As t baz denges
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 82

ASİT-BAZ DENGESİ PowerPoint PPT Presentation


  • 806 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ASİT-BAZ DENGESİ. Prof.Dr.Tayfun Güler Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D. Adana. OLGU SUNUMU. 1 aylık erkek çocuğu Tanı: Anorektal malformasyon Tedavi: Anoplasti. OLGU SUNUMU. Postoperatif dönem: Konjestif kalp yetersizliği Aorta koarktasyonuna bağlı

Download Presentation

ASİT-BAZ DENGESİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


ASİT-BAZ DENGESİ

Prof.Dr.Tayfun Güler

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi

Anesteziyoloji A.D.

Adana


OLGU SUNUMU

  • 1 aylık erkek çocuğu

  • Tanı:

    • Anorektal malformasyon

  • Tedavi:

    • Anoplasti


OLGU SUNUMU

  • Postoperatif dönem:

    • Konjestif kalp yetersizliği

      • Aorta koarktasyonuna bağlı

    • Fizik muayene bulguları:

      • Taşipne

      • İdrar çıkışında azalma

      • Periferik perfüzyonda bozulma

      • Hepatomegali

      • Kardiyomegali


OLGU SUNUMU

  • Endotrakeal intübasyon

  • Mekanik ventilasyon

    • Solunum hızı: 20/dk

    • FiO2 = 1.0


AVL OMNI

MEASUREMENT REPORT

PaO2209 mmHg PaCO211 mmHg

pH 7.47

Calculated values:

B.E. - 14.6 mmol/L Total CO28 mEq/L

HCO3- 7.7 mmol/L

Hb 9.5 g/dlNa+135 mEq/L

Cl- 95 mEq/L K+5.5 mEq/L


KAPSAM

  • Kan gazı analizi parametreleri

  • Tanımlar

  • Asidoz

  • Alkaloz

  • Fizyolojik etkileri

  • Anestezide dikkat edilecek noktalar

  • Kompansasyon

  • Tedavi ilkeleri


KAN GAZI PARAMETRELERİ


[H+]

= 40 nmol/L

pH

= - log (40x10-9 mol/L)

pH

pH

= - log [H+]

= 40 x 10-9 mol/L

= 7.40


pH ve [H+]

140-

120-

100-

80-

60-

40-

20-

0-

Normal

Asidemi

[H+] mmol/L

Alkalemi

pH

7.0 7.2 7.4 7.6

6.9 7.17.3 7.5 7.7


ASİDEMİ-ALKALEMİ

H+

160

40

10

ASİDEMİ

ALKALEMİ

pH

6.8

7.4

8.0

Asistoli

Kardiyovasküler kollaps

Ölüm

Tetani

Aritmiler

Ölüm


HCO3-

  • Bicarbonate (HCO3-)

    • HCO3- is quantitatively the second most important anionic fraction in serum. CO2 produced by cellular metabolism diffuses into the plasma and combines with H2O inside red cells to form H2CO3 (carbonic acid). Carbonic acid dissociates to form H+ and HCO3-. The H+ is buffered by reduced hemoglobin and as the bicarbonate concentration builds up in the red cells, it diffuses down its concentration gradient into the plasma, being replaced by Cl-. This movement of Cl- into the red cell to conserve electrical balance is called the "chloride shift". A small amount of CO2 is also carried in the blood bound to amino groups of hemoglobin. Clinically, bicarbonate and other forms of carbon dioxide are measured together as total CO2. Reference values are 24-30 mEq/L for venous blood.

  • Aktüel HCO3-: Ölçülen HCO3-

  • Standart HCO3-: Hesaplanan HCO3-

    • CO2 = 40 mmHg

  • Serum HCO3- konsantrasyonu:

    • pH = 6.10 + log (HCO3- ÷ 0.03 X PaCO2)

    • HCO3- = 24 X PaCO2 ÷ [H+]

    • HCO3-= Total CO2 – Çözünmüş CO2


HCO3-(mEq/L)

370C

B.E.(mEq/L)

pH

Hemoglobin g/100 ml

Total CO2

(mmol/L)

B.D.E.

