nieuwe spelling
Download
Skip this Video
Download Presentation
Nieuwe spelling

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 73

nieuwe spelling - PowerPoint PPT Presentation


  • 233 Views
  • Uploaded on

Nieuwe spelling. TRAINING. © ATOR taal & communicatie | Burg. van Haarenlaan 784-786 | 3119 GV Schiedam | www.ator-opleidingen.nl. C of K?. Meervouden. meestal –en of –s soms –eren eindigend op a, i, o, y of y : ‘s accu’s, piano’s eindigend op beklemtoonde –ie: -ën fobie – fobieën

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'nieuwe spelling' - Sophia


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
nieuwe spelling

Nieuwe spelling

TRAINING

© ATOR taal & communicatie | Burg. van Haarenlaan 784-786 | 3119 GV Schiedam | www.ator-opleidingen.nl

c of k
C of K?

Nieuwe spelling

meervouden
Meervouden
  • meestal –en of –s soms –eren
  • eindigend op a, i, o, y of y: ‘saccu’s, piano’s
  • eindigend op beklemtoonde –ie: -ënfobie – fobieën
  • eindigend op onbeklemtoonde –ie: -n (trema op de –e-) koloniën

Nieuwe spelling

meervouden 2
Meervouden (2)
  • laars-laarzen/impuls-impulsen
  • dief-dieven/fotograaf-fotografen, filosoof-filosofen
  • korte klinker zonder klemtoon: geen verdubbeling van medeklinker monniken, dreumesen, kieviten

Nieuwe spelling

accenttekens
Accenttekens
  • gangbaar geworden in het Nederlands: GEEN

accenttekens: cheque, controle, condoleance, diner.uitzondering: tien à twaalf dagen.

  • alleen de accenten op e voor uitspraak: café, scène, première
  • niet nodig voor de uitspraak? Geen teken. Dus niet op de eerste e van procedé, maar wel op de tweede. depot, epoque
  • woord voelt nog Frans aan - dan wel accenttekens (vooral in woordgroepen): tête-à-tête, déjà vu, maîtresse, maître d’hôtel

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 1
Klinkerbotsing (1)

Klinkerbotsing is de verwarring die ontstaat wanneer we twee letters die meestal één klinker of tweeklank voorstellen (bijvoorbeeld aa of ui), in een woord toch afzonderlijk moeten lezen (dus als a-a of u-i) omdat ze tot verschillende lettergrepen behoren. Dat gebeurt in samenstellingen, in afleidingen en in sommige ongelede woorden die we uit andere talen hebben overgenomen.

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 2
Klinkerbotsing (2)

Welke klinkers botsen?

klinkerbotsing geen klinkerbotsing

aa, ae, ai, au ao

ee, ei, eu ea, eo

ie ia, io, iu

oe, oi, oo, ou oa

ui, uu ua, ue, uo aj, ej, oj, uj iji (ij+i)ay, ya, ey, ye,iy, yi, oy,yo, uy, yu

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 3
Klinkerbotsing (3)
  • Afleiding

Een afleiding met voorvoegsel van Griekse of Latijnse oorsprong: aan elkaar.

aero-, anti-, audio-, auto-, bi-, bio-, co-, contra-, de-, di-, duo-, elektro-, extra-, giga-, intra-, loco-, macro-, micro-, mini-, mono-, multi-, neo-, para-, pre-, pro-, proto-, pseudo-, quasi-, re-, retro-, semi-, socio-, supra-, tri- ultra- en vice-.

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 4
Klinkerbotsing (4)
  • bij klinkerbotsing een koppelteken.

co-ouder, de-escaleren, mini-essay, pre-emeritaat, pseudo-islamitisch, quasi-intellectueel

geen klinkerbotsing: we schrijven deze voorvoegsels vast aan het grondwoord: coauteur, deactualiseren, pseudoklassiek, regeneratie.

