadriceps.

  • Muskujtqëkanëmëshumë se njëpërfundim, pramëshumë se njëtendinfiksuesquhetbi,triapoplurikaudat.


Muskujt6

Muskujt

  • Kurmuskujt me origjinëngamiotonetëndryshmebashkohennënjëmuskul, atëherembetentendinendërmjetëseqëquhet intersections tendine.

  • Këtamuskujmundtëkenëdybarqe p.sh. muuskuli rectus abdominis.

  • Po kështumundtëkemindryshimeedhenënumrin e tendinevetëtyre.

  • Kështuflektorët e përbashkëtdheekstensorët e përbashkëttëgishtavetëduarvedhetëkëmbëvekanëdisatendine, derinëkatërnësajëtëtëcilavekontraktimiinjërit bark muskulorjepnjëefekt motor tëmenjëhershëmnëdisagishta.


Muskujt7

Muskujt

  • Muskujtiklasifikojmëedhesipasdrejtimittëfijeve, gjëqëreflektonedhenëfunksionetëndryshmetëtyre.

  • Sipasdrejtimittëfijevemuskularedallojmëmuskuj me fijetëdrejtaparalele, me fijeoblike, me fijeqëshkojnënëformëfreskorejedhenë fund me fijecirkulare.

  • Kurfijetmuskularebashkohen me tendinet, nganjëraanëquhetunipenatusdhekurbashkohetnëtëdyanëtquhetbipenatus.


Muskujt8

Muskujt

  • Nëdisaregjionekukalojnëvazadhenervamuskujtmarrinkontaktapoformojnë me pjesën e tyrefascialenjë hark fibrozqëngjitet, inserohet me pjesënskeletikenënjëmënyrëtëtillëqëformon me tënjëunazëosteofibrozenëpërtëcilënkalojnënervatdhevazat.

  • Ashtusipërçdosistemedhepërsisteminmuskulormundtëgjejmëvariacionetëllojevetëndryshmesi: ndryshimetëpozicionittëvendosjes, ndryshimetëformës, tëvëllimit, numrittëfascieve, tëorigjinës, tëinserimit, numrittëkokave, barqeveetj


Muskujt9

Muskujt

  • Pjesamishore e muskulitështëfleksibile, elastikedherezistentegjatëlëvizjes pa u dëmtuarnëfunksionin e sajgjatëaktivitetit normal.

  • Tektëgjallëtnëmomentin e pushimit, fibratmuskulorenukjanëtëlëshuara, porkanënjëgjëndjetensioni special qëquhet tonus muscular.

  • Me vdekjenatongurtësohen, forcohen pa u zvogëluar duke dhënëatëqëquhetshtangiakufomore, rigiditetikadaverik, qëfillon me pushimin e qarkullimittëgjakut, porqëvihet re mëmirënëorët e mëpastajme, 5-6 orë pas vdekjes e qëarrinmaksimumin 1 deri 5 ditëmë pas, dhemë pas fillonputrifikimiikufomës.


Muskujt10

Muskujt

  • Elementikryesorkubazohetpuna e muskujveështëkontraktiliteti, tkurrjadhelëshimiimuskullit.

  • Kurmuskulikontraktohetbëhetafrimiidypikave, asajfiksedhepikës mobile dhepërrrjedhojëbëhetlëvizjanënjëpjesëtëcaktuartëtrupit.

  • Kockatqëlëvizinnëartikulacionenënefektin e muskujvemundtëkrahasohen me levatnëaspektinmekanik.

  • Si mbështetjepërtërëtrupinshërbenkolonavertebroreqështrihetgjatëvijëssëmesittëtrupit.


Muskujt11

Muskujt

  • Fillimiimuskujveqëkoincidon me njëpikëtëpalëvizshmeshtrihetmëafërplanit median tëtrupit, kursepëranësitëpikafiksendodhetmëafërtrungutnëkrahasim me pikën mobile.

  • Megjthatëvlentëpërmendet se punktumfiksumdhepunktum mobile mundtëndërrojnëvendet me njëritjetrin p.sh. nëmuskujt e barkut, tëshpinësapotëekstremiteteve.

  • Muskujtduke u fiksuarnëkockamundtëkalojnënjë, dyapodisaartikulacioneprejtëcilaveatomarrinemrin, muskujuni, bi apomultiartikular.


Muskujt12

Muskujt

  • Lëvizjanëartikulacionkryhetnëdykahetëkundërt, fleksionekstension, adduksion – abduksion, prandajpërtëlëvizurpërrethnjëboshtiçfarëdoduhenjomëpak se dymuskuj.

  • Kështumuskujtqëkanëveprimetëkundërtaquhen antagonist, sitëtillëmundtëpërmendim, muskulifleksiordigitorium me muskulinekstensordigitorium.

  • Ndërsamuskujtqëkryejnëtënjëjtinveprimquhensinergjistë.


Formacionet ndihm se t muskujve

Formacionetndihmësetëmuskujve

  • Këtufutenfasciet, tëcilatparaqitennëformëmembranashtëpërbëraprejindilidhorfibrilarkompakt.

  • Fascietndahennëfascietëvetëmuskulit (fascia propria) e cilae rrethonatë , sidhefascieqërrethijnënjëgrupmuskujshsinergjistë, praqëkryejnënjëfunksiontënjëjtëdhemundtëquhet fascia e thellë (profunda).

  • Fascietlëshojnëedhezgjatimetëshumtafascialeqëquhen septum intermuskularë.

  • Këtotëfunditvijnëngafascietdhendajnëmuskujtnganjëritjetri.


Formacionet ndihm se t muskujve1

Formacionetndihmësetëmuskujve

  • Disaherëtendinet e muskujvekalojnënëkanaleosteofibrozeqëjanëtëveshuranëthellësi me njëmembranëtëhollëtëngjashme me atëtëmembranavesinovialetëartikulacionevetëcilatpasqyrojnëngabrëndanjëmbylljetëserozës duke veshursipërfaqen e tendinitosetëtendineve.

  • Kjomembranë e hollë, nëdyfundet e kanalitipërvishettendinit duke formuarpërrethtijkëllëfinsinovial.


Leksioni iv

  • Bursat e mukozajanëformacionetëtjeraqëbëjnëpjesënëaparatinndihmëstëmuskujve.

  • Atovendosenndënmuskujtdhetendinet, kryesishtafërfiksimittëtyredhenëafërsitëkavitetitartikulardisa bursa komunikojnë me të. Po kështunëaparatinndihmësbëjnëpjesëedhekockatsesamoide.

  • Atogjendennëtrashësinë e tendineve, nëvendin e fiksimittëtyre me kockat duke zmadhuarnëkëtëmënyrëkëndin e kapjessëmuskujvenëkockëdhenjëkohësishtzmadhojnëedheforcën e tyre.


Muskujt e shpin s

Muskujt e shpinës

  • Ndahennëmuskujsipërfaqësordhetëthellë.Shtresae muskujvesipërfaqësorëpërbëhetvetëmnganjëpllakëmuskulo-aponeurotikeqëvendoset midis procesevespinozetëvertebravedhebrinjëve duke iupërgjigjurmuskujvetëquajturspinokostal.

  • Nëmuskujtsipërfaqësoretëshpinësbëjnëpjesë:

  • Muskulitrapez– ështëmuskulimësipërfaqësor, ështëigjerë, nëformëtrekëndore, zëpjesën e sipërmetëshpinësderinëqafë.

  • Muskujt e tëdyanëveformojnëfigurën e trapezitngaiciliai ka marrëemrin.

  • Funksioni: Kurkontraktohenfijet e sipërmengrejnëshpatullënlart, kurkontraktohenfijet e mesme e afrojnëatëteshtyllakurizore, kurtkurenfijet e poshtme e ulinshpatullënposhtë. Kurkontraktohennjëkohësishttëgjithafijetskapulatafrohen me njëratjetrënngaprapa.


Muskujt e shpin s1

Muskujte shpinës


Muskujt e shpin s2

Muskujt e shpinës

  • Muskuliigjerëishpinës (latissimusdorsi). Ështënjëfletëmuskuloaponeurotiketriangulare, mëigjërindërmuskujt e shpinës, duke u shtrirëngapjesa e poshtme e shpinësderinësqetull.

  • Funksioni: tërheqkrahunprapadhengabrënda duke e afruaratërrethtrungut. Kurpikafikseështënëhumerusndihmonnëaktin e inspirimit duke ngriturbrinjëtlart.


Muskujt e shpin s3

Muskujte shpinës


Muskujt e shpin s4

Muskujt e shpinës

  • Muskuliromboidimadhdheivogël.

  • Këtadymuskujformojnënëpjesën e sipërmetëpasmenjështresëmuskularenëformërombinëdukjeunike.

  • Funksioni – Tërheqshpatullënmedialishtdhe e ngrepakatë.


Muskujt e shpin s5

Muskujt e shpinës

  • Muskulingritësiskapulës (muskuli le vantor scapulae), ështënëformëboshtigjatësor.

  • E merrorigjinënngatuberkulatposterioretëprocesevetransversaletëkatërvertebravetësipërmecervikale, pastajshkonposhtëdhelateralishtnëkëndin e sipërmtëskapulës.

  • Funksioni- ngreshpatullën duke idhënënjëfarërrotullimimedialishtdheposhtëpjesëstjetër.

  • Kurpikafikseështënëshpatullmundtëpërkulëkolonëndhekokënnëatëanë.


