vca voor operationelen
Download
Skip this Video
Download Presentation
VCA voor operationelen

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 47

VCA voor operationelen - PowerPoint PPT Presentation


  • 790 Views
  • Uploaded on

VCA voor operationelen. Module ELEKTRICITEIT. Jacobs Ludo Technisch Instituut H.Hart Hasselt. ELEKTRICITEIT. Eenvoudig in gebruik Niet meer weg te denken in onze maatschappij Gevaarlijk bij ondoordacht gebruik Risico’s: welke? Veiligheidsmaatregelen?. EENHEDEN / GROOTHEDEN.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'VCA voor operationelen' - Anita


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
vca voor operationelen

VCAvoor operationelen

Module

ELEKTRICITEIT

Jacobs LudoTechnisch Instituut H.HartHasselt

elektriciteit
ELEKTRICITEIT
  • Eenvoudig in gebruik
  • Niet meer weg te denken in onze maatschappij
  • Gevaarlijk bij ondoordacht gebruik
    • Risico’s: welke?
    • Veiligheidsmaatregelen?
eenheden grootheden
EENHEDEN / GROOTHEDEN
  • Stroomsterkte
    • Is het verplaatsen van elektronen
    • Symbool:I
    • Eenheid: A (Ampère)
  • Spanning
    • Is de kracht (druk) waarmee de elektronen worden rond gestuurd in de kring
    • Symbool: U
    • Eenheid:V(Volt)
eenheden grootheden4
EENHEDEN / GROOTHEDEN
  • Weerstand
    • Is de tegenstand welke de elektrische stroom ondervindt doorheen de elektrische stroomkring. Deze weerstand zorgt ervoor dat de stroom(sterkte) niet te groot wordt
    • Symbool: R
    • Eenheid: Ω (Ohm)
de wet van ohm6

U

I=

R

DE WET VAN OHM
  • BESLUITEN
    • Bij gelijkblijvende U :
      • I als R en
      • I als R
    • Bij gelijkblijvende R:
      • I als U en
      • I als U
elektrisch vermogen
ELEKTRISCH VERMOGEN

Gevolg:

Als U = en I dan zal P

Gevolg:

Als R = en I dan zal P

oververhitting!

elektriciteit mens

Rc

Rm

Rma

ELEKTRICITEIT - MENS
  • INVLOEDSFACTOREN I door lichaam
  • R lichaam (Rm)
  • R huid (Rc)
  • Aanrakingsoppervlak(Rc)
  • R plaats waar je staat(Rma)

(hout – ijzer)

slide9

R= Klein

I= Groot

R= groter

I= Kleiner

R= Groot

I= Klein

elektriciteit mens10
ELEKTRICITEIT - MENS
  • SOORTEN SPANNING
    • Wisselspanning ~ vb. 230V / 50Hz
      • 50 wisselingen per seconde
    • Gelijkspanning ~
      • stroomt steeds in dezelfde richting

* Wisselspanning is gevaarlijker (bij dezelfde spanning) dan gelijkspanning

elektriciteit mens11

0.4

1.5

ELEKTRICITEIT - MENS
  • BIJKOMENDE INVLOEDSFACTOREN
    • Duur van het contact (kort – lang)
    • Gevolgde stroomweg
      • Vinger – vinger
      • Hand - voet (via hart !!)

1

elektriciteit mens14
ELEKTRICITEIT - MENS
  • RISICO’s en ONGEVALSONDERZOEK
    • oorzaken:
      • Defecte of slechte machines, toestellen en leidingen
      • Slechte of ontbrekende aardverbindingen
      • Foutieve aanleg of montage
      • Indirecte of directe aanraking van delen die onder spanning staan
      • Verkeerd gebruik van elektrische installaties en/of materialen
      • Onoplettendheid, onachtzaamheid en onwetendheid
risico s van elektriciteit voor de mens en omgeving

Brand

Explosie

Elektrocutie

Elektrisering

Verbranding

Reactie/ val

Risico’s van elektriciteit voor de mens en omgeving
vlambogen en explosie
VLAMBOGEN en EXPLOSIE
  • ELEKTRISCHE BOOG
    • De lucht tussen 2 punten wordt geleidend t.g.v. de hoge spanning
      • Kortsluiting
  • EXPLOSIE
    • T.g.v. warmte (warmte, oververhitting, …) en explosief mengsel explosie
preventie
PREVENTIE
  • Elektriciteit is onzichtbaar (maar wel gevaarlijk en voelbaar)
  • Hoe gevaren uitschakelen?
    • Risico’s uitschakelen
    • Collectieve bescherming
    • Veiligheidsspanning
risico s uitschakelen
RISICO’s UITSCHAKELEN
  • Werken zonder elektriciteit
    • Andere risico’s (vb. pneumatisch, oliedruk, …)
  • Spanningsloos werken
    • Procedure volgen (= belangrijke 8{vitale5})
      • Uitschakelen;
      • Vergrendelen;
      • Meten;
      • Afschermen;
      • Kortsluiten en aarden.
slide19

DE VITALE 5

1. Vrijschakelen (buiten spanning stellen)

2. Vergrendelen tegen terug inschakelen (plaatsen van een slot)

3. Meten van het spanningsloos zijn (testen op aan-/afwezigheid van spanning)

4. Aarden en kortsluiten

(op veilige wijze, volgens goed vakmanschap)

5. Afbakenen van de werkzone (afschermen, waarschuwingsbord)

19

de vitale 5

1

Spanning niet inschakelen

Men werkt op het net !!!