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 5
Klinkerbotsing (5)
  • Met -achtig

Een afleiding met -achtig krijgt een koppelteken bij klinkerbotsing: lila-achtig, maffia-achtig

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 6
Klinkerbotsing (6)
  • Uitheemse woorden

het uitheemse voorvoegsel kunnen we niet los zien van het grondwoord: krijgt bij klinkerbotsing een trema. We schrijven dus:

re-integreren: geheel wordt herkend als ‘opnieuw integreren’ – afleiding

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 7
Klinkerbotsing (7)
  • met uitheems voorvoegsel

reünie: geheel wordt niet herkend als ‘opnieuw een unie’ – beschouwd

  • als ongeleed woord

Coëfficiënt, coïncidentie, preëminent, biënnale, tetraëder

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 8
Klinkerbotsing (8)

Drie of meer opeenvolgende klinkerletters in ongelede

woorden en afleidingen

  • Als een van de botsende klinkers wordt weergegeven door twee tekens, kan alleen de eerste klinker van de tweede klank een trema krijgen.

re+eel: reëel

ree+en: reeën

fee+eriek: feeëriek

ge+eigend: geëigend

bedoe+ien: bedoeïen

barbecue+en: barbecueën

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 9
Klinkerbotsing (9)
  • Na een i geen trema als er in totaal drie of meer klinkertekens staan.essenti+eel: essentieel
  • De eerste letter van een au, ij, oe, ou of ui krijgt nooit een trema.
    • ge+automatiseerd: geautomatiseerd
    • ge+oefend: geoefend

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 10
Klinkerbotsing (10)
  • De eerste letter van een ie en ei kan wel een trema krijgen.
  • Oekraïens, jezuïet, beëindigd
  • combinatie ie-e? dan hangt het van de klemtoon af of er een e wegvalt of niet. Wordt de /ie/ beklemtoond? ieë

Heeft de /ie/ geen klemtoon? ië

    • knieën, calorieën, oliën, chemicaliën

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 11
Klinkerbotsing (11)

Uitzonderingen

  • Zoiets
  • Zo-even
  • Getallen in letters krijgen bij klinkerbotsing een trema: tweeënveertig.
  • Maar: twee-eiig, twee-en-een-half.

Nieuwe spelling

klinkerbotsing 12
Klinkerbotsing (12)
  • Geen trema in de Franse achtervoegsels -ien en –ienne: opticien, lesbienne.
  • Nog als uitheems beschouwd?  Oorspronkelijke spelling: paella, perpetuum, maestro, museum.
  • Een letter met een accent krijgt geen trema. carrière, première.
  • bij afbreking van een woord vervalt het trema op de eerste letter van de volgende tekstregel.

ru•ine, ego•isme, continu•iteit

Nieuwe spelling

afkortingen
Afkortingen
  • Afkorting  met een of meer punten en een hoofdletter als die ook in het afgekorte woord voorkomt
    • p. — pagina
    • bv., bijv. — bijvoorbeeld

Nieuwe spelling

symbool
Symbool
  • symbool  zonder punt en hoofdletters of kleine letters die nationaal of internationaal zijn afgesproken
    • km/h — kilometer per uur
    • s — seconde
    • g — gram

Nieuwe spelling

initiaalwoord of letterwoord 1
Initiaalwoord of letterwoord (1)
  • initiaalwoord of letterwoord zonder punten.
  • We nemen de hoofdletters van de afgekorte woorden over of de schrijfwijze van de organisatie zelf.
    • pc (personal computer)
    • btw (belasting over de toegevoegde waarde)
    • NMBS (Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen)
    • NS (Nederlandse Spoorwegen)

Nieuwe spelling

initiaalwoord of letterwoord 2
Initiaalwoord of letterwoord (2)
  • letterwoorden
    • pin (persoonlijk identificatienummer)
    • Riagg (Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg)
    • BuZa ((Ministerie van) Buitenlandse Zaken)
    • SERV (Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen)

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 1
Tussenletters –e- of –en- (1)
  • Als het linkerdeel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat niet eindigt op een toonloze /ə/, schrijven we de tussenklank /ə(n)/ meestal als -en.
    • Het hok van een hond is een hondenhok.
    • Het sap van een peer is perensap.