Leksioni iv

  • Muskuliidhëmbëzuaripasmëisipërm (muskuliseratus posterior superior).

  • Kymuskulvendosetposhtëmuskulit rhomboid. Kymuskulngrebrinjët, luanrolnëinspirim, praështëmuskulinspirator.

  • Muskuliidhëmbëzuaripasëmiposhtëm. Ka pamjerombipaktëzgjatur. Ka sifunksiontëulbrinjëtposhtë duke ndihmuarnëekspirim.


Muskujt e shpin s6

Muskujt e shpinës

  • II.Muskujt e thellëtëshpinës – quhenmuskujtspino dorsal. Muskujt e thellëformojnënjështresëtëmadheqëndodhetnëulluqet e mëdhatëformuara midis procesevespinozedhetransversalenganjëraanëdhekëndevetëbrinjëvenëanëntjetër.

  • Këtondahennëdytraktetëmëdha, trakti medial ipërbërëngamuskujtëshkurtër, nëzonatmëtëthellaafërskeletitdhevertebravetëveçanta, dhetrakti lateral qëvendosetmënësipërfaqe e përbërëngamuskujtëgjatë.

  • Ndërsanëzonën e pasmetëqafëssipërdytrakteveshtrihetdhetraktiitretë, traktispinotransversaliciliparaqitet me muskujt splenius.

  • Funksioni – drejtojnëkolonën, e rrotullojnëatëdhebëjnëekstensionnëpjesëtëveçantatësaj. Këtamuskujmarrinpjesëedhenëlëvizjetrespiratore.


Leksioni iv

  • Fasciate shpinës – nëshpinëgjendendyfascie – fascia superficiale e cilambulon

  • muskulintrapezius,

  • muskulinlattissimusdorsidhevazhdonngasipërsi fascia nuchaedhe fascia e thellë e cilandahetnëdyfletë, një e sipërfaqshmedhe e thellë.

  • Fascia e thellëquhetshpesh fascia lumbo dorsal.


3 muskujt e kraharorit

3.Muskujt e kraharorit

  • Ndahennëdygrupe –

  • muskujte jashtëmekstrinsekëqë e kanëorigjinënngaskeletiitoraksitdhefiksohennëekstremitetin e sipërm, dhe

  • muskujte brendshëmapoinstrinsektëqë e kanëorigjinëndhepërfundojnënëtrung (sternum, brinjë, vertebra).

  • Këtufutetedhediafragma.


Muskujt e grupit t par

Muskujte grupittëparë

  • Muskulipectoralis major. Ështëmuskuligjerë, idendur, me formëtrekëndoreqëzëgatigjysmën e gjoksit.

  • Ështëiformuarnga tri pjesë: - Pjesaklavikularefillonnë 2/3 medialetëbuzëssëpërparmetëklavikulës, - pjesasternokostalefillonngafaqja e përparme e manubrium corpus sterni, dhepjesakërcore e brinjëvedhesëfundi – pjesaabdominaleqëfillonngapjesa e përparme e vaginëssëmuskulittëdrejtëtëbarkut.

  • Funksioni: Afronkrahuntetrunku, e kthendherrotullonatëmedialisht.

  • Kurpikafikseështënëkrah, ngerbrinjëtlart duke ndihmuarnëinspirim, prabënpjesënëmuskujtinspiratorë.


Muskujt e grupit t par1

Muskujt e grupittëparë

  • Muskuliivogëligjoksit (muskulipectoralis minor) ështëmuskulishtypurnëformëtrekëndëshi. Kymuskululposhtë, përparadhemedialishtshpatullën. Kurpikafikseështënëshpatullngrelartbrinjët. Ështëmuskulinspirator.

  • Muskulindërklavikular(muskulisubklavius) ështëmuskulivogël, gjysmëkonik. Kytërheqklavikulënposhtëdhemedialisht

  • Muskuliidhëmbëzuaripërparmë (muskuliseratus anterior), ështënjëmuskuligjerënëformëkatërkëndoretëçrregullticilimbulonfaqenanësoredhetëpasmetëtoraksit.

  • Funksioni – ngreshpatullënpërparadhejashtëdhe e rrotullonngajashtëkëndin e sajtëposhtëm. Sëbashku me muskulinromboideusfiksonshpatullënnëlëvizjet e krahut, ndërsa me fijet e tijtëposhtmengrebrinjët.


Muskujt e grupit t par2

Muskujt e grupittëparë


Muskujt e kraharorit

Muskujt e kraharorit

  • Muskujt e grupitëdytëosemuskujt e vërtetëtëkraharorit

  • Muskujtlevatorescostarum – llogaritenrreth 12 muskujtëtillënëformëtrekëndore. Funksioni: ngrebrinjëtsiç e thotëvetëemri.

  • Muskujtinterkostalesexterni – mbushinhapësiratinterkostale. Nënivelin e hapësiravendërkërcoretëbrinjëvemuskujtzëvendësohen me pllakafibrozetëcilatkanëtënjëjtindrejtim me fijet e tyre.

  • Muskujtintercostalesinterni – këtokanëdrejtimtëkundërt me fijet e muskulit extern. Atofillojnëngabuza e sipërme e brinjëssëposhtmepërnëbuzën e poshtmetëbrinjëssëmësipërme.


Muskujt e kraharorit1

Muskujt e kraharorit

  • Funksioni

  • – Muskujtintercostal externngrenëbrinjëtlart, zgjerojnëkafazin e kraharoritnëdrejtimantero-posterior dhe transversal, prandajjanëmuskujinspirator, nëinspirimtëthellëfutenedhemuskujt e tjerëtëkraharorit , ndërsa

  • - muskujtintercostal internulinbrinjëtposhtë , shërbejnësim.eksipratorë.

  • Muskulitranversusthoracis- ështënjëmuskulnëformëkatërkëndoretëparregullt, ingjiturnëfaqen e brendëshmetëthoraxitanashsternumit.

  • Funksioni – ulbrinjëtdhendihmonnëekspirim.


Muskujt e kraharorit2

Muskujt e kraharorit

  • Diafragma (muskuliphrenicus) ështëmuskuligjerë, tek, me drejtim transversal nëmënyrëtëtillëqëndankavitetintorakalngaai abdominal, me konveksitetngasipërdhekonkavitetngaposhtë. Diafragmaështë e përbërëngapjesëmuskularenëperiferidhetendinozenëqendër. Pjesaperiferikeqëështëpjesëmuskularesipasorigjinësndahetnëpjesalumbare, kostaledhesternale.

  • Funksioni – diafragma ka roltërëndësishëmnëfrymëmarrjesidomosnëinspiracion , sepsekurajokontraktohetsheshohetapouletkonveksitetiisajdheshtonkapacitetin e kavitetittëkraharoritnëdrejtimvertikal, luanroledhenëformimin e presësabdominale.


Fasciet e kraharorit

Fasciete kraharorit

  • Fascia e përbashkëtqënjihetedhesi fascia pectoralisveshnëanënsipërfaqësoremuskulinpectoralis major, vazhdonpastajngasipërderinëbuzën e përparmetëklavikulës me tëcilënajongjitet, dhemëtej me fasciencervikalesuperfaciale.

  • Fascia aksilarembulongropënaksilaredhevazhdonnëmuskulinlatissimusdorsi duke u bashkuarnë fascia thoracolumbare.

  • Fascia endothoracicaveshanën e brendshmetëkraharorit duke mbuluarmuskulininterkostal interne, muskulinsubklaviusdhemuskulintranversusthoracis.


Muskujt e barkut

Muskujt e barkut

  • . Muskujt e barkut

  • Këtondahennëgrupin e muskujvetëpërparmë, tëanshëmdhetëpasmë.

  • Nëgrupin e muskujvetëpërparmëbëjnëpjesë:

  • Muskuli rectus abdominis – ështënjëmuskul me drejtimvertikalgjatësor, me disandërprerjenështrirjen e vetëngadisa septa tendinozë. Kymuskulfillonngakërcet e brinjëve V-VII dheprocesiksifoiddheshkon e fiksohet me tendininndërmjetsimfizëspubikedhetuberkulumpubicum.

  • Muskulipyramidalis – ështënjëmuskulivogël me pamjetrekëndore, fillonngasimfizapubikedhefiksohetanashnëlinea alba.


Grupi i muskujve t ansh m t barkut

Grupiimuskujvetëanshëmtëbarkut

  • Muskuliobliquusabdominisexernus

  • Kymuskulsëbashku me muskujt e tjerëtëkëtijgrupiformojnëmuretanësorëdhetëposhtëmtëbarkut. Ështëmuskuligjerëicili ka ardhur duke u zgjeruarsirezultatizhvillimittëanësivetrësipërmetëzgjerimittëkafazittëkraharoritteknjeriu.

  • Kymuskulfillon me tetedhëmbëmishorengatetëbrinjët e fundit.

  • Kymuskulnëpjesën e mesmetëtijformonnjëpllakëaponeurotiketëgjerë e cila duke u bashkuar me atëtëanëstjetërmerrpjesënëformimin e vaginëssëmuskulittëdrejtëtëbarkutdhetëlinea alba abdominis.

  • Poshtëmuskulifiksohetnëbuzën e jashtmetëkreshtësiliake, nëspinëniliake anterior superior dhetuberculumpubicumtëkockëspubike.