  • Bir litre kanı pH=7.4 ve PaCO2=40 mmHg koşullarına getirmek için gereken asit miktarı

Siggard-Andersen

nomogramı

SBE = 0.9287 x [HCO3- - 24.4 + (pH-7.4)]


TOTAL CO2

  • Total CO2

    [HCO3-]+

    [Çözünmüş CO2] +

    [Karbamino CO2] +

    [H2CO3]

  • Normal değer:

    • 21.0-31.0 mEq/L

% 95

% 5


GÜÇLÜ İYONLAR(Stewart Yaklaşımı)

  • Na+, Cl-

  • K+, SO4++, Mg++, Ca++

  • SID= Güçlü iyon farkı (strong ion difference)

  • SID=([Na+]+[K+]+[Ca++]+[Mg++]) – ([Cl-]+[A-])

  • SID= 40-44 mEq/L


Each day there is always a production of acid by the body’s metabolic processes and to maintain balance, these acids need to be excreted or metabolised. The various acids produced by the body are classified as respiratory (or volatile) acids and as metabolic (or fixed) acids. The body normally can respond very effectively to perturbations in acid or base production.

2.1.1 Respiratory Acid

The acid is more correctly carbonic acid (H2CO3) but the term 'respiratory acid' is usually used to mean carbon dioxide. But CO2 itself is not an acid in the Bronsted-Lowry system as it does not contain a hydrogen so cannot be a proton donor. However CO2 can instead be thought of as representing a potential to create an equivalent amount of carbonic acid. Carbon dioxide is the end-product of complete oxidation of carbohydrates and fatty acids. It is called a volatile acid meaning in this context it can be excreted via the lungs. Of necessity, considering the amounts involved there must be an efficient system to rapidly excrete CO2.

The amount of CO2 produced each day is huge compared to the amount of production of fixed acids. Basal CO2 production is typically quoted at 12,000 to 13,000 mmols/day.

Basal Carbon Dioxide Production Consider a resting adult with an oxygen consumption of 250 mls/min and a CO2 production of 200 mls/min (Respiratory quotient

Increased levels of activity will increase oxygen consumption and carbon dioxide production so that actual daily CO2 production is usually significantly more than the oft-quoted basal level. [Different texts quote different figures usually in the range of 12,000 to 24,000 mmoles/day but the actual figure simply depends on the level of metabolic activity and whether you quote basal or typical figures.]

Daily CO2 production can also be calculated from the daily metabolic water production. The complete oxidation of glucose produces equal amounts of CO2 and H20. The complete oxidation of fat produces approximately equal amounts of CO2 and H2O also. These two processes account for all the body’s CO2 production. Typically, this metabolic water is about 400 mls per day which is 22.2 moles (ie 400/18) of water. The daily typical CO2 production must also be about 22,200 mmoles.

ASİT-BAZ DENGESİNİ ETKİLEYEN ASİT VE BAZLAR

  • Bazlar:

    • NaHCO3

    • KHCO3

  • Respiratuar (volatil) asitler

    • 12.000-24.000 mmol/gün

  • Metabolik (fiks) asitler

    • 1-1.5 mmol/kg/gün


ASİTLER


ASİT ELİMİNASYONU

  • Respiratuar asitler:

    • Ventilasyon

  • Metabolik asitler:

    • Böbrekler

    • Karaciğer


ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI

  • Basit bozukluklar:

    • Asidoz

      • Respiratuar asidoz

      • Metabolik asidoz

    • Alkaloz

      • Respiratuar alkaloz

      • Metabolik alkaloz


ASİDOZ

RESPİRATUAR

ASİDOZ

METABOLİK

ASİDOZ


RESPİRATUAR ASİDOZ

  • PaCO2’de artma

H2O + CO2H2CO3 H+  + HCO3- 


RESPİRATUAR ASİDOZ

ETYOLOJİ

  • Yetersiz alveolar ventilasyon

    • Santral respiratuar depresyon & SSS sorunları

    • Sinir-kas hastalıkları

    • Akciğer & göğüs duvarı defektleri

    • Havayolu hastalıkları

    • Yetersiz mekanik ventilasyon

  • CO2 üretiminde artış

    • Hiperkatabolik hastalıklar

  • CO2 alımında artış

    • Yeniden soluma


METABOLİK ASİDOZ

  • HCO3- konsantrasyonunda azalma


METABOLİK ASİDOZ

MEKANİZMA

Ekstrasellüler sıvı kompartmanının hızlı dilüsyonu (bikarbonatsız mayi NEDEN???