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 2
Tussenletters –e- of –en- (2)
  • We schrijven de tussenklank als -en als het linkerdeel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat een meervoud heeft op -en, maar geen meervoud op -es.
  • In andere gevallen schrijven we -e.

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 3
Tussenletters –e- of –en (3)

Opmerking over de woordsoort van het linkerdeel

  • Volgens de hoofdregel schrijven we de tussenklank alleen als -en- als het linkerdeel een zelfstandig naamwoord is. Dus niet als het eerste deel de stam van een werkwoord is, ook al lijkt die op een zelfstandig naamwoord.
    • brekebeen – linkerdeel is de stam van het werkwoord breken
    • wiegelied – linkerdeel is de stam van het werkwoord wiegen
    • spinnewiel – linkerdeel is de stam van het werkwoord spinnen
  • Wel -en in:
    • wiegendood – linkerdeel is het zelfstandig naamwoord wieg
    • spinnenweb – linkerdeel is het zelfstandig naamwoord spin

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 4
Tussenletters –e- of –en- (4)

Drie gevallen waarin we de hoofdregel niet toepassen

  • Als het linkerdeel van de samenstelling al eindigt op -en, is er geen echte tussenklank. We behouden de schrijfwijze van dat deel.
    • Havengebied, keukentafel, molensteen

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 5
Tussenletters –e- of –en- (5)
  • In sommige samenstellingen kunnen we de samenstellende delen nauwelijks of niet herkennen. We noemen ze versteende samenstellingen. Andere woorden zijn slechts in schijn samenstellingen. Op deze woorden passen we de regel niet toe.
    • apegapen (op – liggen), apekool, apelazarus (zich het – werken), apezuur (zich het – werken), bakkebaard, bolleboos, bruidegom, bullebak, elleboog, kattebelletje (haastig geschreven briefje), klerezooi, ledemaat, petekind, ruggespraak, schattebout, takkewijf.

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 6
Tussenletters –e- of –en- (6)
  • Sommige samenstellingen zijn ontstaan doordat een woordgroep aan elkaar is gegroeid. Vaak hebben de zelfstandige naamwoorden een oude naamvalsvorm:
    • ’s anderendaags, goedendag, grotendeels, merendeel, meestentijds, ingebrekestelling.

Nieuwe spelling

tussenletters e en en 7
Tussenletters –e- en –en (7)

Drie uitzonderingen op de hoofdregel

  • Uitzondering 1: linkerdeel van een samenstelling verwijst naar een persoon of zaak die in de gegeven context uniek is. Het gaat uitsluitend om de samenstellingen met Onze-)Lieve-Vrouw of (onze)lievevrouw, met zon, maan en hel.
    • Onze-Lieve-Vrouwekerk, onzelievevrouwebedstro, lievevrouwebeestje zonnestraal, zonnebank, zonnegod, maneschijn, hellevuur, helleveeg
    • Ook de woorden Koninginnedag, Koninginnefeest en koninginnenacht schrijven we zonder tussen-n. Maar met tussen-n: koninginnensoep, koninginnenhapje, koninginnenrit.

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 8
Tussenletters –e- of –en- (8)
  • Uitzondering 2:Als het linkerdeel van een samenstelling een versterkende betekenis heeft en het geheel is een bijvoeglijk naamwoord, schrijven we –e:
    • apetrots, apezat, beregoed, beresterk, beretrots, boordevol, pikkedonker, reuzeleuk, reuzemooi, reuzegroot, reuzeklein, stekeblind

Nieuwe spelling

tussenletters e of en 9
Tussenletters –e- of –en- (9)
  • Uitzondering 3:Als een zelfstandig naamwoord dat een persoon aanduidt een vrouwelijke nevenvorm heeft die alleen verschilt van de mannelijke door een achtervoegsel -e, dan gaan we voor de regels voor de tussenklank /ə (n)/ uit van de mannelijke vorm. We schrijven de tussenletters -en.

