Vca voor operationelen l.jpg
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 47

VCA voor operationelen PowerPoint PPT Presentation


  • 610 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

VCA voor operationelen. Module ELEKTRICITEIT. Jacobs Ludo Technisch Instituut H.Hart Hasselt. ELEKTRICITEIT. Eenvoudig in gebruik Niet meer weg te denken in onze maatschappij Gevaarlijk bij ondoordacht gebruik Risico’s: welke? Veiligheidsmaatregelen?. EENHEDEN / GROOTHEDEN.

Download Presentation

VCA voor operationelen

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Vca voor operationelen l.jpg

VCAvoor operationelen

Module

ELEKTRICITEIT

Jacobs LudoTechnisch Instituut H.HartHasselt


Elektriciteit l.jpg

ELEKTRICITEIT

  • Eenvoudig in gebruik

  • Niet meer weg te denken in onze maatschappij

  • Gevaarlijk bij ondoordacht gebruik

    • Risico’s: welke?

    • Veiligheidsmaatregelen?


Eenheden grootheden l.jpg

EENHEDEN / GROOTHEDEN

  • Stroomsterkte

    • Is het verplaatsen van elektronen

    • Symbool:I

    • Eenheid: A (Ampère)

  • Spanning

    • Is de kracht (druk) waarmee de elektronen worden rond gestuurd in de kring

    • Symbool: U

    • Eenheid:V(Volt)


Eenheden grootheden4 l.jpg

EENHEDEN / GROOTHEDEN

  • Weerstand

    • Is de tegenstand welke de elektrische stroom ondervindt doorheen de elektrische stroomkring. Deze weerstand zorgt ervoor dat de stroom(sterkte) niet te groot wordt

    • Symbool: R

    • Eenheid: Ω (Ohm)


De wet van ohm l.jpg

DE WET VAN OHM

of

of


De wet van ohm6 l.jpg

U

I=

R

DE WET VAN OHM

  • BESLUITEN

    • Bij gelijkblijvende U :

      • I als R en

      • I als R

    • Bij gelijkblijvende R:

      • I als U en

      • I als U


Elektrisch vermogen l.jpg

ELEKTRISCH VERMOGEN

Gevolg:

Als U = en I dan zal P

Gevolg:

Als R = en I dan zal P

oververhitting!


Elektriciteit mens l.jpg

Rc

Rm

Rma

ELEKTRICITEIT - MENS

  • INVLOEDSFACTOREN I door lichaam

  • R lichaam (Rm)

  • R huid (Rc)

  • Aanrakingsoppervlak(Rc)

  • R plaats waar je staat(Rma)

    (hout – ijzer)


Slide9 l.jpg

R= Klein

I= Groot

R= groter

I= Kleiner

R= Groot

I= Klein


Elektriciteit mens10 l.jpg

ELEKTRICITEIT - MENS

  • SOORTEN SPANNING

    • Wisselspanning ~ vb. 230V / 50Hz

      • 50 wisselingen per seconde

    • Gelijkspanning ~

      • stroomt steeds in dezelfde richting

        * Wisselspanning is gevaarlijker (bij dezelfde spanning) dan gelijkspanning


Elektriciteit mens11 l.jpg

0.4

1.5

ELEKTRICITEIT - MENS

  • BIJKOMENDE INVLOEDSFACTOREN

    • Duur van het contact (kort – lang)

    • Gevolgde stroomweg

      • Vinger – vinger

      • Hand - voet (via hart !!)

1


Invloed van de grootte van de stroom 1 l.jpg

INVLOED van de grootte van de stroom(1)


Invloed van de grootte van de stroom 2 l.jpg

INVLOED van de grootte van de stroom(2)


Elektriciteit mens14 l.jpg

ELEKTRICITEIT - MENS

  • RISICO’s en ONGEVALSONDERZOEK

    • oorzaken:

      • Defecte of slechte machines, toestellen en leidingen

      • Slechte of ontbrekende aardverbindingen

      • Foutieve aanleg of montage

      • Indirecte of directe aanraking van delen die onder spanning staan

      • Verkeerd gebruik van elektrische installaties en/of materialen

      • Onoplettendheid, onachtzaamheid en onwetendheid


Risico s van elektriciteit voor de mens en omgeving l.jpg

Brand

Explosie

Elektrocutie

Elektrisering

Verbranding

Reactie/ val

Risico’s van elektriciteit voor de mens en omgeving


Vlambogen en explosie l.jpg

VLAMBOGEN en EXPLOSIE

  • ELEKTRISCHE BOOG

    • De lucht tussen 2 punten wordt geleidend t.g.v. de hoge spanning

      • Kortsluiting

  • EXPLOSIE

    • T.g.v. warmte (warmte, oververhitting, …) en explosief mengsel explosie


Preventie l.jpg

PREVENTIE

  • Elektriciteit is onzichtbaar (maar wel gevaarlijk en voelbaar)

  • Hoe gevaren uitschakelen?

    • Risico’s uitschakelen

    • Collectieve bescherming

    • Veiligheidsspanning


Risico s uitschakelen l.jpg

RISICO’s UITSCHAKELEN

  • Werken zonder elektriciteit

    • Andere risico’s (vb. pneumatisch, oliedruk, …)

  • Spanningsloos werken

    • Procedure volgen (= belangrijke 8{vitale5})

      • Uitschakelen;

      • Vergrendelen;

      • Meten;

      • Afschermen;

      • Kortsluiten en aarden.


Slide19 l.jpg

DE VITALE 5

1. Vrijschakelen (buiten spanning stellen)

2. Vergrendelen tegen terug inschakelen (plaatsen van een slot)

3. Meten van het spanningsloos zijn (testen op aan-/afwezigheid van spanning)

4. Aarden en kortsluiten

(op veilige wijze, volgens goed vakmanschap)

5. Afbakenen van de werkzone (afschermen, waarschuwingsbord)

19


De vitale 5 l.jpg

1

Spanning niet inschakelen

Men werkt op het net !!!

De vitale 5

5

3

4

2


Spanningsloos werken l.jpg

SPANNINGSLOOS WERKEN

  • Uitzondering

    • Dringende noodzaak EN

    • Werkverantwoordelijke geeft schriftelijke toestemming

    • Installatie is geschikt om werken onder spanning uit te voeren

    • Aangepaste maatregelen genomen


Collectieve bescherming l.jpg

COLLECTIEVE BESCHERMING

  • Fysieke afscherming belet het aanraken van onder spanning staande delen

    • Vb.

      • Schakelkast (beschermingsgraad – zie verder)

      • Omhulsel wasmachine

      • Verwijdering (hoogspanningslijn)

      • Isolatie (= niet geleidend materiaal)

        • Vb. draden, kabels, …


Beschermingsgraad l.jpg

BESCHERMINGSGRAAD

  • Voorstelling IP XYZ

  • Omschrijving:

    • Is de bescherming tegen het aanraken van onder spanning staande delen door

      • mens

      • materiaal

    • en de bescherming tegen het binnendringen van vreemde vaste voorwerpen EN

    • bescherming tegen het binnendringen van vloeistoffen


Beschermingsgraad24 l.jpg

BESCHERMINGSGRAAD

  • Voorbeeld

    • IP 445

      • 1ste cijfer (4): binnendringen van vaste delen >1mm

      • 2de cijfer (4): binnendringen van vocht – waterprojecties uit alle richtingen

      • 3de cijfer (5): schokbestendigheid


Collectieve bescherming25 l.jpg

COLLECTIEVE BESCHERMING

  • Isolatie

    • Enkelvoudig

    • Bijkomende

    • Dubbele isolatie

      • Symbool:


Collectieve bescherming26 l.jpg

COLLECTIEVE BESCHERMING

  • Aarding

    • Is een verbinding van de uitwendige metalen delen van elektrische toestellen met de aarde

    • DOEL:

      • Aanraakbare geleidende delen op aardpotentiaal brengen

      • Bij een isolatiefout de kans op elektrocutie verkleinen

  • Equipotentiaalverbinding

    • Alle geleidende metalen delen van de installatie worden met mekaar verbonden en vervolgens met de aarde