  • Buza e poshtme e aponeurozëssëkëtijmuskuliqëkalonngaspinailiake anterior superior derinëtuberculumpubicumbënkëtunjëkthimngabrënda, njëtrashje, qëmerremrinligamentum inguinal.


Muskuli obliquus abdominis internus

Muskuliobliquusabdominisinternus

  • Muskuliobliquusabdominisinternus – shtrihetnënmuskulin e mësipërm.

  • Ka pamjen e njëfreskorejedhefillonngaprapanga fascia lumbodorsalis, ngalineaintermedia e kreshtësiliakedhe 2/3 lateraletëligamentit inguinal.

  • Ngapërparakymuskulbënnjëzgjerimaponeurotikdhe duke u bashkuar me atëtëanëstjetër, duke marrëpjesënëformimin e vaginëssëmuskulit rectus abdominis duke u ndarënëdyfletëdhe duke qëndruar me muskulinrektusnëpozicionetëndryshmesipërumbilikusitdheposhtëtij.


Muskuli transverses abdominis

Muskuli transverses abdominis

  • Muskuli transverses abdominis– gjëndetposhtëdytëparëvedhemëihollë se ata.

  • Fillonngafaqja e brendshme e brinjëvetëposhtmegjashtëbrinjët e fundit, nga fascia lumbodorsale, buza e brendshme e kreshtësiliakedhe 2/3 lateraletëligamentit inguinal.


Grupi i muskujve t pas m t barkut

Grupiimuskujvetëpasëmtëbarkut

  • Muskuli quadrates lumborum – ështëmuskul me pamjekatërkëndore, fillonnëbuzën e brendshmetëkreshtësiliakedhefiksohetnëbuzën e poshtmetëbrinjëssëfundit.

  • Funksioniimuskujvetëbarkut. Kontraktimiimuskujvetëbarkutndihmonnëkrijimin e presësabdominaletënevojshmenëaktin e defekimit, urinimitdhelindjestekgratë.

  • Kontraktimiinjëkohshëmikëtyremuskujvesëbashku me diafragmënndihmonnëaktin e frymëmarrjes, sidomosnëekspirim duke tërhequrbrinjëtposhtë, sepsenjëpjesë e këtyremuskujvekanëfiksimnëbrinjë.

  • Po kështukontraktimiikëtyremuskujvesidomosmuskuli rectus abdominisndihmonnëpërkuljenekolonësngapërpara.

  • Po kështumuskujt e presësabdominalenësajëtëtonusittëtyre, bëjnëqëorganet e kavitetit abdominal tëqëndrojnënëpozicionin e tyre normal.


Vagina e muskulit rectus abdominis

Vagina e muskulit rectus abdominis

  • Vagina e muskulit rectus abdominis

  • Formohetngaaponeurozat e tremuskujvetëpjerrëtapoanësorëtëbarkut.

  • Porkjovaginëparaqitet e ndryshmenënivelinsipërkërthizësdheposhtësaj.

  • Ngaprapanënivelinposhtëkërthizësformohetnga fascia transversa.

  • Përkëtëarësyenëkëtënivelmuriipasëmështëmëidobëtdhemundtëshërbejë me kalimin e moshëssishkakpërshfaqjen e hernieve.


Linea alba abdominis

Linea alba abdominis

  • Linea alba abdominis

  • Ështënjëshiritindritshëm me ngjyrësitëbardhëmbasiështë e varfër me enëgjaku, qëformohetngagërshetimiifijevetendinozetëaponeurozavetëtremuskujveanësorëtëbarkut.

  • Është e gjatërreth 38-40cm.fillon ngaprocesiksifoidderinësinfizënpubike. Nënivelin e umbilikusitfijettendinozerrallohendheformojnëunazën e kërthizës, icilinërast se dobësohetmëtej me kalimin e moshësmundtëshërbejësi vend idaljessëhernieveumbilikale.


Kanalis inguinalis

Kanalisinguinalis

  • Kanalisinguinalis

  • Ështënjëkanalnëfundinanësortëbarkut me njëgjatësi 2-4 cm nëpërtëcilinkalontekmeshkujtfuniculusspermaticus, ndërsatekfemratligamentumteres uteri. Kykanalbëhetipërshkueshëmdhezmadhohetmëshumënërastet e hernieveinguinaletëlinduraapotëfituara. Kykanal ka dyhapje.

  • Hapja e jashtme, e cilaështënjëçarjenëformëtrekëndëshe e aponeurozëstëmuskulitoblikusabdominisexternus.

  • Hapja e brendshmeështë annulus preperitonealis.

  • Kanali inguinal – nëpërkanalin inguinal mundtëkalojnëhernietinguinaletëcilatjanëmëtëshpeshtatekmeshkujt, mbasitekatakanaliështëmëigjerëpërshkaktëformacioneveanatomikeqëpërmban.


Muskujt e kok s

MUSKUJT E KOKËS

  • Muskujt e kokësndahennëmuskujspecialëtëlidhur me aparatindigjestivdhemuskujtëvërtetëtëkokës.

  • Muskujt e mimikës. Nëdallimngamuskujtskeletikëkanëvetëmnjëfiksimnëkockë, ndërsatjetrin e kanëtëlirënëlëkurë. Kjogjëlehtësongjatëkontraktimittëtyretëvënënëlëvizjelëkurën duke formuarnëkëtëmënyrëshprehjen e fytyrës.

  • Tëgjithëkëtamuskujinervohenngamuskuli facial, dëmtimiitëcilitjepparalizatfaciale. Këtamuskujvendosenrrethzgavravetëkokës, (sy, gojë, veshë, hundë).

  • Muskujtmbyllësaposfikterialshtrihennëformërrethorepërrethvrimavenatyrale.

  • Muskujtrrethgojës me fjalën e artikuluar u zhvilluannëstadinmëtëlartënëkrahasim me muskujtrrethveshittëcilëtteknjeriu u shndëruannëmuskulinrudimentar.


Muskujt p rreth syrit muskuli orbicularis oculi

Muskujtpërrethsyrit. Muskuliorbicularisoculi

  • Muskujtpërrethsyrit. Muskuliorbicularisoculi – shtrihetpërrethorbitëskockore. Muskuli corrugators supercili - kontraktimiikëtyredymuskujveshkaktonformimin e palavevertikale midis vetullave.

  • Funksionimiimuskulitorbicularisoculi. Kurkontraktohetpjesapalpebralebënmbylljen e rimaoculinëmënyrësistematike. Kontraktimiipjesësorbitalebënrrudhjen e syve. Kontraktimiipjesëslakrimalenëmënyrëritmike me mbylljen e palpebrave, realizonshtrydhjen e sacuslacrimalispërnjomjen e kornesë.


Muskujt p rreth goj s dhe hund s

MUSKUJT PËRRETH GOJËS DHE HUNDËS

  • Muskulilevatorlabi superior alaquenasi. Kymuskulinfluenconnëngritjen e buzëssësipërme.

  • Muskulizygomaticus major. Kontraktimiikëtijmuskulibëntërheqjen e këndittëgojëslateralishtdhesipër duke idhënëfytyrëspamjetëqeshur.

  • Muskulirisorius. Fiksohetnëlëkurën e këndittëgojës. Gjatëkontraktimittërheqkëndin e gojëslateralisht. Quhetndryshemuskuliiqeshjesironike.

  • Muskuli depressor angulioris. Gjatëkontraktimitulposhtëkëndin e gojës duke idhënëfytyrëspamjetëdëshpëruar .

  • Muskulilevatorangulioris. E merrorigjinënnëfosakanina. Kontraktimiitijngrekëndin e gojëslart.


Muskujt p rreth goj s dhe hund s1

MUSKUJT PËRRETH GOJËS DHE HUNDËS

  • Muskuli depressor labiinferioris. Kontraktimiitijbëntërheqjen e buzësposhtëdhepaklateralisht duke idhënëfytyrësnjëpamjeqëshprehneveri.

  • Muskulimentalis. Gjatëkontraktimitngrelëkurën e mjekrëssidheinfluencon me muskujtpërkatëspërngritjen e buzëssëposhtme.

  • Muskulibucinator. Kontraktimiikëtijmuskulitërheqkëndin e gojës duke hapurrinaorisnëdrejtim transversal. Ndihmonnëformimin e fishkëllimës.

  • Muskujtincisi. Këtamuskujndihmojnënëqëndrimindhembajtjen e buzësdrejt.

  • Muskuli depressor alaenasi. Kontraktimiitijbëntërheqjen e flegravetëhundëslart duke zgjeruarvrimat e hundës.

  • Muskuli depressor septinasi. Kontraktimiitijkomprimonfaqetanësoretëkërcevetëhundës, ngushtonvrimat e hundës.


Muskujt p rreth goj s dhe hund s2

MUSKUJT PËRRETH GOJËS DHE HUNDËS

  • Muskujtpërrethveshit. Teknjerëzitkëtamuskuj e kanëhumburfunksionin. Kështuqëtërrallëjanëatanjerëzqëmundt’ilëvizinveshët.

  • Muskujt e përtypjes. Kanësikarakteristikëtëpërbashkëtnjëfiksimnënofullën e poshtmetëcilën e ngrenëgjatëaktittëpërtypjes, prandajmarrinkëtëemër, ndërsafiksimintjetër e kanënëkockat e kafkës.

  • Muskulimasseter. Ngremandibulën.

  • Muskulitemporalis. Ngredheçonprapamandibulën.