Als we een woord als studentenkamer schrijven, gaan we uit van de mannelijke vorm.

Nieuwe spelling

afleidingen met tussenletters e of en 1
Afleidingen met tussenletters –e- of –en- (1)

Vuistregels

  • We schrijven nooit -en als tussenklank in een afleiding, behalve in sommige gevallen voor de achtervoegsels -achtig, -schap en –dom: afhankelijk, plaatselijk, redelijk, besluiteloos, ideeëloos.
  • Als het grondwoord eindigt op een -n, wordt die behouden in de afleiding:
    • openlijk, wezenlijk, gewetenloos, meedogenloos, gelegenheid.

Nieuwe spelling

afleidingen met tussenletters 2
Afleidingen met tussenletters (2)
  • Voor een afleiding met het achtervoegsel -achtig, -schap of –dom passen we de hoofdregel voor de tussenletter -e(n) in samenstellingen toe.
  • Het grondwoord heeft geen meervoud dat eindigt op -en: schrijf –e:
    • lenteachtig, zijdeachtig.

Nieuwe spelling

afleidingen met tussenletters e of en 3
Afleidingen met tussenletters -e- of –en- (3)
  • Het grondwoord heeft een meervoud dat eindigt op -en, maar ook op -es: schrijf –e.
    • heideachtig, vedettedom
  • Het grondwoord heeft alleen een meervoud op -en: schrijf –en.
    • sterrendom vorstendom, deskundigenschap
  • Als het grondwoord eindigt op een -n, schrijven we die ook in de afleiding.
    • eigendom, wetenschap

Nieuwe spelling

afleidingen met tussenletters 4
Afleidingen met tussenletters (4)
  • Voor een afleiding met het achtervoegsel -achtig, -schap of –dom passen we de hoofdregel voor de tussenletter -e(n) in samenstellingen toe.
  • Het grondwoord heeft geen meervoud dat eindigt op -en: schrijf –e:
    • lenteachtig, zijdeachtig.

Nieuwe spelling

tussenletter s 1
Tussenletter –s- (1)
  • Als we een extra /s/ horen tussen twee delen van een samenstelling of voor een achtervoegsel, dan schrijven we die ook: dorpsplein, bezienswaardig, meningsverschil.

Nieuwe spelling

tussenletter s 2
Tussenletter –s- (2)
  • Soms kunnen we de extra /s/ niet horen omdat het tweede deel van de samenstelling begint met een sisklank. Denk aan Stationsstraat. We schrijven een extra s in Stationsstraat, omdat we die ook vinden in andere samenstellingen met station-: stationshal, stationsklok.
    • eenmanszaak (want: eenmansactie)
    • bedrijfszeker (want: bedrijfsonzeker)
    • meisjesschool (want: meisjesnaam)

Nieuwe spelling

tussenletter s 3
Tussenletter –s- (3)
  • Sommige woorden worden door de ene taalgebruiker met, en door de andere taalgebruiker zonder tussenklank /s/ uitgesproken.De een zegt druggebruik, de ander drugsgebruik.De een zegt gewichtloos, de ander gewichtsloos.In zulke gevallen zijn beide spellingen correct.
    • spelling(s)probleem, voorbehoed(s)middel, gladheid(s)bestrijding

Nieuwe spelling

tussenletter s 4
Tussenletter –s- (4)
  • Soms is er een verschil in betekenis tussen een combinatie met, en een combinatie zonder tussen-s.
    • waternood: gebrek aan water
    • watersnood: overstroming
    • zusterschool: verwante school
    • zustersschool: nonnenschool

Nieuwe spelling

aan elkaar los of met koppelteken 1
Aan elkaar, los of met koppelteken? (1)

Basisregel:

  • Een woord dat uit twee of meer andere woorden is samengesteld, moet aan elkaar worden geschreven:
    • toekomstperspectief, bedrijfsklaar, langetermijnplanning, onaf.
  • Bij samenvoeging van twee of meer woorden kan ook een nieuw woord ontstaan dat soms met een tussenletter wordt geschreven:
    • voorlichtingsrapport, lijdensdruk, reclasseringswerker.