  • HCO3-’ın güçlü bir nonvolatil asit tarafından tüketilmesi

  • Bikarbonat kaybı

    • Renal

    • Gastrointestinal

  • Ekstrasellüler sıvı kompartmanının hızlı dilüsyonu (bikarbonatsız mayi)


METABOLİK ASİDOZ

ETYOLOJİ-1

  • Artmış anyon gap:

    • Endojen nonvolatil asitlerin artması

      • Renal yetersizlik, ketoasidoz, laktik asidoz

    • Toksinler

      • Salisilat, metanol, etilen glikol, paraldehid

    • Rabdomiyoliz


METABOLİK ASİDOZ

ETYOLOJİ-2

  • Normal anyon gap:

    • HCO3- kaybı:

      • Gastrointestinal sistem

      • Renal sistem

    • Dilüsyon

    • Total parenteral nütrisyon

    • Klorid içeren asit alımı


ANYON GAP

= [Na+] – ([Cl-] + [HCO3-])

= 140 – (104 + 24)

= 12 meq/L (8-16 meq/L)

ANYON

GAP

Majör plazma

katyonları

Majör plazma

anyonları

=

  • Anion Gap

    • Since serum is electrically neutral, total anions and total cations must be equal. Na+ and K+ are the major reported cations. Cl- and HCO3- are the major reported anions. The totals of these two sets of laboratory data are not equal. The sum of unreported cations, such as, Ca++ and Mg++ average 7 mEq/L, and the sum of unmeasured anions (proteins, phosphate, sulfates, organic acids), average 24 mEq/L. Therefore, normally, there is a net excess of about 17 mEq/L of unmeasured anions in serum. The total Cl- and total CO2 concentrations are added together and subtracted from the Na+ and K+ concentrations; the difference should be equal to, or less than, 17 mEq/L. If the anion gap exceeds 17 mEq/L, it indicates an increase in one or more of unmeasured anions present. Etiologies for increased anion gap are:

    • metabolic acidosis (e.g., lactic acidosis)

    • uremia with retention of fixed acids

    • ketotic states

    • toxin ingestion, such as methanol and salicylates


Fosfatlar

Sülfatlar

Tüm organik anyonlar

(plazma proteinleri)

ANYON GAP

ANYON

GAP

Ölçülmeyen

anyonlar

Ölçülmeyen

katyonlar

=

  • K+

  • Ca++

  • Mg++


LAKTİK ASİDOZ

Venöz: 4.5 - 19.8 mg/dL - Arteryel: 4.5 - 14.4 mg/dL (0.4-1.4 mmol/L)


METABOLİK ASİDOZLU HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ

  • Asidozun nedeni:

    • Ölçülen anyonlar mı?

    • Ölçülmeyen anyonlar mı?

  • Anyon gapı hesaplayın

    • Na+ + K+ - Cl- - HCO3-


ANYON GAPIN DEĞERLENDİRİLMESİ

  • Normal anyon gap:

    • 10-12 mEq/L

    • ECF’da çok fazla klorür:

      • Aşırı alım

      • Aşırı Na kaybı (diyare, ileostomi vb.)

      • Renal tubuler asidoz

  • Yüksek anyon gap

    • > 16 mEq/L

    • Ölçülmeyen anyonlar


ÖLÇÜLMEYEN İYONLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

  • Laktik asit düzeyi:

    • > 2 mEq/L:

    • Dolaşım yetersizliği var:

      • Tip A laktik asidoz

    • Dolaşım yetersizliği yok

      • Tip B laktik asidoz ?


ÖLÇÜLMEYEN İYONLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

  • Kreatinin ve idrar miktarı:

    • Akut renal yetersizlik

      • Neden: Renal asitler

  • Glisemi ve idrar keton düzeyi

    • Hiperglisemi + ketoz

      • Neden: Diyabetik ketoasidoz

    • Normoglisemi + ketoz

      • Neden: Alkol, açlık


ASİDOZUN FİZYOLOJİK ETKİLERİ

  • Kardiyak kontraktilitede azalma

  • Periferik vasküler dirençte azalma

  • Progressif hipotansiyon

  • Katekolaminlere yanıtta azalma

  • Ventriküler fibrilasyon eşiğinde azalma

  • Progressif hiperkalemi

    • pH:  0.10 / K+: 0.6 mEq/L


ASİDOZ’DA ANESTEZİ

  • Sedatifler ve anestezik ajanlar:

    • Depresan etki

      • Santral sinir sistemi

      • Kardiyovasküler sistem

      • Havayolu refleksleri

  • Halotan:

    • Aritmojenik etkide artış

  • Süksinilkolin:

    • Hiperpotasemide artış


ALKALOZ

RESPİRATUAR

ALKALOZ

METABOLİK

ALKALOZ


RESPİRATUAR ALKALOZ

  • PaCO2’de azalma

  • Mekanizma:

    • Alveolar ventilasyonda artış


RESPİRATUAR ALKALOZ

NEDENLER

  • Santral stimülasyon

    • Ağrı, anksiyete, iskemi, inme

    • Tümör, enfeksiyon, ateş, ilaçlar

  • Periferik stimülasyon

    • Hipoksemi, yükseklik, pulmoner hastalıklar

  • Bilinmeyen

    • Sepsis, metabolik ansefalopati

  • Iatrojenik

    • Ventilatör tedavisi


METABOLİK ALKALOZ

  • Plazma HCO3- düzeyinde artış


METABOLİK ALKALOZ

  • Mekanizma

    • Hidrojen iyon kaybı

    • Hidrojen iyonlarının intrasellüler alana kayması

    • Alkali uygulaması

    • Kontraksiyon alkalozu


METABOLİK ALKALOZ

KLORÜRE DUYARLI

KLORÜRE DİRENÇLİ


KLORÜRE DUYARLI METABOLİK ALKALOZ-2(İdrar Cl < 20 mEq/L)

  • Ekstrasellüler sıvı kaybı:

    • Diüretikler:

      • Furosemid, etakrinik asit, tiazidler

    • Gastrik sıvı kaybı

      • Kusma, gastrik drenaj

    • PaCO2’nin hızla düşürülmesi


KLORÜRE DİRENÇLİ METABOLİK ALKALOZ(İdrar Cl > 20 mEq/L)

  • Mineralokortikoid aktivitesinde artış

    • Sodyum retansiyonu

    • Ekstrasellüler sıvı artışı

  • Yüksek doz NaHCO3

  • Kan ürünleri

  • Yüksek doz sodyum penisilin


ALKALOZ

Sistemik Etkileri:

  • Hemoglobinin oksijene ilgisinde artış

  • Oksijen disosiasyon eğrisinde sola kayma

  • Hipokalemi

  • Plazma iyonize Ca++ miktarında azalma

  • Serebral kan akımında azalma

  • Sistemik vasküler rezistansta artma

  • Koroner vazospazm


ALKALOZDA ANESTEZİ

  • Opioidler:

    • Respiratuar depresyonda uzama

  • Alkaloz + hipotansiyon:

    • Serebral kan akımında azalma

    • Serebral iskemi

  • Alkaloz + hipokalemi:

    • Ciddi atriyal ve ventriküler aritmiler

  • Nondepolarizan kas gevşeticileirn etkisinde uzama


ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI

  • Miks bozukluklar:

    • Asidoz

      • Miks respiratuar & metabolik asidoz

    • Alkaloz

      • Miks respiratuar & metabolik alkaloz


ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI

  • Miks bozukluklar:

    • Alkaloz & Asidoz

      • Miks respiratuar alkaloz & metabolik asidoz

      • Miks respiratuar asidoz & metabolik alkaloz


KOMPANSATUAR MEKANİZMALAR

  • Hızlı, kimyasal tamponlama

  • Respiratuar kompansasyon:

    • PaCO2’de değişiklik (dakikalar-saatler)

  • Yavaş, renal kompansasyon

    • HCO3- atılımında değişiklik (günler)


VÜCUTTAKİ MAJÖR TAMPON SİSTEMLERİ


Kompansasyon

Hastalık

Primer boz.

Respiratuar

 HCO3-

Asidoz

 PaCO2

 HCO3-

Alkaloz

 PaCO2

Metabolik

 PaCO2

Asidoz

 HCO3-

 PaCO2

Alkaloz

 HCO3-

KOMPANSASYON


KOMPANSATUAR YANITLAR

Morgan GE, Clinical Anesthesiology


TEDAVİ

RESPİRATUAR ASİDOZ

  • Alveolar ventilasyonun arttırılması

  • Geçici önlemler:

    • Bronkodilatasyon

    • Hipnozun geri döndürülmesi

    • Respiratuar stimülan (doksapram)

    • Akciğer kompliansının düzeltilmesi (diürez)


TEDAVİ

RESPİRATUAR ASİDOZ

  • CO2 üretiminin azaltılması:

    • Dantrolen

    • Kas paralizisi

    • Antitiroid medikasyon

    • Karbonhidrat alımının azaltılması


TEDAVİ

METABOLİK ASİDOZ

  • Respirasyonun kontrolü

  • NaHCO3

  • Spesifik tedavi:

    • Diyabetik ketoasidoz

    • Laktik asidoz

    • Salisilat entoksikasyonu

    • Metanol, etilen glikol entoksikasyonu


HCO3 DOZUNUN HESAPLANMASI-1

  • Doz (mEq) = 0.3 x kg x BE (mEq/L)