  • Muskulipterygoideusmedialis. Ngremandibulënlartdhe e çonatëlehtësishtpërpara.

  • Muskulipterygoideuslateralis. Çonmandibulënngapërparadhemedialisht, bëndhërrotullimtëpjesshëmtëmandibulësngabrëndapërpërtypjen e ushqimeve


Muskujt e qaf s

MUSKUJT E QAFËS

  • Nëmuskujt e qafësbëjnëpjesëmuskujt e pasmëtëcilët u përshkruannëmuskujt e pasmëtëtrungutsidhemuskujtqështrihennëregjionin e qafës.

  • Këtajanëmuskujtësistemitdigjestiv, respirator sidhemuskujtëvërtetëtëqafës.

  • Muskujt e vërtetëtëqafësndahennë tri grupetëmëdha.

  • Muskujt e sipërfaqshëmtëqafës

  • Muskuliplatysma. Ështënjëmuskuligjerë, ihollë, nëformëkatërkëndëshi, ivendosurnënlëkurëgjëqëreflektohetnëmoshën e vjetërkurelasticitetiitijbie.

  • Formonrrudhat e lëkurësnëqafë. Gjatëkontraktimittërheqposhtëlëkurën e qafës, tëmjekrësapodhekëndin e gojës, gjëqë ka rëndësinëshprehjen e fytyrës.


Muskujt e qaf s1

MUSKUJT E QAFËS

  • Muskulisternocleidomastoideus. Vendosetnëfaqenlateraletëqafës. Ka dykokë, njësternaledhenjëklavikulare.

  • Funksioni.Kontraktimiinjëritmuskulbënkthimin e kokësnëpoatëanë, ndërsafytyrakthehetnëdrejtimtëkundërttëkontraktimittëmuskulit.

  • Kurpikafikseështënëkokë, muskulindihmonpërtëngritursternumin, tekiciliai ka njëfiksim, praluannjërolnëzgjerimin e kafazittëkraharoritdhendihmonnëinspirim.

  • Kurkontraktohentëdymuskujtpërnjëherëkokazhvendosetmbrapa.


Muskujt e qaf s2

MUSKUJT E QAFËS

  • Muskujt e kockëshyoide

  • Këtamuskujndahennëdygrupe: muskujtsuprahyoiddheinfrahyoid.

  • Funksionimi. Tëgjithëmuskujtsuprahyoidkanësifunksionngritjen e kockëshyoidekurpikafikseështënëmandibul. Nëtëkundërtulinnofullën e poshtme duke u bërëkështu antagonist me muskujt e përtypjes.

  • Po kështumuskulimylohyoideuskurkontraktohetmeqenëseformondyshemenë e gojësngrelartgjuhëndhendihmonnëpërcjelljen e ushqimitngagojanë faring.

  • Këtamuskujsëbashku me mandibulën, laringun, trakenëdhekockënhyoide, luajnërolnëtëfolurdhenëartikulimin e fjalëve.


Muskujt e qaf s3

MUSKUJT E QAFËS

  • Muskujt e thellëtëqafës

  • Këtamuskujgjendënnëpjesënlateraledheanterioretëkolonësvertebrore. Këtamuskujndahennëdygrupe: muskujskalenëdhemuskujprevertebral.

  • Muskujtskalenëkanëfunksion: kurpikafikseështënëkolonënvertebroreveprojnësimuskujinspirator, ngrenëlartbrinjëtdhezgjerojnëkafazin e kraharorit. Kurpikafikseështënëbrinjëkontraktimiimuskujvenëtëdyanëtpërkulkolonënvertikalenëregjionin cervical përpara, ndërsakurkontraktohetvetëmnganjëraanë e flektonkëtë region nëanën e kontraktimit.

  • Muskujtprevertebralkanësifunksiongjatëkontraktimittëtyretëpërkulinpjesëncervikaletëkolonësvertebrale, tëkthejkokënnëanën e kontraktimit.


Topografia e qaf s

Topografia e qafës

  • Qafaështëregionianatomikqëlidhkokën me trupindheekstremitetet e sipërme.

  • Ajoështëpjesamë e lëvizshme e trupit.

  • Nëqafëdallohetnjë region anterior dhenjë posterior.

  • Regioni posterior ose region nuchae u përshkruanëmuskulin e regionittëpasëmtëtrungut.

  • Regioni anterior ndahetngaai posterior ngabuza e përparme e muskulittrapesius.

  • Pjesa e përparmequhetedheqafa e vërtetë.


Muskujt e an sis s sip rme

Muskujt e anësisësësipërme

  • Nëmuskujt e anësisësësipërmebëjnëpjesëmuskujt e supit, tëkrahut, tëparakrahutdhetëdorës.

  • Meqenësekyekstremitetparaqitetmëirëndësishëm se anësia e poshtme, nëdrejtimtëlëvizjeve fine tëpunësqërealizohen, nëtëgjëndetnjënumërshumëimadhmuskujsh me përbërjeshumë fine.

  • Këtugjendenmuskujshumëmëtëspecializuarpërkryerjen e veprimeveshumëtëndërlikuara.


Muskujt e supit

MUSKUJT E SUPIT

  • Muskulideltoideus. Ështënjëmuskulifuqishëmnëformëtrekëndëshi.

  • Funksioni.Kurkontraktohenfijetqëzbusinparaprapa (pjesaqëfillonnë 1/3 lateraletëklavikulës), krahushkonpërpara, prabënantefleksio, kurkontraktohentufat e pasme, krahubënretrofleksio, dhekurkontraktohentufat e mesitsidhegjithëmuskuli, krahungrihetnëpozicion horizontal.


Muskujt e supit1

MUSKUJT E SUPIT

  • Muskulisupraspinatus – mbushgropën me tënjëjtinemër. Funksioni. Kontraktimibënlargimin e krahutnjësoj me muskulindeltoideus.

  • Muskuliinfraspinatus – rrotullonkrahunngajashtë.

  • Muskuliteres minor – rrotullonkrahunngajashtë.

  • Muskuliteres major – lëvizkrahunposhtëdheprapa, e afronatërrethtrungut.

  • Muskulisubscapularis – kthenkrahunngabrëndasidhemundtëtërheqëkapsulënartikulare.


Muskujt e krahut muskujt flektor

MUSKUJT E KRAHUT. MUSKUJT FLEKTORË

  • Muskuli biceps brachi. Ështënjëmuskulifuqishëm, vendosetnësipërfaqedheijepformën e jashtmekrahut.

  • Funksioni. Kymuskulflektonparakrahunnëartikulacionin e bërrylit, ndihmonnësupinacionin e parakrahutdhemeqenëse caput lougumimuskulit biceps kalonnëpërartikulacionin e humerusit, mundtëndihmojënëflektimin e lehtëtëkrahutkurpikafikseështënëparakrah (tuberositasradi).

  • Muskulibrachialis. Mbulonartikulacionin e bërrylitngapërparadhefiksohetnëtuberositasulnare.

  • Funksioni. Ështëmuskulflektoriparakrahut.


Muskujt e krahut muskujt flektor1

MUSKUJT E KRAHUT. MUSKUJT FLEKTORË

  • Muskulicoracoburchialis. Fiksohetposhtënëhumerusnë 1/3 e mesmetëtij.

  • Funksioni.Flektonkrahun, e afrondhe e rrotullonnjëkohësishtatëngabrënda.

  • Muskujtekstensorë

  • Muskuli triceps brachi. Ështëmuskulqëijepformëkrahutngaprapa. Tëtrekokatbashkohennënjë bark tëfuqishëmdhezbresinposhtëdheprapaartikulacionittëbërrylitpërtufiksuarnëolecranontëkockësulnare.

  • Funksioni.Bënekstensiontëparakrahutnëartikulacionin e bërrylit.


Muskujt e parakrahut

MUSKUJT E PARAKRAHUT

  • Muskujt e parakrahutsipasvendosjesdhefunksionittëtyrendahennëmuskujtëpërparmë (fleksor) , muskujtëpasmë (ekstensorë) dhemuskujanësorë.

  • Karakteristika e përgjithshmeështëqëgrupiimuskujvetëpërparmë e marrinorigjinënngaepikondilimrdialihumerusit, kursegrupiimuskujvetëpasmëdheanësorë e marrinorigjinënnëepikondilin lateral tëhumerusit.


Muskujt e p rparm t parakrahut

MUSKUJT E PËRPARMË TË PARAKRAHUT

  • Muskulipronatorteres. Kymuskulflektonparakrahun, merrpjesëdhenëpronacion.

  • Muskuli flexor carpiradialis.Kryenfleksioninpalmartëdorësadduksiontësaj.

  • Muskulipalmarislongus. Ështënjëmuskulishkurtër, me pjesëtëgjatëtendinoze.

  • Funksioni. Tendosaponeurozënpalmaredhendihmonnëfleksioninpalmartëpëllëmbëssëdorës.

  • Muskuli flexor digitoriumsuperficialis. Kymuskulflektonfalangen e parëdhetëdytëdhendihmonnëpërkuljen e dorës.

  • Muskuli flexor pollicislongus

  • Muskuli flexor digitorumprofundus. Mëanëtëkëtijmuskuliformohetgrushtiiplotë.

  • Muskulipronator quadrates.Bënpronaciontëparakrahut.