Nieuwe spelling

aan elkaar los of met koppelteken 2
Aan elkaar, los of met koppelteken? (2)
  • In enkele bijzondere gevallen schrijven we een samenstelling of woordgroep met een koppelteken.

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 1
Wanneer een koppelteken? (1)
  • Bij klinkerbotsing: auto-ongeluk, havo-opleiding, re-integratie
  • gelijkwaardige elementen: zwart-wit, cultureel-maatschappelijk
  • aardrijkskundige namen: Etten-Leur
  • met een plaats of een bevolkingsgroep: Nederlands-hervormd

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 2
Wanneer een koppelteken? (2)
  • woorddeel met hoofdletter: zwart-Amerikaans, pro-Deoadvocaat
  • met cijfer, letter, symbool: 65-jarige, T-shirt, $-teken, mama’s-kindje, top 10-lijst, bedrijfs-pc-netwerk, CD&V-voorzitter
  • met initiaalwoord: tv-kijker, kleuren-tv

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 3
Wanneer een koppelteken? (3)
  • met bijzondere voor- of nabepaling (met de elementen niet-, non-, bijna-, oud-, ex-, aspirant-, adjunct-, substituut-,chef-, kandidaat-, interim-, stagiair-, leerling-, assistent-, collega of meester
    • niet-rookster
    • oud-burgemeester
    • ex-gedetineerde
    • adjunct-commissaris

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 4
Wanneer een koppelteken? (4)
  • met elementen zoals -generaal, -president, -testamentair, -verbaal of -militair
    • directeur-generaal
    • minister-president
    • proces-verbaal
    • auditeur-militair
  • groep of werkstuk, genoemd naar een auteur of inspirator
    • regering-Kennedy
    • commissie-Pée-Wesselings
    • zaak-Profumo
    • rapport-Van Traa

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 5
Wanneer een koppelteken? (5)
  • Als het grondwoord een letter, cijfer, symbool of initiaalwoord

is, gebruiken we een apostrof om een meervoud, een bezitsvorm,

een verkleinwoord of een andere afleiding te vormen.

    • NCRV’s eerste uitzendingen
    • sms’jes, sms’en, zij sms’t, wij sms’ten, ze hebben ge-sms’t
    • gsm’s, gsm’etje
    • tv’loos

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 6
Wanneer een koppelteken? (6)

Opmerking 1:

  • De achtervoegsels -achtig, -dom, -heid en -schap verbinden we met een streepje. Andere achtervoegsels met een apostrof.
    • VTM-achtig
    • 65+-dom
    • AOW’er
    • 2’tjes

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 7
Wanneer een koppelteken? (7)

Opmerking 2:

  • Een voorvoegsel wordt aan een letter, cijfer, symbool of initiaalwoordverbonden met een koppelteken.
    • al dat ge-sms tegenwoordig, ge-e-maild

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 8
Wanneer een koppelteken? (8)
  • samenkoppeling: kruidje-roer-mij-niet, het vrouw-zijn, laag-bij-de-gronds
  • samenkoppeling in samenstelling: doe-het-zelfzaak, nek-aan-nekrace

Nieuwe spelling

wanneer een koppelteken 9
Wanneer een koppelteken? (9)
  • in samenstellingen waarin het rechterdeel verbonden wordt met twee of meer elementen die met elkaar

gelijkwaardig zijn:

    • zwart-witfoto
    • woon-werkverkeer

Nieuwe spelling

samenstelling met een woordgroep 1
Samenstelling met een woordgroep (1)
  • Aan elkaar:
    • lange afstand — langeafstandsraket
    • eerste minister — eersteministerportefeuille
    • tweede kans — tweedekansonderwijs
    • open haard — nepopenhaard
    • sociale zekerheid — basissocialezekerheid
  • een koppelteken in geval van klinkerbotsing:
    • eerste minister: vice-eersteminister

