Kard opulmoner egzers z testler
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 23

Cpet PowerPoint PPT Presentation


  • 131 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

FZT.Mehmet Kartal

Download Presentation

cpet

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Kard opulmoner egzers z testler

KARDOPULMONER EGZERSZ TESTLER


Cpet

ZET

Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), bireyin dinamik egzersiz srasndaki kapasitesini deerlendiren, tansal ve prognostik amal bilgiler salayan giriimsel olmayan bir ilemdir. KPET kontroll metabolik artlar altnda yaplan egzersizin solunum sistemi, kardiyovaskler sistem ve seller cevabnn aratrlmas esasna dayanr. Sadece pulmoner ve kardiyovaskler sistemler deil bunun yannda kas iskelet sistemi de dahil olmak zere egzersize kar oluan yantn btncl olarak deerlendirilmesine olanak salar. Bununla birlikte, tan almam egzersiz intoleransnn deerlendirilmesi ve fonksiyonel kapasitenin objektif olarak belirlenmesi amacyla geni spektrumlu klinik uygulamalarda artarak uygulanmaktadr


Cpet

Egzersiz testleri, performans egzersiz testleri ile klinik egzersiz testleri olmak zere ikiye ayrlr.

Klinik egzersiz testleri tanya yardmc olma, operasyon ncesi deerlendirme, risk tayini, klinik takip ve tedavi yant ile maluliyeti deerlendirme gibi amalar iin kullanlr. Rampa testleri ve dz yolda yrmeye dayal teknik donanm gerektirmeyen koridor testleri ya da daha ciddi laboratuar donanm gerektiren bisiklet, yrme band ve kol ergospirometrik testleri olarak iki grupta tanmlanabilir. Gnmzde gs hastalklarnda merdiven kma testi, mekik testi, alt dakika yrme testi, egzersizle oluan bronkospazm testi ve kardiyopulmoner egzersiz testi kullanlmaktadr


Rampa testler

RAMPA TESTLER


Merdiven kma testi

Merdiven kma testi

  • Klinik egzersiz testlerinin en basit ve ekonomik olandr. Operasyon sonras komplikasyon olasln deerlendirmek amacyla pratik olmas nedeniyle kullanlmaktadr.

  • Kullanm alanlar; toraks yada st abdomen cerrahisi olgularnda operasyon sonras komplikasyon riskini deerlendirmede kullanlr. Merdiven kma testinin standart bir uygulamas yoktur. Hastada ba dnmesi, yorgunluk, gs ars veya nefes almada glk oluuncaya kadar merdiven kmas istenir. Yaplan almalarda iki kat merdiven kamayan olgularda operasyon sonras komplikasyon gelime riski kabilenlere gre belirgin fazladr. Test srasnda oksihemoglobinsatrasyonu, dispne seviyesi ve kalp hz lmleri yaplabilir.

  • KOAHl hastalarda merdiven kma testi sonular ile bisiklet ergometresinde llen maksimal oksijen tketimi arasnda yksek korelasyon (r = 0,7) olduu bildirilmitir .

  • Olgularda test sresince ortaya kan i gc ve VO2max deerleri aadaki formller ile hesaplanr .

  • (W) = Basamak ykseklii (cm) x Basamak says/dk x Vcut arl (kg) x 0,1635

  • VO2max (ml/dk) = (5,8 x Vcut arl (kg)) + 151 + (10,1x W)


Ki a amal test

ki aamal test

  • skemikkalp hastalna bal dispne tansnda nadiren kullanlr. Hastann belirli eimdeki rampa zerinde inip kmas esasna dayanr. Kardiyak monitrizasyonun yaplmamas, i gcnn bilinmeyii, kardiyopulmoner lmlerin yaplamamas testin uygulanmasn snrlandran durumlardr. Gnmzde iskemik kalp hastalna bal dispne tetkikinde KPET kullanlmaktadr.


Kor dor testler

KORDOR TESTLER


Cpet

  • Koridor testleri hastalarn yry mesafesine gre tedavi yantnn deerlendirilmesi, yry srasnda desaturasyonvarlnn ve oksijen ihtiyacnn belirlenmesi ve preoperatifmortalite ve prognoz deerlendirmesinde kullanlabilmektedir. Koridor testleri ile maksimum kalp hzna ulalmas zor olduundan ve metabolik analizler yaplamaz. Bu nedenle koridor testleri kardiyopulmoner kstlanmann nedenini belirleyemez.