Muskujt e p rparm t parakrahut1

MUSKUJT E PËRPARMË TË PARAKRAHUT


Muskujt an sor t parakrahut

MUSKUJT ANËSORË TË PARAKRAHUT

  • Muskulibrachioradialis.Ështëmuskulisipërfaqshëmivendosurlateralishtnëparakrah. Kymuskulbënfleksiontëparakrahutnëartikulacionin e bërrylitdhe e vendosparakrahunnëpozicion midis pronacionitdhesupinacionit.

  • Muskuli extensor carpiradialislongus. Bënfleksion dorsal tëdorës (prashtrirjen e saj) dheabduksionin e sajnëanënradiale.

  • Muskuliekstensorcarpiradialisbrevis. Shtrindorëndhe e largonatë.


Muskujt an sor t parakrahut1

MUSKUJT ANËSORË TË PARAKRAHUT


Muskujt e pasm t prakrahut

MUSKUJT E PASMË TË PRAKRAHUT

  • Muskuli extensor digitorumcommunis. Shtringishtatngaidytitekipesti, sidhebënnjëfleksion dorsal tëdorës.


Muskujt e an sis s posht me

MUSKUJT E ANËSISË SË POSHTËME

  • Nëpërbërjetëtyrehyjnë, muskujt e pelvisit, muskujt e kofshës, muskujt e kërciritdhemuskujt e këmbës.

  • Muskujt e pelvisit

  • Quhenndryshedhemuskujt e regionitkokso femoral.

  • Këtomuskujshtrihennëtëgjithaanët e artikulacionitkokso-femoral dhendihmojnënëkryerjën e lëvizjevenëtë.

  • Sipasvendosjessëtyreatondahennëgrupin e përparmë, tëpasëmdhe medial.


Muskujt e an sis s posht me1

MUSKUJT E ANËSISË SË POSHTËME

  • Grupiipërparmë

  • Muskulipsoas major. Ështënjëmuskuligjatëdheivëllimshëm. Fillonnga vertebra XIIthorakalederitek V lumbare.

  • Muskuliiliacus.Ështënjëmuskulisheshtë, me formëtrekëndëshi.

  • Fillonngaana e brendëshme e gropësiliake, poshtëbuzëssëbrëndshmetëkreshtësiliake, zbretposhtëdhelateralishtmuskulitpsoas major.

  • Funksioni. Flektonkofshën, e afronatëdhe e rrotullonngajashtë. Kurpikafikseështënë femur, ndihmonnëfleksionin e kolonësvertebroredhepelvisit.

  • Muskulipsoas minor. Kybënflektimin e kolonësnëregionin pelvic sidhetërheqfascienkuajoshpërndahet.


Muskujt e an sis s posht me2

MUSKUJT E ANËSISË SË POSHTËME

  • Muskuli gluteus maximus. I jepformënregionitgluteal.

  • Funksioni. Shtrindherrotullonlehtësishtngajashtëkofshën.

  • Kurpikafikseështënëkofshë, shtrinpelvisindhe e vendostrupinnëpozicionindrejtqëndrim, nxjerrpelvisinngapërpara.

  • Arrinzhvillimin e plotëkurfëmijafillontëecënëkëmbë, ështëindryshëmkurfëmijaqëndronnëpozicion horizontal.

  • Muskuliobturatorius. Ështëipërbërëngadypjesë; intra dhe extra pelvike.

  • Muskuli quadrates femoris. Rrotullonkofshënngajashtë.


Muskujt e kofsh s

Muskujt e kofshës

  • Muskujt e grupittëpërparmë

  • Muskulisartorius, aposhtrirësikërcirit. Ështënjëmuskuligjatëihollë, vendosetmbifaqen e përparmedhemedialetëkofshës.

  • Funksioni. Duke vepruarnëartikulacionin e gjuritflektonkërcirindhendihmonnëvendosjen e këmbësmbikëmbë, bënedhefleksionin e kofshësnëartikulacioninkokso femoral kurpikafikseështënëkërci.

  • Muskuli quadriceps femoris.Ështëmuskulifuqishëmqërrethontrupin e femoritngapërparapjesërishtlateralisht, iformuarngakatërmuskujtëveçantë.

  • Funksioni. Bënshtrirjen e kërciritnëartikulacionin e gjurit.


Muskujt e kofsh s1

Muskujt e kofshës


Muskujt e kofsh s2

Muskujt e kofshës


Muskujt e kofsh s3

Muskujt e kofshës

  • Muskujt e grupittëpasmë

  • Muskuli biceps femoris. Ështëmuskuliipasëmikofshësivendosurlateralisht.

  • Funksioni. Përkulkërcirinnëgju, shtrinkofshëndherrotullonkëmbënngajashtë.

  • Muskulisemitendinosus. Ështëflektorikërciritdheshtrirësikofshës.

  • Muskulisemimembranosus. Ështëmuskulmjaftigjatëqëfillonnga tuber ischi. Kymuskulflektonkërcirindheshtrinkockën.


Muskujt e kofsh s4

Muskujt e kofshës


Muskujt e kofsh s5

Muskujt e kofshës

  • Muskujt e grupit medial

  • Muskulipectineus. Afrondherrotullonngajashtëkofshën.

  • Muskuli adductor longus. Afronkofshëndhe e rrotullonatëngajashtë.

  • Muskuli adductor brevis. Afronkofshën.

  • Muskuli adductor magnus. Ështëmuskulifuqishëm, afruesikofshës


Muskujt e kofsh s6

Muskujt e kofshës


Muskujt e k rcirit

Muskujt e kërcirit

  • Këtajanëmuskujtëfuqishëmmbasimbajnëtrupinnëpozicionvertikalsidhebënzhvendosjen e tij.

  • Muskujt e grupittëpërparmë

  • Muskuli tibias anterior. Ështëmuskulimë medial. Kymuskulflektonkëmbëndorsalisht, afrondherrotullonatëngaanamediale.

  • Muskuli extensor hallucislongus, e merrfilliminnëanënmedialetësipërmetëfibulësdhengamembranainterosea. Kymuskulbënekstensiontëgishtittëmadhtëkëmbës, dorsofleksiontëtij, afrondherrotullonngabrëndakëmbën.

  • Muskuli extensor digitorumlongus. Ështënjëmuskuligjatë, fillonngakondili lateral itibies, ngakoka e fibulësdhepjesalaterale e membranësinterosea. Kymuskulshtringishtat, largondherrotullonkëmbënngajashtë.


Muskujt e k rcirit1

Muskujt e kërcirit


Leksioni iv

  • Muskujt e grupit lateral

  • Këtukemimuskulinperoneuslongusdhebrevis. Tëdybëjnëfleksion plantar tëkëmbës.

  • Muskujt e grupittëpasmë

  • Muskuli triceps surae.Bënfleksion plantar tëkëmbësdhesupimaciontësaj.

  • Muskulitibialis posterior. Dhekymuskulbënfleksion plantar tëkëmbës.

  • Topografia e anësisësëposhtme

  • Nëanësitë e poshtmesirezultativendosjessëmuskujvedhetendinevetëtyrenëpërkocka, sidheprejfascievengatëcilatatombështillen, formohenhapësira, kanale, brazdaetj. rëndësi ka kanali femoral icilibëhet real gjatëdaljessëhernievefemorale. Nëkëtorastë ka hapjen e brendshme e vendosurnëanën e brendshmetëabdomenitdhehapjen e jashtmeose hiatus saphenusngakalimiiv, safenamagna


Fosa poplitea

Fosapoplitea.

  • Fosapoplitea. Ështënjëgropëprapaartikulacionittëgjurit.

  • Nëkëtëgropëgjendëtindlidhorishkrifët, nyjelimfatikesidheenëgjakudhenervaqëshkojnëngasipërfaqjanëthellësi, nervitibialis, vena dhearteriapoplitea.

  • Poshtëgropëspopliteagjendetkanalicruropopliteus.

  • Nëkëtëkanalkalojnënërvitibialis posterior dhenervitibialis.


Literatura

Literatura

  • “Bazat e anatomisësënjeriut”,

  • . 119-187


Leksioni 4

LEKSIONI 4

  • INDI EPITELIAL


Indi epitelial

INDI EPITELIAL

  • Indi epitelialështënjëngakatërindetbazëtëorganizmittënjeriut.

  • Ështënjëngaindetmëtëpërhapuradheivetmiqëbienëkontakt me mjedisin e jashtëm. Indi epitelialveshsipërfaqen e jashtmetëtrupit me anëtëepidermëssëlëkurës, sipërfaqet e lira tëbrendëshmetëorganizmitsimukozën e aparatittretës, tëfrymëshkëmbimit, tësistemitnervor, tësistemiturinardheatij genital.

  • Ngaanatjetëraiveshgjithashtucipatseroze (perikardin, pleurindheperitoneumin), sidhemerrpjesënëndërtimin e syrit, tëveshitetj.


Indi epitelial1

INDI EPITELIAL

  • Veçoritë e inditepitelial

  • Indi epitelial ka pozicionkufitar. Përbëhetngaqelizatëcilatvendosenshumëafërnjëratjetrës, nëformështresashsipllakat e njëparketi

  • Indi epitelialnukpërmbanenëgjaku. Poshtëinditepitelialvendosetgjithmonëindilidhor, qëështëindimëivaskularizuarnëorganizëmdheqëpërmbanenëgjakutëkalibrittëvogël.