De vitale 5

5

3

4

2

spanningsloos werken
SPANNINGSLOOS WERKEN
  • Uitzondering
    • Dringende noodzaak EN
    • Werkverantwoordelijke geeft schriftelijke toestemming
    • Installatie is geschikt om werken onder spanning uit te voeren
    • Aangepaste maatregelen genomen
collectieve bescherming
COLLECTIEVE BESCHERMING
  • Fysieke afscherming belet het aanraken van onder spanning staande delen
    • Vb.
      • Schakelkast (beschermingsgraad – zie verder)
      • Omhulsel wasmachine
      • Verwijdering (hoogspanningslijn)
      • Isolatie (= niet geleidend materiaal)
        • Vb. draden, kabels, …
beschermingsgraad
BESCHERMINGSGRAAD
  • Voorstelling IP XYZ
  • Omschrijving:
    • Is de bescherming tegen het aanraken van onder spanning staande delen door
      • mens
      • materiaal
    • en de bescherming tegen het binnendringen van vreemde vaste voorwerpen EN
    • bescherming tegen het binnendringen van vloeistoffen
beschermingsgraad24
BESCHERMINGSGRAAD
  • Voorbeeld
    • IP 445
      • 1ste cijfer (4): binnendringen van vaste delen >1mm
      • 2de cijfer (4): binnendringen van vocht – waterprojecties uit alle richtingen
      • 3de cijfer (5): schokbestendigheid
collectieve bescherming25
COLLECTIEVE BESCHERMING
  • Isolatie
    • Enkelvoudig
    • Bijkomende
    • Dubbele isolatie
      • Symbool:
collectieve bescherming26
COLLECTIEVE BESCHERMING
  • Aarding
    • Is een verbinding van de uitwendige metalen delen van elektrische toestellen met de aarde
    • DOEL:
      • Aanraakbare geleidende delen op aardpotentiaal brengen
      • Bij een isolatiefout de kans op elektrocutie verkleinen
  • Equipotentiaalverbinding
    • Alle geleidende metalen delen van de installatie worden met mekaar verbonden en vervolgens met de aarde
slide27

M

Goede aarding

Veel stroom

Weinig stroom

Slechte aarding

Minder stroom

Veel stroom

Geen aarding

Niets

Alles

27

collectieve bescherming28
COLLECTIEVE BESCHERMING
  • Aardlekschakelaar
    • Doel: de elektrische installatie onderbreken bij een te grote lek- of foutstroom
    • Gevolg: beveiliging tegen onrechtstreekse aanraking van onder spanning staande delen
    • Is geen beveiliging tegen overstroom of kortsluiting
collectieve bescherming29
COLLECTIEVE BESCHERMING
  • ZEKERING - BEVEILIGINGSAUTOMAAT
    • Doel: beveiliging tegen overbelasting (kleine overstromen) en kortsluiting (grote overstromen)
    • Is geen beveiliging van de mens tegen elektrocutiegevaar!!
    • Is een beveiliging van de installatie
collectieve bescherming30
COLLECTIEVE BESCHERMING
  • VEILIGHEIDSSPANNING
    • Veiligheidsspanning is een spanning die zo laag is dat de aanraking ervan ongevaarlijk is
      • Droge omstandigheden: 50V ~ of 120V=
      • Zeer Lage VeiligheidsSpanning (ZLVS)
        • 12V= vochtige omgeving
statische elektriciteit
STATISCHE ELEKTRICITEIT
  • Ontstaat bij wrijving tussen 2 NIET geleidende stoffen
    • Mens: schrikreactie gevolg: val, …
    • Installatie: vonkoverslag ontploffing
statische elektriciteit mogelijke situaties
STATISCHE ELEKTRICITEITMOGELIJKE SITUATIES
  • Lopen over nylon vloerbedekking
  • Wrijven over kunststof
  • Kleding die wrijft over menselijk lichaam
  • Verfspuiten en gelijkaardige activiteiten
  • Laden en lossen van poeder
  • Pneumatisch transport van poeders en korrels in mengers en doseersluizen van weegbunkers
  • Opstijgende gas- of dampbellen die turbulentie veroorzaken
  • Stromen van olie door een leiding naar een tank
  • Uitstromen uit leidingen
  • Gebruik van drijfriemen
statische elektriciteit hoe beperken
STATISCHE ELEKTRICITEITHoe beperken?
  • Antistatisch schoeisel en kledij dragen
  • Aarding aanbrengen
  • Equipotentiale verbindingen bij het overtappen en bij assemblage van elektronische toestellen
  • Metaalvezels verwerken in het product
  • De relatieve vochtigheid verhogen (>65%)
  • Plaatselijk afzuiging (onder de onderste explosiegrens)
statische elektriciteit transport van vloeistoffen en gassen specifieke maatregelen
STATISCHE ELEKTRICITEITTransport van vloeistoffen en gassenSpecifieke maatregelen
  • Stroomsnelheid van de vloeistof beperken
  • Pijpleidingen, apparatuur en tanks aarden
  • Bij lossen of laden, eerst de aardkabel aanbrengen (equipotentiaalverbinding)
  • De valhoogte van het product beperken
  • Antistatische dope toevoegen
  • Bij verfspuiten of gritstralen: apparatuur aarden en de stroomsnelheid beperken
  • Stikstof in plaats van lucht als drijfgas gebruiken bij pneumatisch transport
elektrisch materieel