Mekik testi shuttle walk test

Mekiktesti (Shuttle walk test)

  • Progresifolarak yrme hznn artrld bir koridor testidir ve iki tipi vardr.

  • 1. Yrme hznn giderek artt mekik yrme testi

    2. Hzn sabit olduu dayankllk mekik yrme testi.

  • Yrme hznn giderek artt mekik yrme testi sesli uyaranla her dakikada yrme hznn giderek artrlmas esasna dayanmaktadr ve pik oksijen tketiminin belirlenmesi iin yaplan bir testtir. Test birbirine 10 metre uzaklkta iki nokta arasnda gidi-geli turu eklinde yaplr. Giderek hz kazanan bu mekik turlarnda hastann dayanabildii en son turda metre ya da tur says olarak sonu belirtilir. Yrme hz 0,5 m/sn ile balar ve her saniye hz 0,17 m artar. On iki dzey vardr. Testi sonlandrma lt yorgunluun veya semptomlarn gzlenmesidir. Bu test, tepe oksijen tketimi(Pik VO2) tayini iin kullanlabilir ve korelasyonu 6DYTye gre daha iyidir. Ancak uygulanmas daha zor bir yntemdir. Test srasnda EKG monitrizasyonu mmkn olmad iin kardiyak yan etkiler takip edilememektedir.


Cpet

  • Dayankllk mekik yrme testinde ise hz sabittir. ki dakikalk snma periyodunun ardndan hastalarn 10 metrelik mesafeyi yrmeleri istenir. Sabit hz, yrme hznn giderek artt mekik testinde belirlenen VO2maxn %85ine gre ayarlanr. Toplam yrme zaman kaydedilir. Pulmoner rehabilitasyon programlar sonras deerlendirmede daha kullanl bir testtir.


6 dakika y r me testi

6 Dakika Yrme Testi

  • Gs hastalklarnda kolayca uygulanabildiinden en yaygn kullanlan egzersiz testidir. 6DYT, akcier hastal olan kiilerde fonksiyonel kapasitenin lmnde, tbbi uygulamalarn, pulmoner rehabilitasyona cevabn, hastaln seyrinin deerlendirilmesinde ve pulmoner sorunun neden olduu maluliyeti deerlendirmede kullanlmaktadr. Egzersiz toleransnn ve fonksiyonel kapasitenin doru ekilde hesaplanmasna olanak salar. Test srasnda solunum kstll ortaya ksa da, hastalarn yrme hzlarn azaltarak testi tamamlayabilmeleri avantajdr . Standart protokol 30 metrelik kesintisiz bir koridorda veya ak alanda uygulanr. Her 3 metreye iaret konur. Rahat bir kyafet ve ayakkab giyen hastaya, test srasnda standart talimatlar verilir ve szl cesaretlendirme yaplr. Test ncesinde ve sonrasnda kalp hz, kan basnc, Borg cetveli ile dispne seviyesi ve oksihemoglobinsatrasyonu belirlenebilir. Ayn gn iinde birer saat dinlenme aras braklarak 6DYTnin kez tekrarlanmas nerilir; en fazla yrme mesafesi dikkate alnr . 6DYTnin tekrarlanabilirlii ve dier fonksiyonel kapasite lmleriyle korelasyonu iyidir. Bu yzden daha karmak olan kardiyopulmoner egzersiz testinin uygulanamad durumlarda 6DYTden yararlanlabilir. Bu uygulama hastalarn aina olduklar bir egzersiz modelinde test yapmalarna olanak salar. 6DYT kullanm alanlar Tablo 2de gsterilmitir.