  • Sipërfaqetbazale, lateraledheapikaletëqelizaveepitelialekanëdisaspecializimemorfologjikeqëjanë:


Indi epitelial2

Indi epitelial


Indi epitelial3

INDI EPITELIAL

  • Sipërfaqjabazale , ndërmjetepitelitdheinditlidhornëntëkufizohetnganjëstrukturëjoqelizoreqëquhetcipabazale.

  • Cipabazale – ndërtohetngamikrofibraretikularekolagjenesidhengalëndathemeloreqëbëncimentiminndërmjettyre. Trashësia e sajvaretngallojiiepitelit. Midis epitelitdhecipësbazalegjëndetlëndandërqelizore.

  • Cipabazalendërtohetnga lamina basalisdhe lamina reticularis. Cipabazaleluanrolmbështetësdhebarrierë (merrpjesënëfiltrim, difuziondheshkëmbim)


Indi epitelial4

INDI EPITELIAL

  • Sipërfaqetanësore: ME ka treguarqëqelizatepitelialenukjanënëkontakttëdrejtëpërdrejtë me njëratjetrën. Atondahennëpërmjetnjëhapësireshumëtëvogëltërendit10 -30 nanometër.

  • Këtohapësirandërqelizorembushen me glikozaminoglikanedheglukoproteina. Nëhapësirënndërqelizoreqarkullojnëlëngjeintersticialeqëmundësojnëshkëmbimetmetabolikendërmjetqelizaveepitelialeqëjanëtëprivuarangaenët e gjakutdherrjetakapilare.këtoenëgjendennëindinlidhornënepitel.

  • shumica e qelizaveepitelialenëanëtlateraletëtyrekanëtëspecializuaramënyratëndryshmelidhjëshndërmjettyreqëquhenkomplekselidhëseosekompleksetëbashkimitndërqelizor. Këtokompleksesynojnënëformimin e njëindikompaktdhetëvazhdueshëm.

  • Ngaanatjetërkëtokompleksepengojnëkalimin e përmbajtjevelumenale, p.sh. tekepiteliizorrëspërnëhapësiratndërqelizore. Komplekset e bashkimitndërqelizorfillojnëmenjëherënënsipërfaqenlumenaletëepitelevenjështresoredhepërbëhenngakëtokomponentë:


Indi epitelial5

INDI EPITELIAL

  • Zonëzambyllëse – quhetndryshetight junetion, lokalizohetmenjëherënësipërfaqenlumenaledhepërbëhetngazonatëvoglakushtresat e jashtme e tëmembranaveplazmatiketëqelizavefqinjebashkohen me njëratjetrën.

  • Bashkimindodhnëvendetëcaktuaradhejonëtërëgjatësinë e cipavetëqelizavefqinje.

  • Takohetnëformëtënjëshirititëplotërrethçdoqeliza duke vulosur e veçuarkështuhapësirënndërqelizorengalumeni.


Indi epitelial6

INDI EPITELIAL

  • Zonëzangjitëseoseputhitëse – ëshëtlidhjandërqelizoreqëgjendetposhtëzonësoccludens.

  • Nëkëtëllojlidhjeshtresat e jashtmeproteiniketëdyqelizavefqinjendahennganjëratjetra me njëhapësirë 15-20 nanometër. Zonulaaderensmbushet me material fibrilarngjitësndërqelizor, natyra e tëcilitnuknjihetmirë.

  • Ndërsanëanëtcitoplazmatiketëmembranaveqelizoretëqelizavefqinje, takohetnjë material elektron dens nëtëcilinankorohenmikrofilamentëtëaktinës.

  • Ky tip lidhjeformonnjëshirittëplotërrethçdoqelize.


Indi epitelial7

INDI EPITELIAL

  • Desmozomaosenjollangjitëse. Formonkomponentin e tretëtëkompleksevetëbashkimitndërqelizor, megjithësemundtëgjëndetdhe e veçuar.

  • Nëdesmozomatmembranatplazmatiketëdyqelizavefqinjeveçohennganjëratjetra me anëtënjëhapësirerreth 20 nanometër.

  • Hapësirambushet me njëlëndëamorfe. Nëqendërtësajndodhetnjëzonë e hollë, e errëtnëformëtënjëlaminegjatësore.

  • Nëanëtcitoplazmatiketëçdo membrane qelizorendodhet material elektrondens, kukonvergojnëelementefibrilaretëcitoskeletit. Kështudesmozomaështëstrukturëçifte.


Indi epitelial8

INDI EPITELIAL

  • Hemidesmozoma– takohetatjekuqelizatmarrinkontakt me cipënbazale e jo me njëratjetrën. Kështu p.sh. lidhenqelizat e shtresësbazale me cipënthemeloretëepidermës.

  • Gapjunction (tipi komunikues) – përfaqësonnjë tip lidhjendërqelizorenëtëcilënqelizatfqinjebashkohen me njëratjetrënmëanëtëkanalevëtëvegjëltubularëqëformohenngaproteinatmembranore.

  • Sipërfaqjaapikale e disaqelizaveepitelizleparaqetmikrovile, ciliedhestereocile.


  • Indi epitelial9

    INDI EPITELIAL

    • Mikrovilet – nësipërfaqenapikaletëdisaqelizaveepitelialeshihen me mikroskop.

    • Këtoiformoncipaqelizorenëzonënapikaletësaj.

    • Numriimikrovilevendryshonsipasllojittëqelizave. Ai luhatetngadisadhjetëranëdisamijëra.

    • Numriityreështëmëimadhnëqelizatepitelialetëzorrëssëhollë, nëgypin e përdredhurtëafërttënefronitnëveshkë, nëqelizat e mëlçisë, nësipërfaqen e qelizaveendotelialetëenëvetëgjakut, nëqelizatmezotelialeetj.

    • Nëqelizatepitelialetëzorrëssëhollëmikroviletkanëpamjen e njëfurçe.


    Indi epitelial10

    INDI EPITELIAL

    • Ciliet– vendosennëzonënapikaletëqelizës. Nëndryshimngamikrovilet, cilietjanëmëtëgjata, mëtëtrashadhekanëndërtimtëndërlikuar. Qelizaepiteliale me cilietakohennërrugët e frymëmarrjes (hundë, nasofaring, laring, trake, bronke, bronkiole), nëgypat e mitrës, nëmitëretj. Cilietlëvizinnëmënyrëritmikedhenjëdrejtimtëcaktuar.

    • Stereociliet–takohennëqelizatepitelialetëepididimit, nëqelizareceptorëtëkreshtaveampularetëkanalëzavegjysmërrethore, nënjollën e kacekut (ultriculus) dhetëqeskëzësnëveshin e brendshëm. Këtondryshojnëngacilietsepsenukkanëtrupëzabazale, janëmëtëgjatëdhenukbëjnëlëvizje.


    Leksioni iv

    • Flagelat– takohennëqënietnjëqelizore. Nëorganizmin e njeriuttëvetmetqelizaqëpërmbajnëflagelajanëqelizatgjinoremashkullore (spermatozoidet)

  • Indi epitelial ka vetitëtheksuararigjeneruese

  • Indi epitelial ka vetitëdeskuamohet. Qelizat e shtresëssipërfaqësorembasimbarojnëfunksioninbien. Kytipariinditepitelialshfrytëzohetnëcitologjinëeksfoliative.

  • Nëdisallojeepiteleshqelizatkanëpolaritettëtheksuar


  • Leksioni iv

    • Indi epitelialndahetnë:

    • a.Indepitelialmbulues – qëveshlëkurëndhesipërfaqe e brendshmetëorganevesiaparatittretës, frymëshkëmbimitetj.

    • b.Epiteligjëndror –qëmerrpjesënëndërtimin e gjëndravetëorganizmit.


    Histologjia e indit epitelial

    Histologjia e inditepitelial

    • Histologjia e inditepitelial

    • Indi epitelialbënlidhjen e organizmit me mjedisin e jashtëmdhe e mbronkëtëngaagjentët e ndryshëmmekanikë, fizikë, kimikë et. Epiteli me ciliekapdhelargongrimcat e pluhuritngarrugët e frymëmarrjes. Epiteliidisaorganevesi p.sh. aiistomakutprodhonmukusdhe e mbronatëngaveprimiiaciditklorhidrik.

    • Epitelinëdisasektorëtëorganizmitluanrolmbështetës. Qelizaepitelialeqëluajnërolmbështetëstakohennëzonënnuhatoretëhundësdhetëlarintitciportëveshittëbrendshëm. Qelizatepitelialembështetësevendosen midis qelizavenervore.

    • Epiteliizorrëssëhollë ka aftësithithëse. Aftësitëtillëkanëedhedisagypëzatëveshkave.

    • epiteliigjëndrave ka aftësisekretuese. Këtoprodhojnëenzima, hormone etj.tëcilatkanërëndësitëmadhepërorganzmin.

    • Epiteliqëveshmurin e alveolavemerrpjesënëprocesin e frymëshkëmbimit.


    Klasifikimi i indit epitelial

    Klasifikimiiinditepitelial

    • Bazohetnëprejardhjen, funksionindhendërtimin.

    • Klasifikimifilogjenetik- bazohetnëprejardhjen e epitelit.

    • Klasifikimifunksional– bazohetnërolinqëkryejnëqelizatepiteliale.

    • Klasifikimimorfologjik– bazohetnëformën e qelizaveqëmarrinpjesënëndërtimin e çdo tipi epiteli, sidhenënumrin e shtresaveqelizoreqëvendosetmbicipënthemelore.