Slide27 l.jpg

M

Goede aarding

Veel stroom

Weinig stroom

Slechte aarding

Minder stroom

Veel stroom

Geen aarding

Niets

Alles

27


Collectieve bescherming28 l.jpg

COLLECTIEVE BESCHERMING

  • Aardlekschakelaar

    • Doel: de elektrische installatie onderbreken bij een te grote lek- of foutstroom

    • Gevolg: beveiliging tegen onrechtstreekse aanraking van onder spanning staande delen

    • Is geen beveiliging tegen overstroom of kortsluiting


Collectieve bescherming29 l.jpg

COLLECTIEVE BESCHERMING

  • ZEKERING - BEVEILIGINGSAUTOMAAT

    • Doel: beveiliging tegen overbelasting (kleine overstromen) en kortsluiting (grote overstromen)

    • Is geen beveiliging van de mens tegen elektrocutiegevaar!!

    • Is een beveiliging van de installatie


Collectieve bescherming30 l.jpg

COLLECTIEVE BESCHERMING

  • VEILIGHEIDSSPANNING

    • Veiligheidsspanning is een spanning die zo laag is dat de aanraking ervan ongevaarlijk is

      • Droge omstandigheden: 50V ~ of 120V=

      • Zeer Lage VeiligheidsSpanning (ZLVS)

        • 12V= vochtige omgeving


Statische elektriciteit l.jpg

STATISCHE ELEKTRICITEIT

  • Ontstaat bij wrijving tussen 2 NIET geleidende stoffen

    • Mens: schrikreactie gevolg: val, …

    • Installatie: vonkoverslag ontploffing


Statische elektriciteit mogelijke situaties l.jpg

STATISCHE ELEKTRICITEITMOGELIJKE SITUATIES

  • Lopen over nylon vloerbedekking

  • Wrijven over kunststof

  • Kleding die wrijft over menselijk lichaam

  • Verfspuiten en gelijkaardige activiteiten

  • Laden en lossen van poeder

  • Pneumatisch transport van poeders en korrels in mengers en doseersluizen van weegbunkers

  • Opstijgende gas- of dampbellen die turbulentie veroorzaken

  • Stromen van olie door een leiding naar een tank

  • Uitstromen uit leidingen

  • Gebruik van drijfriemen


Statische elektriciteit hoe beperken l.jpg

STATISCHE ELEKTRICITEITHoe beperken?

  • Antistatisch schoeisel en kledij dragen

  • Aarding aanbrengen

  • Equipotentiale verbindingen bij het overtappen en bij assemblage van elektronische toestellen

  • Metaalvezels verwerken in het product

  • De relatieve vochtigheid verhogen (>65%)

  • Plaatselijk afzuiging (onder de onderste explosiegrens)


Statische elektriciteit transport van vloeistoffen en gassen specifieke maatregelen l.jpg

STATISCHE ELEKTRICITEITTransport van vloeistoffen en gassenSpecifieke maatregelen

  • Stroomsnelheid van de vloeistof beperken

  • Pijpleidingen, apparatuur en tanks aarden

  • Bij lossen of laden, eerst de aardkabel aanbrengen (equipotentiaalverbinding)

  • De valhoogte van het product beperken

  • Antistatische dope toevoegen

  • Bij verfspuiten of gritstralen: apparatuur aarden en de stroomsnelheid beperken

  • Stikstof in plaats van lucht als drijfgas gebruiken bij pneumatisch transport


Elektrisch materieel l.jpg

Inductie

ELEKTRISCH MATERIEEL

  • Haspels en verlengsnoeren

    • Gebruik de juiste leidingdikte (i.f.v. stroom-sterkte)

    • Het aangesloten vermogen < toegelaten vermogen van de haspel

    • Haspel volledig afrollen


Elektrisch materieel36 l.jpg

ELEKTRISCH MATERIEEL

  • Elektrisch materieel

    • Elektrisch aangedreven arbeidsmiddelen moeten volgens de VCA-richtlijnen jaarlijks nagekeken worden – aandachtspunten:

      • Goede werking

      • Staat van onderhoud

      • De mate van elektrische veiligheid

      • Aanwezige veiligheden

      • Invoeringen van kabels in stekkers en in het apparaat


Elektrisch materieel37 l.jpg

ELEKTRISCH MATERIEEL

  • Elektrisch materieel

    • Beschadigde snoeren, haspels en stopcontacten onmiddellijk vervangen

    • Elektrisch draagbaar handgereedschap: dubbele isolatie

      • !! Geen beveiliging tegen vocht !!