Egzersiz ile ind klenen bronkospazm e b testi

Egzersiz ile indklenen bronkospazm (EB) testi

  • Egzersize bal artm ventilasyon, bronlarda s ve su kayb yaparak bronkokonstriksiyonu tetikler. Egzersiz sonras 5-10 dakikada gelien hrltl solunum, nefes darl, ksrk ve performansda azalma gzlenmesi ve semptomlarn 30-40 dakika iinde azalma anamnezi sonras egzersiz intoleransn aratrmak iin EB testi uygulanr. Hava yolu ar duyarll ve aklanamayan dispnelerdeendikasyonu vardr. zellikle obez ocuklarda EB tans ocuklarn egzersizlere katlm asndan nemlidir. Egzersizle oluan bronkospazmn ortaya konulmas iin ventilasyonu FEV1in yaklak 20 katna artran genellikle 6-8 dakikalk youn bir egzersiz gerekir. Bu egzersizden sonra kii aralkl olarak birok defa (rnein 1,3,5,7,10,15,20. veya 30. dakikalarda) FEV1 manevras yapar. Farkl kstaslar bulunmakla birlikte, genellikle dakikalk snma ve ardndan 6dk ar egzersizi takiben istirahat ve egzersizin 5,15, 30. dakikalarnda spirometrik lmler yaplr. FEV1 yada FVC de %15lik deiimlerde pozitif kabul edilir. Kii son 3 saat iinde EB geirmemi ve testten nce etki sresine bal olarak 6-24 saat bronkodilatatr almam olmaldr. Test gnnde kafein, antihistaminikler ve steroidler kullanlmamaldr. Test srasnda oksihemoglobinsatrasyonu izlenebilir. Oda scakl 20-25C, nem %50 civarnda olmaldr [6]. Yaplan almalarda metakolin duyarllk testi bron ar duyarlln deerlendirmede daha stn olduu gsterilmitir.


Kard yak stres test evrelend r lm egzers z test

KARDYAK STRES TEST-EVRELENDRLM EGZERSZ TEST

  • Miyokardiskemi varln gstermek amac ile yrme bandnda, eitli protokoller uyarak, giderek artan is yk sonucunda geliecek iskemik EKG deiiklikleri, ventrikler aritmiler, hasta yaknmalar deerlendirilir.


Kard yopulmoner egzers z testler kpet

KARDYOPULMONER EGZERSZ TESTLER (KPET)

  • Kronik akcier veya kalp hastal olan kiilerde istirahat srasndaki FEV1, DLCO, ejeksiyon fraksiyonu gibi fizyolojik verilerden egzersiz intolerans gvenli bir ekilde hesaplanamamaktadr. KPET egzersiz toleransnn mekanizmalarn ve intoleransn nedenlerini aratrmada gnmzde altn standart olarak kullanlr . KPET rehabilitasyon ve egzersiz programlarnn hazrlanmasnda, cerrahi ncesi ile sonras deerlendirmede kullanlr. KPETin amac egzersize katlan organlara belirli bir miktar stres uygulamaktr. Bu nedenle test srasnda byk kas gruplarnn, zellikle alt ekstremite kaslarnn kullanld egzersizler tercih edilir . ki tr egzersiz protokol uygulanr. iddeti giderek artan test protokolnde genellikle sabit pedal hz (60 rpm nerilir) kullanlr. Pedal hz 40 rpmnin altna dtnde test sonlandrlr. Balang yk ve artlar, egzersiz 10-12 dakika devam ettirilebilecek ekilde hastann zelliklerine gre belirlenir. Sabit yk uygulanan egzersiz testinde hastadan dayanabildii kadar egzersiz yapmas istenir ve sre kaydedilir. Tedavi ncesindeki ve sonrasndaki egzersiz zamanlar arasndaki fark dikkate alnr. Protokol seimi hastann fonksiyonel kapasitesine ve testin amacna gre yaplr. Bu amala kou band veya bisiklet ergometresi kullanlabilir. Kou bandnn avantaj yrme/koma modelinin alldk olmas ve bisiklet ergometresine gre daha fazla kas grubunu altrmasdr. Basitliinden dolay Bruce veya Balke protokolleri tercih edilebilir. Kou bandnda llen maksimum oksijen kullanm deeri (VO2max) bisiklet ergometresinde llenden %5-10 daha fazladr.