  • Örnek: 70 kg , BE=18 mEq/L

  • Doz = 0.3 x 70 x 18

    = 378 mEq


HCO3 DOZUNUN HESAPLANMASI-2


HCO3 DOZUNUN HESAPLANMASI-2


YARI DOZ TERCİHİNİN NEDENLERİ


YARI DOZ TERCİHİNİN NEDENLERİ


YARI DOZ TERCİHİNİN NEDENLERİ


YARI DOZ TERCİHİNİN NEDENLERİ


YARI DOZ TERCİHİNİN NEDENLERİ


İNTRASELLÜLER ASİDOZ


İNTRASELLÜLER ASİDOZ


TEDAVİ

RESPİRATUAR ALKALOZ

  • Hiperventilasyonun düzeltilmesi

  • Ciddi alkalemi (pH > 7.55):

    • Hidroklorik asit, iv.

    • Amonyum klorür, iv.


TEDAVİ

METABOLİK ALKALOZ

  • Altta yatan durumun düzeltilmesi

  • Dakika ventilasyon hacminin azaltılması


TEDAVİ

METABOLİK ALKALOZ

  • Klorüre duyarlı metabolik alkaloz:

    • İntravenöz salin

    • Potasyum replasmanı

    • Simetidin, ranitidin

    • Asetazolamid


TEDAVİ

METABOLİK ALKALOZ

  • Klorüre dirençli metabolik alkaloz:

    • Aldosteron antagonistleri

    • pH > 7.60 :

      • Hidroklorik asit (0,1 mol/L), iv

      • Amonyum klorür (0,1 mmol/L), iv.

      • Arginin hidroklorür

      • Hemodializ


AVL OMNI

MEASUREMENT REPORT

PaO2209 mmHg PaCO211 mmHg

pH 7.47

Calculated values:

B.E. - 14.6 mmol/L Total CO2 8 mEq/L

HCO37.7 mmol/L

Hb 9.5 g/dlNa+135 mEq/L

Cl- 95 mEq/L K+ 5.5 mEq/L


OLGU SUNUMU

  • Respiratuar alkaloz:

    • KKY  Hava açlığı  Hiperventilasyon

  • Metabolik asidoz:

    • Perfüzyon bozukluğu  Laktik asidoz


OLGU SUNUMU

  • Anyon Gap:

    = Na+ – Cl- – tCO2

    = 135 – 95 – 8

    = 32 mEq/L

  • Laktat

    = 14.4 mmol/L


OLGU SUNUMU TEDAVİ

  • Konjestif kalp yetersizliği tedavisi

    • Digoksin

    • Furosemid

    • Transfüzyon

    • FiO2 = 0.5

  • Taşikardide düzelme

  • Perfüzyon hala kötü


TEDAVİ SONRASI

AVL OMNI

MEASUREMENT REPORT

PaO2136 mmHg PaCO223 mmHg

pH 7.52

Calculated values:

B.E. - 3.0 mmol/L Total CO2 18.5 mEq/L

HCO318.0 mmol/L

Hb 10.3 g/dlNa+137 mEq/L

Cl- 92 mEq/L K+ 3.9 mEq/L

Laktat2.7 mmol/L


24 SAAT SONRA

AVL OMNI

MEASUREMENT REPORT

PaO2124 mmHg PaCO235 mmHg

pH 7.51

Calculated values:

B.E. + 5.0 mmol/L Total CO2 27 mEq/L

HCO326.8 mmol/L

Hb 15 g/dlNa+136 mEq/L

Cl- 91 mEq/L K+ 3.2 mEq/L

Laktat2.7 mmol/L


OLGU SUNUMU TEDAVİ

  • Metabolik alkaloz tedavisi:

    • KCl, iv

    • NaCL, iv

  • Aorta koarktasyonu cerrahisi


ÖZET


SORU 1

pH =

7.42

PaCO2 =

43.9

HCO3 =

26.8

Normal kan gazı


SORU 2

pH =

7.38

PaCO2 =

52.6

HCO3 =

32.5

  • Respiratuar asidoz, kompanse


SORU 3

pH =

7.52

PaCO2 =

30.9

HCO3 =

24.8

Respiratuar alkaloz, kompanse değil


SORU 4

pH =

7.21

PaCO2 =

33.3

HCO3 =

17.6

Metabolik asidoz, kısmen kompanse


SORU 5

pH =

7.42

PaCO2 =

58.0

HCO3 =

38.0

Respiratuar asidoz, kompanse


SORU 6

pH =

7.14

PaCO2 =

24.6

HCO3 =

8.0

Metabolik asidoz


SON SORU

pH =

7.49

PaCO2 =

48.9

HCO3 =

39.0

Metabolik alkaloz, kompanse değil


  • Login