Nieuwe spelling

samenstelling met een woordgroep 2
Samenstelling met een woordgroep (2)
  • Als het eerste deel van de woordgroep een telwoord is, dan schrijven we het vast in de driedelige samenstelling. Maar als we het telwoord met een cijfer schrijven, gebruiken we een spatie.
    • elfjuliviering of 11 juliviering
    • vijftigeurobiljet of 50 eurobiljet

Nieuwe spelling

samenstelling met een woordgroep 3
Samenstelling met een woordgroep (3)
  • samenstelling of afleiding met meerdelige eigennaam:
    • Middellandse Zee — Middellandse Zeegebied
    • Abu Dhabi — Abu Dhabireis
    • Rode Kruis — Rode Kruispost
    • Koningin Beatrix — Koningin Beatrixestafette
    • Tweede Kamer — Tweede Kamerleden

Nieuwe spelling

samenstelling met een woordgroep 4
Samenstelling met een woordgroep (4)
  • Samenstelling met eigennaam in rechterdeel:
    • Rode Kruis — het mini-Rode Kruis
    • New Yorker — ex-New Yorker
    • New Yorks — zwart-New Yorks

Nieuwe spelling

samenstelling met een woordgroep 5
Samenstelling met een woordgroep (5)
  • samenstelling met woordgroep die eindigt met symbool, letter of cijfer
    • Karel I-sigaar
    • Lodewijk XV-meubel
    • vitamine B12-kuur

Nieuwe spelling

voorzetselbijwoord daar er waar en hier 1
Voorzetselbijwoord + daar, er, waar en hier (1)
  • een voorzetselbijwoord kan met een woord als daar, er, waar, hier een voornaamwoordelijk bijwoord vormen. We schrijven dat aaneen. Ook een tweede voorzetselbijwoord hecht zich daaraan vast.
    • daarboven – erboven – waarboven – hierboven daarbovenop – erbovenop – waarbovenop – hierbovenop

Nieuwe spelling

voorzetselbijwoord daar er waar en hier 2
Voorzetselbijwoord + daar, er, waar en hier (2)
  • Een voorzetselbijwoord schrijven we niet vast aan een voorzetsel dat behoort bij een woordgroep rond een zelfstandig naamwoord.
    • Ze zit achterop.
    • Ze zit achter op de fiets.
    • Het staat vanboven.
    • Zij komt van boven de Moerdijk.

Nieuwe spelling

samenstellingen met telwoorden 1
Samenstellingen met telwoorden (1)
  • We schrijven een getal in één woord, tot en met het woord

duizend. Na het woord duizend volgt een spatie. De woorden

miljoen, miljard, biljoen enz. schrijven we los.

Nieuwe spelling

samenstellingen met telwoorden 2
Samenstellingen met telwoorden (2)
  • tweeëntwintig
  • tweehonderd
  • tweehonderdtweeëntwintig
  • tweeëntwintighonderd
  • tweeduizend tweehonderdtwintig
  • twee miljoen tweehonderdtwintigduizend
  • tweehonderdtweeëntwintig

Nieuwe spelling

samenstellingen met telwoorden 3
Samenstellingen met telwoorden (3)
  • Rangtelwoorden in woorden worden op dezelfde manier geschreven.
    • de tweede
    • de twintigste
    • de tweeëntwintigste
    • de tweehonderdste
    • de tweehonderdtweeëntwintigste
    • de tweeduizend tweehonderdtwintigste
    • de twee miljoenste
    • de twee miljoen tweehonderdduizendste

Nieuwe spelling

samenstellingen met telwoorden 4
Samenstellingen met telwoorden (4)
  • Een rangtelwoord dat we met een cijfer schrijven, gevolgd door e of door ste/de, krijgt geen apostrof.
    • 1e, 1ste
    • 3e, 3de
    • 105e, 105de