      • CE- markering dragen

    • De aarding van verplaatsbare elektrische installatie en de aansluitpunten op werfinstallaties en mobiele installaties moet gecontroleerd worden


Kwalificaties betekenis ba l.jpg

KWALIFICATIESBETEKENIS BA

  • BA staat voor bekwaamheid van personen voor het werken aan elektrische installaties

  • In het AREI zijn de voorwaarden vastgelegd waaronder de toekenning van de codificatie mag gebeuren


Ba codificatie l.jpg

BA - CODIFICATIE


Codificatie ba4 l.jpg

CODIFICATIE: BA4

  • GEWAARSCHUWDEN

    • zijn personen die:

      • ofwel voldoende onderricht werden aangaande de elektrische risico's verbonden aan de hen toevertrouwde werkzaamheden

      • ofwel permanent bewaakt door een vakbekwaam persoon tijdens de hen toevertrouwde werkzaamheden

      • teneinde de aan elektriciteit verbonden risico's tot een minimum te herleiden


Codificatie ba5 l.jpg

CODIFICATIE: BA5

  • VAKBEKWAMEN

    • zijn personen die:

      • via kennis, verkregen door opleiding of ervaring, de gevaren verbonden aan de uit te voeren werkzaamheden zelf kunnen inschatten en maatregelen kunnen bepalen; teneinde de specifieke risico’s te elimineren of tot een minimum te beperken.

      • Voorbeelden:

        • Elektrotechnici en ingenieurs belast met de uitbating van elektrische installaties;

        • Leerkracht in zijn lokaal

        • ….


Kwalificaties l.jpg

Kwalificaties

  • Voor het werken aan elektrische installaties en voor het betreden van lokalen van de elektrische dienst, MOETminstens iedereen BA 4 zijn


Voorbeeldvraag 1 l.jpg

VOORBEELDVRAAG 1

  • Wat is het effect van een grotere spanning bij elektriciteit

    • a) de weerstand tussen de contactpunten wordt kleiner

    • b) de stroom die via het contact loopt is groter

    • c) de stroom die via het contact loopt is kleiner

  • Antwoord:

    • b


Voorbeeldvraag 2 l.jpg

VOORBEELDVRAAG 2

  • Welke factor beïnvloedt de grootte van de stroom bij een stroomdoorgang door het lichaam?

    • a) Het gewicht, hoe zwaarder de persoon des te groter de stroom

    • b) De dikte van de huid: hoe dikker de huid des te groter de stroom

    • c) Het aanrakingsoppervlak: hoe groter het aanrakingsoppervlak des te groter de stroom

  • Antwoord:

    • c


Voorbeeldvraag 3 l.jpg

VOORBEELDVRAAG 3

  • Vanaf welke lekstroom moet de aardlekschakelaar (differentieelschakelaar) op een werf de stroom onderbreken?

    • a) 3 mA

    • b) 30mA

    • c) 75mA

  • Antwoord:

    • b


Voorbeeldvraag 4 l.jpg

VOORBEELDVRAAG 4

  • Tegen wat beschermt een automaat of zekering in een elektrische installatie?

    • a) elektrocutie

    • b) kortsluiting

    • c) statische elektriciteit

  • Antwoord:

    • b


Voorbeeldvraag 5 l.jpg

VOORBEELDVRAAG 5

  • Welke personen vallen onder de categorie “gewaarschuwde BA4”?

    • a) gewone werknemers

    • b) ingenieurs en hoog gekwalificeerde technici bekend met de elektrische installatie

    • c) uitbatings- en onderhoudspersoneel van elektrische installaties

  • Antwoord:

    • c


  • Login