Inductie

ELEKTRISCH MATERIEEL
  • Haspels en verlengsnoeren
    • Gebruik de juiste leidingdikte (i.f.v. stroom-sterkte)
    • Het aangesloten vermogen < toegelaten vermogen van de haspel
    • Haspel volledig afrollen
elektrisch materieel36
ELEKTRISCH MATERIEEL
  • Elektrisch materieel
    • Elektrisch aangedreven arbeidsmiddelen moeten volgens de VCA-richtlijnen jaarlijks nagekeken worden – aandachtspunten:
      • Goede werking
      • Staat van onderhoud
      • De mate van elektrische veiligheid
      • Aanwezige veiligheden
      • Invoeringen van kabels in stekkers en in het apparaat
elektrisch materieel37
ELEKTRISCH MATERIEEL
  • Elektrisch materieel
    • Beschadigde snoeren, haspels en stopcontacten onmiddellijk vervangen
    • Elektrisch draagbaar handgereedschap: dubbele isolatie
      • !! Geen beveiliging tegen vocht !!
      • CE- markering dragen
    • De aarding van verplaatsbare elektrische installatie en de aansluitpunten op werfinstallaties en mobiele installaties moet gecontroleerd worden
kwalificaties betekenis ba
KWALIFICATIESBETEKENIS BA
  • BA staat voor bekwaamheid van personen voor het werken aan elektrische installaties
  • In het AREI zijn de voorwaarden vastgelegd waaronder de toekenning van de codificatie mag gebeuren
codificatie ba4
CODIFICATIE: BA4
  • GEWAARSCHUWDEN
    • zijn personen die:
      • ofwel voldoende onderricht werden aangaande de elektrische risico\'s verbonden aan de hen toevertrouwde werkzaamheden
      • ofwel permanent bewaakt door een vakbekwaam persoon tijdens de hen toevertrouwde werkzaamheden
      • teneinde de aan elektriciteit verbonden risico\'s tot een minimum te herleiden
codificatie ba5
CODIFICATIE: BA5
  • VAKBEKWAMEN
    • zijn personen die:
      • via kennis, verkregen door opleiding of ervaring, de gevaren verbonden aan de uit te voeren werkzaamheden zelf kunnen inschatten en maatregelen kunnen bepalen; teneinde de specifieke risico’s te elimineren of tot een minimum te beperken.
      • Voorbeelden:
        • Elektrotechnici en ingenieurs belast met de uitbating van elektrische installaties;
        • Leerkracht in zijn lokaal
        • ….
kwalificaties
Kwalificaties
  • Voor het werken aan elektrische installaties en voor het betreden van lokalen van de elektrische dienst, MOETminstens iedereen BA 4 zijn
voorbeeldvraag 1
VOORBEELDVRAAG 1
  • Wat is het effect van een grotere spanning bij elektriciteit
    • a) de weerstand tussen de contactpunten wordt kleiner
    • b) de stroom die via het contact loopt is groter
    • c) de stroom die via het contact loopt is kleiner
  • Antwoord:
    • b
voorbeeldvraag 2
VOORBEELDVRAAG 2
  • Welke factor beïnvloedt de grootte van de stroom bij een stroomdoorgang door het lichaam?
    • a) Het gewicht, hoe zwaarder de persoon des te groter de stroom
    • b) De dikte van de huid: hoe dikker de huid des te groter de stroom
    • c) Het aanrakingsoppervlak: hoe groter het aanrakingsoppervlak des te groter de stroom
  • Antwoord:
    • c
voorbeeldvraag 3
VOORBEELDVRAAG 3
  • Vanaf welke lekstroom moet de aardlekschakelaar (differentieelschakelaar) op een werf de stroom onderbreken?
    • a) 3 mA
    • b) 30mA
    • c) 75mA
  • Antwoord:
    • b
voorbeeldvraag 4
VOORBEELDVRAAG 4
  • Tegen wat beschermt een automaat of zekering in een elektrische installatie?
    • a) elektrocutie
    • b) kortsluiting
    • c) statische elektriciteit
  • Antwoord:
    • b
voorbeeldvraag 5
VOORBEELDVRAAG 5
  • Welke personen vallen onder de categorie “gewaarschuwde BA4”?
    • a) gewone werknemers
    • b) ingenieurs en hoog gekwalificeerde technici bekend met de elektrische installatie
    • c) uitbatings- en onderhoudspersoneel van elektrische installaties
  • Antwoord:
    • c
ad