    • Nëklasifikiminmorfologjikpërfshihenkëtollojepitelesh:

    • Epitelinjështresorqëpërmbannjështresëqelizore

    • Epitelishumështresorqëpërbëhetngashumështresaqelizash.


    Leksioni iv

    • Epitelinjështresorisheshtë – ndërtohetnganjështresë e vetmeqelizashtësheshtaqëmbështetennëcipënbazale. Kyllojepitelitakohetnësipërfaqen e brendshmetëlabirintitciportëveshittëbrendshëm, nëcipënvertibulare, nëveshkë.

    • Epitelinjështresorkubik– takohetnëorganesi: nësipërfaqen e vezores, nëkapsulën e kristalinit, nëdisagypatëveshkës.

    • Epitelinjështresorcilindrik– takohetnëstomak, zorrë, nëmitër.

    • Epitelinjështresorcilindrik me cilie– gjendetnëmitër, nëbronket e vogla, nësinuset e fytyrësdhenëkanalinqendrortëpalcëskurrizore


    Leksioni iv

    • Epitelishumështresor

    • Epitelishumështresorisheshtëipakeratizuar– gjëndetnëzgavrën e gojës, nëezofag, kornedhevaginë.

    • Epitelishumështresorikeratizuar– takohetnëlëkurë.

    • Epitelikalimtar– ndodhetnërrugëturinare, pelvis renalis, ureter, fshikzënurinare. Kyepitel e merrkëtëemërsepseqelizat e tijndryshojnëtrajtënnëbazëtëgjendjesfunksionaletëorganizmit. Kështup.sh.gjatëzbrazjessëfshikzësurianeshtohetnumriishtresave, kurfshikëzaështë plot muret e sajtendosennumriishtresavepakësohet.


    Epiteli gj ndror

    Epiteligjëndror

    • Epiteligjëndror

    • Shumëqelizaepitelialejanëtëaftatësintetizojnë e tëçlirojnëlëndëtëndryshme.

    • Kurqelizatepitelialespecializohenqëtësekretojnëlëndëqëorganizmiipërvetonsipasnevojës, atëherethuhet se qelizatfitojnëvetinë e qelizavegjëndrore. Shpeshqelizatgjendrorefunksionojnësinjëqelizëepiteliale e vetme.

    • Gjëndratprodhojnëproteina, enzima, mukopolisahanide (mukus), lipidenëformëtënjësekrecioniicilikryenfunksionetërëndësishme.


    Epiteli gj ndror1

    Epiteligjëndror

    • Shumëgjëndraparaqitennëformën e organevetëveçantasi: mëlçia, pankreasi, gjëndrattiroide, gjëndratparatiroide, etj; ndërsagjëndrat e tjeravendosennëmurin e disaorganevesip.sh.gjëndrat e faringut, tëstomakut, tëduodenitetj. Ka dhegjëndraqënukkanëprejardhjeepitelialesi p.sh. zonamedulare e gjendrësmbiveshkore, lobiipasëmihipofizës, qëzhvillohenprejinditnervoretj.

    • Gjëndratnëbazëtëfunksionitndahennë: gjëndra me sekretimtëbrendshëm (gjëndraendokrine), dhenëgjëndra me sekretimtëjashtëm, gjëndraekzokrine.

    • Gjëndratendokrine – Lënda e sintetizuarprejtyrekalonnëgjak. Limfëosenëlëngunndërqelizor. Lëndët e sintetizuaraprejtyrequhen hormone. Këtubëjnëpjesë: hipofiza, epifiza, gjëndratiroide, gjëndratparatiroide, gjëndratmbiveshkore.


    Leksioni iv

    • Gjëndratekzokrine– Lëndët e sintetizuaraprejtyredalinnëmjedisin e jashtëm me anëtëgypavejashtëqitës p.sh. nëlëkurë, në faring, nëstomak, nëzorrë, nëprostatë, nëmitër.

    • Gjëndratekzokrinendryshojnëprejnjëratjetrësngavendosja, nganumriiqelizave, ngandërtimi, natyra e lëndëveqëprodhojnëdhemënyra e sekretimittëtyre.

    • Duke u bazuarnënatyrën e lëndëveqësekretojnëgjëndratekzokrinendahennë: gjëndraserozedhegjëndramikozeosegjëndratëpërziera.

    • Nganumriilëndëveqëprodhojnëgjëndratndahennë

    • gjëndrahomokrinekuratoprodhojnëvetëmnjëlëndë p.sh gjëndraparotis, dhe

    • gjëndraheterokrinekurprodhojnëmëshumë se njëlëndë, sikursejanëgjendratstomakut.


    Leksioni iv

    • Gjëndratshumëqelizore– organizohennëdykomponentëstrukturorëbazë: ngaparenkimaepitelialedhe stoma prejindilidhor. Parenkima e gjëndraveështëepiteliale.

    • Ndërsa stoma ështëprejindilidhornëtëcilinbartenenët e gjakutdhenervat. Luan rolmbështetës. Gjëndratmbulohenngajashtë me anëtënjëkapsuleprejindilidhor . indilidhorkapsulardepërtondhenëbrendësitëgjëndrës duke marrëpjesënëndërtimin e septevegjëndrore, që e ndajnëgjëndrënfillimishtnë lobe.

    • Lobetngaana e tyrepërbëhennganjësimëtëvoglaqëquhen lobule. Këtondahennganjëritjetri me septet interlobulare.


    Leksioni iv

    • Lobuletndërtohenngafijetretikulareqëmbështjellinpjesëtterminaletëgypaveekskretoredhenjësitëterminalegjëndrore. Enët e gjakutdhetëlimfëssidhenervatshpërndahennëgjëndër duke ndjekurrrugën e septeveprejindilidhortëvendosur midis lobuleve. Degëzimetterminaletëenëvetëgjakutdheenëvelimfatikeformojnërrjetapërrethpjesësterminaletëgypaveekskretoredhetëadenomerëvenëkontakttëngushtë me laminënbazale.


    Leksioni iv

    • Literatura :

    • Histologjia” XheladinÇeka,

    • f. 52-68


    Leksioni 5

    LEKSIONI 5

    • INDI LIDHOR


    Indi lidhor

    INDI LIDHOR

    • Termiindlidhorpërmbledhnjëgrupheterogjenindesh me shumëfunksione.

    • Quhetkështupasilidhindet e ndryshmenëpërbërjetëorganevesidheorganetndërmjettyre. Histologjikishtindilidhorndërtohetngakëto element: a. qelizat b. fijet c. lëndabazale.

    • Varësishtngaraportetsasioretësecilitngakëtoelementestrukturorë, janëdhetipat e nëntipat e inditlidhor. Nëpërbërjetëinditlidhorgrupohenindeqërrjedhinngaindimezenkimalembrional.

    • Këtoindejanë: indilidhorembrional, indilidhorivërtetëdheindilidhormbështetës.


    Indi lidhor1

    INDI LIDHOR

    • Histofiziologjia e inditlidhor

    • Funksionetkryesoretëinditlidhorjanë: funksionimbështetës, ushqyes (transportues), depozitues, mbrojtësdheriparues.

    • Funksionimbështetësiinditlidhor – realizohetveçanërishtngaelementëtfijorëtëkëtijindi, kudoqëgjëndetai.

    • Funksioniushqyes – ka njëbashkëshoqërimtëngushtëndërmjetkapilarëvetëgjakut, limfësdheinditlidhor. Këtoenë me përjashtimtëinditnervor, gjithmonëjanëtërrethuarangaindlidhor. Përpasojëindilidhortransportonlëndëtushqyesengaenët e gjakutpërnëindetëndryshmetëtrupitdhemundësonlëvizjen e produktevepërfundimtaretëmetabolizmitngaqelizatpërnëgjak.


    Indi lidhor2

    INDI LIDHOR

    • Funksionidepozituesiinditlidhor ka tëbëjënëradhëtëparë me depozitimin e yndyrnavenëpërbërjetëinditlidhor, tërreth ½ sësasisësëproteinaveqarkulluese, tëujitdheelektrolitëvenëlëndënbazale, tëmediatorëvefarmalogjikishtaktivëtëçliruarngamastocitet.

    • Funksionimbrojtësiinditlidhor, lidhte me elementëtqelizorëfijorëdhelëndënbazale. Nëmekanizmatmbrojtëskompleksetëinditlidhorpërfshihetdheinflamacioni. Kyështënjë process qërealizohetngaleukocitetkokrrizoreqëbëjnëfagocitozënjo immune, monocitetpërplotësojnëfunksionet e tyresipërbërëstësistemit mononuclear fagocitues, ndërsaqelizat e serisëlimfocitare (Tdhe B) marrinpjesënëreaksionetmbrojtëseimunitarespecifike. Lëndabazaleshërbensibarrierë e rëndësishmepërmikroorganizmatpatogjenë.

    • Funksioniriparues – nëprocesin e riparimittëindevetëdëmtuaramarrinpjesëfibroblastettëcilatsekretojnë material jashtëqelizor, ndërtëcilëtdhefijetkolagjene, qëmbushindefektet e krijuara.


    Indi lidhor embrional

    Indi lidhorembrional

    • Mezenkima – ështëformë e inditlidhorembrional, ngarrjedhintërëtipat e inditlidhor (përfshidheatëtëskeletit). Ndërtohetngaqelizatmezenkimaleembrionale, tëaftatëdiferencohennëtërëtipat e qelizavetëinditlidhor.