Cpet

Bisiklet ergometresi daha ucuzdur ve daha az yer kaplar. Ayrca kan basnc ve EKG lmlerinin daha rahat yaplabilmesi gibi avantajlar da vardr. Hastalar istedikleri zaman durabileceklerini bildikleri iin ve dme riski olmadndan kendilerini daha gvende hissederler. KPET srasnda VO2 ve VCO2 deerleri, kalp hz ve sistemik arteriyel basn llr. Test boyunca EKGnin ve oksijen satrasyonunun takip edilmesi nerilir. Egzersiz testi srasnda hastann egzersiz hakkndaki alglamalarn ve dispne, gs ars, yorgunluk gibi belirtileri deerlendirmek ve hastann teste devam edemeyecei noktay belirlemek nemlidir. Akcier hastal olan bireylerde pulmoner gaz deiiminin uygun ekilde deerlendirilebilmesi iin arteriyel solunum kan gazlarnn da llmesi gerekebilir. Hastalar istedikleri zaman durabileceklerini bildikleri iin ve dme riski olmadndan kendilerini daha gvende hissederler. KPET srasnda VO2 ve VCO2 deerleri, kalp hz ve sistemik arteriyel basn llr. Test boyunca EKGnin ve oksijen satrasyonunun takip edilmesi nerilir. Egzersiz testi srasnda hastann egzersiz hakkndaki alglamalarn ve dispne, gs ars, yorgunluk gibi belirtileri deerlendirmek ve hastann teste devam edemeyecei noktay belirlemek nemlidir. Akcier hastal olan bireylerde pulmoner gaz deiiminin uygun ekilde deerlendirilebilmesi iin arteriyel kan gazlarnn da llmesi gerekebilir .


Cpet

  • Yrme band ile yaplan testlerde hastaya uygulanan i, istirahat ve snma dneminden sonra giderek hz ve eimin artrlmas ile yaplr. Hastann uyumuna ve kooperasyonuna gre seilebilecek eitli hz ve eim derecelerinde yrme band protokolleri uygulanr. Yrme band, bisiklet ergometrisine gre laboratuarda daha byk bir alana ihtiya gstermektedir. Hastalarn testin durdurulmas srasnda harekete bal olarak denge ile ilgili sorunu olabilir ya da test srasnda bisiklet ergometrisinden farkl olarak hastann dme riski sz konusu olabilir. Yrme band ile i ykn birimlendirmek zordur nk i yk uygulanmas eim ve hz olmak zere iki farkl parametre ile yaplmaktadr. Bisiklet ergometrisinde ise yine istirahat ve snma dneminden sonra pedallara watt cinsinden giderek artan diren, mekanik ya da daha uygun olan elektronik olarak uygulanmakta ve hastann maksimum egzersiz performansna ulamas salanmaya allmaktadr. Bisiklet ergometrisi ile uygulanacak i yk olgunun boy, kilo, cinsiyet, istirahattaki tahmini oksijen tketimini gz nnde bulunduran standart bir formlle hesaplanr. Genel olarak solunum sis


Cpet

  • temi hastal olan olgularda giderek artan i yk protokolleri ve endurans testleri iin daha uygun olmas, i yknn hesaplanabilmesi gibi nedenlerle bisiklet ergometrisi tercih edilmektedir. Bu grup hastalarda yrme band tercih olarak ikinci srada yer almaktadr. Her iki yntem srasnda da (VO2, VCO2, HR, VE, IC, TV, Ti, Te, Ti/Ttot, 12 derivasyon EKG) solunumla ilgili ve kardiyak parametreler monitrize edilebilmekte ve kayt yaplabilmektedir . Yrme band ve bisiklet ergometrisinin avantaj ve dezavantajlar Tablo 3 de verilmitir.


Kol ergometr s

KOL ERGOMETRS

  • Alt ekstremitenin hareket ettirilemedii durumlarda kullanlan bir protokoldr. Paraplejik hastalarda kullanlabilir. Kardiyopulmoner sistem fonksiyonlarn tam olarak yanstamazlar. Bu test baka cihaza gerek olmadan bisiklet ergometrisi masa zerine yerletirerek yaplabilir.

  • KPET bireyin egzersiz srasndaki kapasitesini deerlendiren, tansal ve prognostik amal bilgiler veren ok deerli bir test olmakla birlikte bu testlerin


Cpet

  • Kardiyopulmoneregzersiz testleri, maksimum egzersiz srasnda oksijen tketimi, karbondioksit retimi, dakika ventilasyonu ve dier ventilatuar parametreleri lerken, 12 derivasyonlu EKG, kan basnc, kalp hz ve O2 satrasyonununmonitrize edilmesine imkan veren testlerdir. Bu nedenle KPET, vcuttaki pulmoner, kardiyovaskler, hematopoetik, nrofizyolojik ve kas-iskelet sistemlerinin egzersiz srasnda deerlendirilebilmesini salar. KPET egzersiz kstlanmas ve egzersize bal belirtiler ile fonksiyonel kapasite ve yetmezliin deerlendirilmesinde nemli bir tansal yntemdir.


Hazirlayan

HAZIRLAYAN:

  • MEHMET KARTAL


  • Login