Nieuwe spelling

samenstellingen met telwoorden 5
Samenstellingen met telwoorden (5)
  • De teller en de noemer van een breuk schrijven we los, behalve als die deel uitmaakt van een meerledige samenstelling.
    • twee derde van de bevolking
    • twee zesden van deze taart (twee stukken die ieder één zesde zijn)
    • een tweederdemeerderheid
    • een driekwartmaat

Nieuwe spelling

anders geschreven andere betekenis 1
Anders geschreven – andere betekenis (1)
  • Ik vind alles behalve mijn pen.Het is allesbehalve plezierig.
  • Jij kunt het even goed als ik.Je kunt het evengoed laten.
  • We hebben ten minste een kilometer gelopen.Kom maar op– tenminste, als je durft.
  • Ten slotte viel het doek.We hadden het tenslotte zelf gekozen.

Nieuwe spelling

anders geschreven andere betekenis 2
Anders geschreven – andere betekenis (2)
  • Ze hebben te veel betaald.Het teveel wordt terugbetaald.
  • Twee maal twee is vier.Ik heb het tweemaal betaald.

Nieuwe spelling

engelse woorden 1
Engelse woorden (1)
  • Een in het Nederlands gebruikelijke samenstelling van Engelse woorden schrijven we in één woord.
    • online
    • accountmanager
    • Businessclass
    • download
    • publicrelationsbureau
    • humanresourcesafdeling
    • lowbudgetfilm

Nieuwe spelling

engelse woorden 2
Engelse woorden (2)
  • Bij klinkerbotsing of als een van de delen een initiaalwoord, losse letter,cijfer of symbool is, gebruiken we een koppelteken:
    • e-mail
    • pay-tv

Nieuwe spelling

engelse woorden 3
Engelse woorden (3)
  • gelijkwaardige delen:
    • gin-tonic
    • Dow-Jones
    • cash-and-carry
    • rock-’n-roll

Nieuwe spelling

engelse woorden 4
Engelse woorden (4)
  • in het Engels ook een koppelteken:
    • up-to-date
    • catch-as-catch-can
  • linkerdeel no of non:
    • non-profit
    • no-nonsensepolitiek
    • no-iron

Nieuwe spelling

engelse woorden 5
Engelse woorden (5)
  • rechterdeel is een Engels voorzetselbijwoord:
    • lay-out
    • plug-in
    • stand-by
    • back-upbestand
    • all-inpakket
  • Uitzonderingen: pullover, countdown, breakdown, feedback, playback.

Nieuwe spelling

werkwoorden van engelse oorsprong vervoegen 1
Werkwoorden van Engelse oorsprong vervoegen (1)

De stam van een werkwoord van

Engelse herkomst schrijven we

op dezelfde manier als in het Engels. Die

vorm gebruiken we zoals de stam van

een inheems werkwoord.

Nieuwe spelling

werkwoorden van engelse oorsprong vervoegen 2
Werkwoorden van Engelse oorsprong vervoegen (2)
  • to fax - faxen - fax
  • to snooker - snookeren - snooker
  • to download - downloaden - download
  • to barbecue - barbecueën - barbecue
  • to rugby - rugbyen - rugby
  • to upgrade - upgraden - upgrade
  • to save - saven - save
  • to skate - skaten - skate

Nieuwe spelling

werkwoorden van engelse oorsprong vervoegen 4
Werkwoorden van Engelse oorsprong vervoegen (4)
  • Als het woord in het Engels eindigt op een dubbele medeklinker, vernederlandsen we de stam en schrijven we een enkele medeklinker, tenzij dit een andere uitspraak oproept.
    • to cross – stam: cros
    • volleyball – stam: volleybal
    • paintball – stam: paintball

Nieuwe spelling

werwoorden van engelse oorsprong vervoegen 5
Werwoorden van Engelse oorsprong vervoegen (5)
  • Als het woord in het Engels in de laatste uitgesproken lettergreep een lange /oo/ of een daaraan verwante klank heeft, vernederlandsen we de stam en schrijven we oo met dubbel klinkerteken.
    • to promote – stam: promoot
    • to score – stam: scoor

Nieuwe spelling

ad