    • Qelizatmezenkimaleembrionalejanëqelizat primitive tëinditlidhorembrional, ngarrjedhintërëtipat e qelizavetëinditlidhor, sidhedisaqelizatëtjera. Këtojanëqelizanëformëtëçrregulltsiyll.

    • Ngatrupiityrenisenzgjatimetëshkurtracitoplazmikeqëvijnënëkontakt me atotëqelizavemezenkimalefqinje, duke çuarnëformimin e strukturaverrjetësore.


    Indi lidhor embrional1

    Indi lidhorembrional

    • Bërthama ka formëvezake me kromatinëtëshpërndarë e bërthamëztëdallueshmemirë. Ndërsalëndajashtëqelizore e mezenkimëspërbëhetkryesishtngalëndabazale. Fijet e pjekurajanëtëpakta.

    • Nëorganizmin e rriturgjëndetnjëpopullatëqelizashqëruajnëmultipontecialitetin e qelizavemezenkimaleembrionale. Këtojanëqelizatadventicialetëkapilarëvetëgjakut. Indi mukozështënjë variant iinditlidhorembrional.

    • Karakterizohetngambizotërimiilëndësbazale. Ai ështënjëind me konsistencësixhel, qëperveçlëndësbazaleqë e ka me shumicë, ka fare pakfijeelastikeoseretikularesidhepakqeliza. Gjëndetnëkordonin umbilical tëfetusitkunjihetsilëndaxhelatinoze e Wartonetj.


    Indi lidhor fije shkrif t

    Indi lidhorfijeshkrifët

    • Kykarakterizohetnganjënumërrelativishtimadhqelizashautoktonekundrejtelementevefijorë. Ka përhapjetëgjerënëtërëorganizmin e njeriut.

    • Gjëndetnëindinsubkutan, nëlëndën e mirëfilltëdhesubmukozën e aparatittretës e respirator, nëpleurë, perikard, nëstromën e shumëorganeveetj.

    • Takohetgjithashtupërrethenëvetëgjakut, nervave, muskujve, nëfascietanatomikeetj. ka enëzimdhenervëzimtëshprehur, gjëqëlehtësonfurnizimin e vetëinditlidhorapotëindit epithelial, nervor e muskulorngjitur me të.


    Indi lidhor fije shkrif t1

    Indi lidhorfijeshkrifët

    • Qelizat e inditlidhortëshkrifët

    • Qelizatautoktone – qelizatmezenkimale, fibroblastet, adipocitet, mastocitet, histocitetdheplazmocitet.

    • Qelizat e migruarangagjakupërnëindinlidhor, neutrofilet, eozinofilet, limfocitetdhemonocitet

    • Fibroblastet – vendosenpranëfijevekolagjene.

    • Fibrocitet – janëmëtëvogla se fibroblastet.

    • Ngaanafunksionalefibroblastetjanëqelizapërgjegjësepërsintezën e elementevestrukturorëjashtëqelizortëinditlidhor. Këtosintetizojnëdhesekretojnëprekursorët e kolagjenit, elastinës e retikulinës.

    • Ndërsafibrocitettashmë e kanërealizuarkëtëfunksion. Pornëkushtëstimulimitëpërshtatshëm, fibrocitetmundtëshndërohennëfibroblasteqërimarrinvetitësintetizuese.


    Leksioni iv

    • Adipocitet (qelizatdhjamore)janëndërqelizatfiksetëinditlidhorfijeshkrifët. Janëspecializuarpërsintezëndhedepozitimin e yndyrës. Këtoqelizanjihen me emrinadipocite. Janëpërbërës normal tëinditlidhorqëmundtëgjendenosesiqelizatëveçantatëshpërndaragjatëinditlidhorosetëgrupuarapërrethenëvetëvoglatëgjakut.

    • Morfologjikishtkëtoqelizakanëtëveçantëakumulimin e yndyrësnëcitoplazëmnëformëtërruzullitëvetëm, aqsayndyra e okuponpothuajsetërësishtatë. Kjobënqëbërthama e ktyreqelizavetëjetë e sheshtëdhetëvendosetnënjërënanëtëqelizëz, ndërsacitoplazmatëjetëqa e pakët sat ë zërëvetëmnjëzonëfarëtëhollërrethrruzullityndyror. Forma e tyreështë e rrumbullakët.


    Leksioni iv

    • Mastocitet– janëqelizatërrumbullaktaosevezaketëinditlidhor me diametër 20-30mm. Citoplazmën e kanëtëmbushur me granulabazofilike. Bërthamën e kanëtëvogël, nëformësfere, dhetëvendosurnëpozicionqendror, porshpeshherëtëmaskuarngagranulat.

    • Veçoriakarakteristike e këtyreqelizaveështëprania e granulavetëmëdhanëcitoplazëm. Sipërfaqja e mastocitevepërmbanreceptorëspecifikëpërnjë fragment tëmolekulëssëimunoglobulinës E.

    • Granulat e mastocitevepërmbajnëgjthashtudhedisalëndëtëtjerasi, histaminë, proteaza neutral dhefaktorëtëanafilaksisë.


    Mastocitet

    Mastocitet


    Leksioni iv

    • Histiocitet (makrofagët)- janëqelizafagocituesejetëgjatatëinditlidhortëshpërndaranëtërëtrupin. Kanë madhësi10-30mm.

    • Nëcitoplazëmkanëshumëlizozomedhevakuolaendocitoze. Kanëgjithashtumitokondre, mikrotubula. Janëjetëgjatadhemundtëjetojnë me muajnëindinlidhor.

    • Kanëorigjinëdhevetibiologjiketëngjashme me monocitet. Nëindinlidhorkëtomaturohendheshndërohennëmakrofagë.

    • Funksionetkryesoretëmakrofagëvejanëatofagocituese, imunologjikedhesekretore.


    Makrofag t

    Makrofagët


    Plazmocitet

    Plazmocitet

    • Plazmocitetnëindinlidhorjantëtërralla, pornëindinlidhortësistemittretës, tëfrymëshkëmbimit, nëindinlimfoid, sidhenëinflamacionetkronike, numriityreshtohetnëmënyrëtëndjeshme.

    • Bërthamazakonishtështë e rrumbullakëtdhevendosetjashtëqëndrëssëqelizës. Kromatinabërthamoreorganizohetnëmënyrëtëtillëqëblloqet e heterokromatinësalternohen me atotëeukromatinës. Veçoriastrukturore e tyreështëcitoplazma e bollshme.

    • Citoplazmapranëbërthamësështëacidofile. Plazmocitetjanëqelizapërgjegjësepërsintezëndhesekretimin e sasivetëkonsiderueshmetëantikorpeve.

    • Antikorpetjanëglobulinaspecifike.


    Leksioni iv

    • Elementëtfijorëtëinditlidhorfijeshkrifëtjanëtretipesh: - fijekolagjene – fijeelastike – fijet e ndërtuarangaglukoproteinastrukturore.

    • Fijetkolagjenejanëtëpranishmenëtërëtipat e inditlidhor me ndryshimesasiorenëvarësitëtipittëinditlidhor. Këtojanëfijetmëkarakteristikedhemëtëshprehuara. Secilafijepërbëhetngafijëzatëhollaqëquhenfibrile me drejtimparalelmefijen. Fibridetndërtohenngamolekulatkolagjene.

    • Fijetretikulare – janënjëfamilje e fijevekolagjene, porjanëshumëtëholladhekanëprirjetëformojnërrjeta. Këtojanëmarrësillojiveçantëfijeshproteinike.

    • Fijetelastike – përmbajtja e këtyrefijevenëoganetëmdryshmenukështë e njëjtë. Atogjenden me shumicënëmushkëri, lëkurë, nëfshikzën e tëmthit, nëdisaenëgjakutëmëdhasi aorta.


    Leksioni iv

    • Fijet e ndërtuarangaglukoproteinatstrukturore. – Formohennganjëgrupmolekulashfijeformuesetëpërbërakryesishtngavargjeproteiniketëlidhura me vargjesaharideshtëdegëzuara.

    • Nëpërbërjetëkëtyreglukoproteinaveështëdhechondronectinaqëgjendettekkërcidhendërmjetësonadezionin e kondrocitevemëfijetkolagjenetëtipittëdytë.


    Leksioni iv

    • Lëndabazale (ndërqelizore)

    • Lëndabazalepërbëhetnga 2 klasakomponentësh: glukozaminoglikanedheglukoproteinastrukturore. Vetitëmekaniketëlëndësbazalesigurohenngaglukoproteinatstrukturore, fibrilaretëinditjashtëqelizor me tëcilatlidhenkomponentëtamorfëtëlëndësbazale .

    • Nëpërbërjetëlëndësbazalegjendetgjithashtudhenjësasimjaft e vogëlfluidi, e ngjashme me plazmën e gjakut e pasur me jonedhelëndëtëdifuzueshme.

    • Kylëng indoor permbangjithashtunjëpërqindjetëvogëlproteinashplazmatike me peshëmolekularetëvogël, qëkanëmundurtëkalojnëmuret e kapilarëvesipasojë e presionithidrostatiktëgjakut. Përshkaktënatyrëssësajfizike, lëndabazalefunksiononsinjëbarierë e rëndësishmeqëpengonpërhapjen e mikro-organizmave.


    Leksioni iv

    • Literatura

    • Histologjia

    • f 69-79


  • Login